وابستگی اقتصاد ایران به دلار را کاهش دهید
دلار فقط یک اسکناس خارجی نیست؛ بخش مهمی از زیرساخت تجارت، پرداخت و نظام مالی بین‌المللی است. وابستگی بیش از حد اقتصاد ایران به دلار و شبکه‌های مالی تحت نفوذ آمریکا، کشور را در برابر تحریم‌ها، محدودیت‌های بانکی و اختلال در نقل‌وانتقال پول آسیب‌پذیر می‌کند. ما نمی‌گوییم تجارت جهانی یک‌شبه بدون دلار شود؛ می‌گوییم اقتصاد ایران نباید برای تجارت با همسایگان، چین، روسیه و سایر شرکای خود مجبور به استفاده از دلار به‌عنوان مسیر اصلی باشد. مطالبه ما روشن است: از دولت، مجلس شورای اسلامی و بانک مرکزی می‌خواهیم برنامه‌ای فوری، شفاف، زمان‌بندی‌شده و قابل سنجش برای کاهش وابستگی اقتصاد ایران به دلار ارائه و اجرا کنند. ۱. تجارت با ارزهای ملی را گسترش دهید روبل، یوان، ریال و ارزهای ملی سایر شرکای تجاری می‌توانند در قراردادهای دوجانبه، جایگزین بخشی از تسویه‌های دلاری شوند. سهم تجارت با ارزهای ملی باید به‌صورت مستمر افزایش یابد. ۲. پیمانهای پولی دوجانبه را فعال کنید با کشورهای طرف تجارت ایران، سازوکارهایی ایجاد شود تا صادرکنندگان و واردکنندگان بتوانند بدون عبور غیرضروری از دلار، مبادلات خود را تسویه کنند. ۳. تهاتر را گسترده کنید نفت، گاز، برق، کالا، خدمات، مواد اولیه و محصولات صنعتی می‌توانند در قالب قراردادهای تهاتری و پایاپای مبادله شوند؛ به‌ویژه در تجارت با کشورهایی که نیازهای متقابل دارند. ۴. از ظرفیت بریکس و شانگهای استفاده کنید عضویت و حضور ایران در بریکس و سازمان همکاری شانگهای باید از سطح سیاسی فراتر رفته و به تجارت واقعی، تسویه مالی، سرمایه‌گذاری و ایجاد مسیرهای پرداخت مستقل منجر شود. ۵. مسیرهای پرداخت غیردلاری را توسعه دهید بانک مرکزی باید برای استفاده مؤثر از زیرساخت‌های پرداخت و پیام‌رسانی مالی شرکای تجاری، از جمله CIPS چین و SPFS روسیه و سازوکارهای مشابه، برنامه عملیاتی ارائه کند. ۶. وابستگی به یک مسیر مالی خارجی را کاهش دهید اقتصاد ایران باید چندمسیره و مقاوم باشد؛ نه وابسته به دلار و نه وابسته به یک کشور یا یک شبکه مالی خاص. تنوع مسیرهای پرداخت، ریسک تحریم و اختلال در تجارت را کاهش می‌دهد. ۷. ریال را به پول قابل اتکای تجارت داخلی تبدیل کنید دلارزدایی بدون تقویت پول ملی ناقص است. کنترل تورم، انضباط پولی و مالی، ثبات اقتصادی، افزایش تولید و تقویت قدرت خرید ریال باید همزمان دنبال شود تا اعتماد به پول ملی افزایش یابد. ۸. ذخایر ارزی را متنوع کنید مدیریت ذخایر کشور نباید وابستگی غیرضروری به یک ارز ایجاد کند. تنوع ارزی، طلا و سایر دارایی‌های راهبردی می‌تواند بخشی از ریسک‌های خارجی را کاهش دهد. خواسته ما از مسئولان از دولت، مجلس شورای اسلامی و بانک مرکزی می‌خواهیم: 🔹 برنامه ۱۰۰ روزه‌ای برای آغاز کاهش وابستگی به دلار اعلام کنند. 🔹 سهم تجارت غیردلاری ایران را به‌صورت سالانه و قابل اندازه‌گیری افزایش دهند. 🔹 با چین، روسیه، هند، کشورهای همسایه و سایر شرکای تجاری، پیمانهای پولی و سازوکارهای تسویه غیردلاری را توسعه دهند. 🔹 تهاتر کالا و انرژی را تسهیل و موانع آن را برطرف کنند. 🔹 زیرساخت‌های پرداخت و پیام‌رسانی مالی مستقل و امن را تقویت کنند. 🔹 گزارش عمومی و شفاف از میزان تجارت ایران با ارزهای ملی، تهاتر و سایر روش‌های غیردلاری منتشر کنند. دلارزدایی به معنی قطع ارتباط با جهان نیست؛ یعنی ایران برای تجارت با جهان، گزینه‌های بیشتری داشته باشد و مجبور نباشد برای هر مبادله به دلار و شبکه‌های مالی تحت کنترل دیگران وابسته باشد. هدف، حذف کامل دلار نیست؛ هدف پایان دادن به وابستگی اجباری اقتصاد ایران به دلار است. ایران باید بتواند تجارت کند، بدون آنکه اقتصادش گروگان یک ارز یا یک مسیر مالی خارجی باشد. مطالبه ملی: دلارزدایی هوشمند، تدریجی و قابل سنجش؛ تقویت ریال؛ تنوع مسیرهای پرداخت و گسترش تجارت با ارزهای ملی.