حکومتی که با تحقیر زنان و کشتار عشایر ساخته شد

بررسی اسناد تاریخی و روایت پژوهشگران نشان می‌دهد سیاست‌های رضاخان در قبال عشایر ایران، فراتر از اقدامات امنیتی، به سرکوب سازمان‌یافته جوامع محلی انجامید؛ روندی که با خلع سلاح، اعدام، غارت و تحقیر گسترده همراه بود و آثار آن تا امروز در حافظه تاریخی کشور باقی مانده است.
گروه فرهنگ خبرگزاری فارس: برخورد حکومت رضاخان با عشایر ایران، یکی از تاریک‌ترین و در عین حال کمتر واکاوی شده‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر است؛ دوره‌ای که به نام تمرکز قدرت و «نوسازی»، با خلع سلاح، سرکوب، اعدام و تحقیر گسترده جوامع محلی همراه شد. اسناد تاریخی و روایت‌های پژوهشگران غربی و ایرانی نشان می‌دهد آنچه بر عشایر گذشت، صرفاً یک اقدام امنیتی نبود، بلکه پروژه‌ای سازمان‌یافته برای حذف مقاومت‌های محلی و تثبیت اقتدار مرکزی بود.

سرکوب عشایر؛ از مرزبانی تا حذف سیستماتیک

یکی از تلخ‌ترین جنبه‌های دوره رضاخان، برخورد خشونت‌بار و سرکوب گسترده عشایر بود؛ گروه‌هایی که پیش از آن نقش مهمی در حفظ مرزها و تأمین امنیت مناطق پیرامونی کشور داشتند. با روی کار آمدن حکومت جدید، عشایر نه‌تنها خلع سلاح شدند، بلکه کوچ‌نشینی و سبک زندگی سنتی آنان محدود و در بسیاری موارد به‌اجبار یکجانشین شدند. این سیاست‌ها، پیامدهای سنگینی به همراه داشت. گزارش‌ها نشان می‌دهد بسیاری از افراد عشایری، حتی آن‌هایی که در محاکم نظامی هیچ اتهام اثبات‌شده‌ای نداشتند، با عنوان «قصد فرار» اعدام شدند. آنچه در عمل رخ داد، ترکیبی از سیاست‌های استعماری، مهره چینی منطقه‌ای و سرکوب سیستماتیک نیروهای محلی بود که در نهایت، ساختار قدرت مرکزی را تقویت و هرگونه مقاومت بومی را تضعیف کرد.

اعدام، زندان و حذف کامل طوایف

بر اساس اسناد تاریخی، تنها در یک روز از طایفه بهمنی علاءالدینی در منطقه کهگیلویه، ۹۷ نفر به قتل رسیدند؛ در میان قربانیان، نوجوانی ۱۳ساله نیز دیده می‌شود. در اهواز، حدود ۴۰۰ نفر از همین طایفه بازداشت شدند که نزدیک به ۳۰۰ نفر از آنان در زندان جان باختند یا ناپدید شدند. در نمونه‌ای دیگر، خان‌های بویراحمد با وعده تأمین امنیت و با سوگند و تضمین رسمی به تهران فراخوانده شدند، اما پس از حضور، به «قیام علیه مملکت» متهم و به اعدام محکوم شدند. گزارش‌ها نشان می‌دهد ارتش رضاخان با اعزام افسران ناشایست به این مناطق، به‌صورت سازمان‌یافته به روستاها حمله کرده و غیرنظامیان را هدف آزار، غارت و کشتار قرار می‌داد.

روایت یک استاد آکسفورد از خشونت سازمان‌یافته

استفانی کرونین، عضو هیئت‌علمی شرق‌شناسی دانشگاه آکسفورد، در کتاب «ارتش و حکومت پهلوی» به‌روشنی به این خشونت‌ها اشاره می‌کند. او درباره عملیات نظامی علیه ترکمن‌ها در سال ۱۳۰۴ می‌نویسد که این اقدامات با «ددمنشی عمدی و غیرعمدی چشمگیر» همراه بوده است. به‌گفته کرونین، هنگامی که جان محمد خان امیر علایی، سرتیپ دولو، با نیرویی گسترده در دشت ترکمن پیشروی می‌کرد، در هر دهکده تعدادی از مردان به دار آویخته شدند، اموال مردم غارت شد و به زنان هتک حرمت شد. افسران و نیروهای نظامی با دست‌های پر از غنایم بازگشتند و خود دولو نیز، بنا بر گزارش‌ها، با کشتار مستقیم افراد، ثروت قابل‌توجهی برای خود جمع کرد.

تحقیر سازمان‌یافته؛ فراتر از خشونت فیزیکی

علاوه بر کشتار و غارت، شواهدی از تحقیر سیستماتیک مردم محلی نیز در منابع تاریخی ثبت شده است. در برخی روایت‌ها آمده است که سربازان ارتش رضا شاه وارد روستاها می‌شدند و زنان شیرده را مجبور می‌کردند شیر خود را بدوشند و «برای توله‌سگ‌ها» بدهند؛ در حالی که این زنان نوزادان شیرخوار داشتند. این رفتارها صرفاً اعمال خشونت‌آمیز نبود، بلکه حمله‌ای مستقیم به کرامت انسانی، هویت اجتماعی و بنیان فرهنگی جوامع روستایی و عشایری محسوب می‌شد؛ آسیب‌هایی که آثار آن فراتر از خسارت‌های مادی، نسل‌ها باقی ماند.

«قصاب لرستان»؛ روایتی از قتل‌عام

ویلیام داگلاس در خاطرات خود، به نقل از یک پیرمرد لر که از کشتارهای دوران رضاخان جان سالم به در برده بود، از امیر احمدی با لقب «قصاب لرستان» یاد می‌کند. این پیرمرد روایت می‌کند که ما صد نفر بودیم و در ۲۰ کلبه کوچک و چادر زندگی می‌کردیم. هزارها رأس بز و گوسفند، هزار رأس گاو و گوساله، قاطر و ده‌ها اسب داشتیم. ناگهان نیروهایی آمدند و تعدادی از جوانان ما را در قلعه فلک‌الافلاک محاصره کردند. جوانان ما بلااستثنا کشته شدند و خان‌های ما را دار زدند.» او ادامه می‌دهد: «در این شرایط نشسته بودیم که گرد و خاکی بلند شد. تعدادی سوار ارتشی چهار نعل به سمت کلبه‌های ما می‌آمدند. یک سرهنگ هم در میانشان بود و به عنوان فرمانده حضور داشت. وقتی رسیدند، سرهنگ با صدای بلند فرمان قتل‌عام صادر کرد و سربازان از اسب‌ها پیاده شدند و شروع به تیراندازی کردند. تعدادی از کودکان هنوز در گهواره‌ها خواب بودند و تعدادی دیگر در گوشه و کنار بازی می‌کردند که به آن‌ها نیز تیراندازی شد. سربازان به هر کودک که می‌رسیدند، او را می‌گرفتند، لولهٔ هفت‌تیر خود را روی شقیقهٔ کودک می‌گذاشتند و ماشه را می‌کشیدند و مغز کودک را متلاشی می‌کردند.»
در جلد پنجم «تاریخ بیست‌ساله ایران» آمده است که در جلسه‌ای رسمی در مجلس شورای ملی در سال ۱۳۲۰، نماینده‌ای گزارش داد عشایر قشقایی، کهگیلویه و بختیاری نه‌تنها اموال خود را از دست داده‌اند، بلکه بسیاری از آنان بدون هیچ محاکمه‌ای، به‌صورت دسته‌جمعی اعدام شده‌اند. آنچه در قبال عشایر ایران رخ داد، نه یک برخورد مقطعی، بلکه پروژه‌ای هدفمند برای حذف ساختارهای محلی، تحمیل قدرت مرکزی و خاموش‌کردن هرگونه مقاومت اجتماعی بود؛ پروژه‌ای که آثار آن هنوز در حافظه تاریخی ایران باقی مانده است. پایان پیام/#پهلوی #اغتشاش #آمریکا #رویا_فروشی #کارنامه_پهلوی #رضاشاه #محمدرضا_شاه #رضا_پهلوی #اغتشاشات #اغتشاشگران
11:36 - 4 بهمن 1404
فرهنگ
تاریخ

4 بازنشر32 واکنش
61٫1k بازدید



37 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌Artur Morgan‌
@Painn4 بهمن 1404
در پاسخ به
تا بوتا رو زمینه تابوتا رو هوان...

@Gymand24 بهمن 1404
ببینید اینترنت و قطع و وصل کنید واسه فراموشی مردم ، فیلم برف بازی واسه عادی سازی تو صدا و سیمای میلی پخش کنید ، کالا برگ بدید به غلط کردن هم بیوفتین خون ۲۰ هزار جوون که ریخته شد رو فراموش نمیکنیم#اینترنت_آزاد #اینترنت_بین_الملل

@OnlyGOD13594 بهمن 1404
در پاسخ به
خان بزرگ قشقاییصوالت الدوله بزرگ و معظمدقیقا بهمین شکل زندانی و اعدام کشته میشه

تصویر نمایه‌ی ‌فاطمه صحرائی‌
@Doustdar_Velayat4 بهمن 1404
در پاسخ به و
هموطنان عزیزباتوجه به تاکیدات مکرر رهبر عزیز انقلاب درخصوص مبارزه با نفوذ و بادرنظرگرفتن شبکه‌های پیچیده رژیم صهیون جهت ایجاد #اغتشاشات درکشور، باتوجه به سابقه تاریخی موساد در بکارگیری یهودیان، تقاضا می‌شود این‌پویش را حمایت‌کنید.https://farsnews.ir/ShahrvandIranZamin/1768403380872821978
مطالبه

پیگیری نقش یهودیان ‌متصل به موساد در اغتشاشات تروریستی و برخورد باآنها

درتمام عملیات‌های انجام‌شده توسط رژیم صهیونیستی در کشورهای جهان، اعم‌از آدم‌ربایی، ترور، سرقت و...‌همواره مهمترین و‌قابل‌اعتمادترین‌افراد برای موساد و‌امثالهم، یهودیان ساکن کشور هدف بوده‌اند که در موساد تحت‌عنوان «سایان» شناخته، سازماندهی و هدایت می‌شوند. بدون تردید در اغتشاشات اخیر نیز مانند جنگ تحمیلی ۱۲روزه، بسیاری از امور مربوط به سازماندهی و هدایت تروریست‌ها به‌ویژه تامین مالی و لجستیکی آنها اهمیت بسیار زیادی داشته‌است که قطعا برخی معدود یهودیان داخل کشور که حتی شماره تلفن بعضی‌از آنها درلیست کشف‌شده از مامور موساد توسط گروه هکری حنظله وجودداشت و منتشرشد از مهمترین عوامل اجرای آن بوده‌اند. ‎برخی از این یهودیان بصورت مخفیانه به سرزمین‌های اشغالی رفت‌وآمد دارند و بررسی عملکرد و نقش احتمالی آنها در فتنه و اغتشاش اخیر و برخورد جدی و قاطع امنیتی و قضائی با این خائنین نه‌تنها یک مطالبه ملی، بلکه یک راهکار اجرایی مهم برای جلوگیری از وقوع فجایع تروریستی احتمالی در آینده است.

قوه قضائيه، دادستان کل کشور، رئیس محترم قوه قضائیه، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه، سازمان اطلاعات فراجا (سافا)، حفاظت و اطلاعات قوه قضائیه

1000
پیگیری از مسئول مربوطه
10٬000
پیگیری از عالی ترین مسئول

نمایش گزارش


در پاسخ به
مخالفت با پهلوی نباید باعث شود راهزنی و شورش های عصر پهلوی اول که اقتدار دولت مرکزی را زیر سوال برده بود نادیده گرفته شود. در عصری زندگی می کنیم که ملتی باسواد و اهل مطالعات تاریخی هنوز،وجود دارند.

تصویر نمایه‌ی ‌سنا سادات‌
@Lililili4 بهمن 1404
در پاسخ به
لطفا از این پویش حمایت کنیدحفظ فرهنگ و زبان فارسی نه فقط برای خودمان بلکه برای فرزندان و آیندگان نیز مهم و ارزشمند استhttps://farsnews.ir/Lililili/1769241672500594115
تصویر نمایه‌ی ‌سنا سادات‌
سنا سادات

@Lililili  •  4 بهمن 1404

مطالبه

درخواست شتاب‌بخشی فرهنگستان برای معادل‌سازی واژگان نو در زبان فارسی

طبیعتاً در جهان امروز که تکنولوژی و فناوری در حال توسعه است، واژگان نو هم وارد زبان‌ها می‌شوند. وظیفهٔ فرهنگستان فارسی، معادل‌سازی سریع این واژه‌هاست؛ اما متأسفانه بیشتر اوقات، فرهنگستان پس از مدتی طولانی برای واژه‌هایی که پیش از آن با همان مبدأ اولیه در بین مردم رایج شده‌اند، معادل می‌یابد. این تأخیر باعث می‌شود واژهٔ جدید منجر به واکنش منفی عمومی و کاهش اعتبار فرهنگستان شود. لذا از فرهنگستان زبان و ادب فارسی تقاضا می‌کنیم تا شیوهٔ کار خود را تا حد امکان بازنگری نموده و تمرکز بیشتری بر واژگان جدید داشته و پیش از رواج گستردهٔ کلمات خارجی، معادل فارسی آن‌ها را ارائه دهد و در حفظ زبان فارسی کوشا باشد.

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

0
100
گزارش از مطالبه

@Irani714 بهمن 1404
در پاسخ به
این اسناد نشون می‌ده اقتدار رضاخان با سرکوب و کشتار جلو رفت، نه با رضایت مردم. خوبه این بخش‌های تاریخ هم گفته بشه، نه فقط روایت‌های یک‌طرفه

@user1768567257854 بهمن 1404
در عوض انقلاب با کرامت زنان و تولد عشایر شروع شده

@Irani714 بهمن 1404
در پاسخ به
این زخم‌ها هنوز تو حافظه‌ی عشایر هست. تاریخ با شعار «رضاشاه روحت شاد» پاک نمی‌شه. واقعیت همینه که تو این گزارش اومده.

@disconnect4 بهمن 1404
در پاسخ به
بعد از انقلاب هم از این قبیل فعالیت ها رو جمهوری اسلامی انجام داد.اما همیشه تاریخ را فاتحان مینویسند در طول تاریخ طرف برنده هیچوقت در مورد کارهایی که کرده بازخواست نمیشه و این حقیقتی هست که همیشه وجود داشته.گویا از پیروزان نبرد نمیپرسند که چه کارهایی که کردی که پیروز شدی...

تصویر نمایه‌ی ‌عبدالله آقاجانی‌
@HajAbdollah4 بهمن 1404
در پاسخ به
همون طوایف اون موقع ایران رو نا امن کرده بودن و بعضاً جدایی طلب بودن. همین الان هم طایفه بازی و دعواهای طایفه ای اونجاها سالی چند تا کشته میده. دیگه خواهشاً سُرنا رو از سرِ گشادش نزنید.

@user1768154979524 بهمن 1404
در پاسخ به
سرکوب عشایر برای ایجاد امنیت انگلیسی ها برای بهره برداری از نفت بوده ، رضاشاه فقط یک مامور معذور بوده

تصویر نمایه‌ی ‌غزل دفتری‌
@ghazaldaftari4 بهمن 1404
در پاسخ به
تصویر نمایه‌ی ‌غزل دفتری‌
غزل دفتری

@ghazaldaftari  •  1 بهمن 1404

شرایط استفاده از اینترنت عمومی توسط افراد مشهور خاطی
مطالبه

ممنوعیت استفاده از اینترنت عمومی (public) برای سلبریتی های خاطی

برخی افراد مشهور با دمیدن در آتش اغتشاشات (و جدا نکردن اعتراض به حق مردم از آن) و دادن اطلاعات غلط و جعلی و غیر کارشناسانه در طی سال های اخیر، خسارات مادی و معنوی بسیار زیادی به بار آورده اند. این افراد بدون داشتن مرجعیت سیاسی، اقتصادی، و یا فرهنگی برای مردم نسخه می پیچند و اذهان جوانان زیادی را آلوده می سازند. به نظر ما ، بخشی از محکومیت سلبریتی های محکوم شده در حملات تروریستی-داعشی اخیر باید در خصوص نحوه استفاده از فضای مجازی باشد. کسانی که بیشترین خسارات را ایجاد کرده اند باید برای همیشه از گذاشتن پست و استوری برای عموم مردم محروم شوند و سایر آنان که به اندازه گروه قبل آتش افروزی مجازی نکرده اند ، به شش ماه ، یک سال ، یا چند سال ممنوعیت استفاده عمومی از شبکه های اجتماعی محکوم شوند. با سپاس فراوان

قوه قضائيه، ریاست محترم قوه قضائیه، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ریاست جمهوری و وزیر فرهنگ و ارشاد

1000
پیگیری از مسئول مربوطه
10٬000
پیگیری از عالی ترین مسئول

@Mdad304 بهمن 1404
در پاسخ به
یکی از مهمترین اقدامات رضاخان از بین بردن خان و خانبازی بود. روحش شاد.

@Ehsannn4 بهمن 1404
اونزمان هر گوشه ایران یه خان منطقه رو قرق کرده بود علیه حکومت مرکزی شورش میکردن یا مشغول راهزنی و نا امن کردن جاده ها و مناطق بودن . جز سرکوب راهی نبود

تصویر نمایه‌ی ‌Salman Rahimi‌
@SalmanRahimi4 بهمن 1404
در پاسخ به
اره چازده هم دیشب درخواست بمباران هوایی مردم ایران داشته نسل در نسل دشمن مردم بودن