احیای موقوفات حوزه علمیه خراسان باید در اولویت قرار گیرد
آیت الله علم الهدی با تأکید بر نقش وقف در حفظ هویت فرهنگی و استمرار ارزشهای اجتماعی، گفت: احیای ظرفیتهای مغفول موقوفات حوزه علمیه خراسان باید در اولویت باشد و منافع این موقوفات باید به شکل مطلوب در اختیار حوزه قرار گیرد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در مشهد، آیت الله علم الهدی امام جمعه مشهد و نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی امروز در همایش ملی یاوران وقف که در تالار نور مشهد برگزار شد، با تشریح جایگاه وقف در فرهنگ ایرانی و اسلامی، این سنت را عاملی مؤثر در انتقال ارزشهای فرهنگی، تقویت فعالیتهای خیرخواهانه و حفظ هویت اجتماعی عنوان کرد.وی اظهار کرد: وقف از نظر فقه اسلامی جایگاه مهمی دارد، اما پیشینه آن تنها به دوران اسلامی محدود نمیشود و در فرهنگ ایرانی پیش از اسلام نیز نمونههایی از این سنت وجود داشته است.آیت الله علم الهدی افزود: اسلام با وضع احکام و ارائه توصیههای فراوان از سوی ائمه اطهار(ع)، سنت وقف را تکمیل و ضابطهمند کرد. در وقف، اصل مال حفظ میشود و منافع آن مطابق نیت واقف در مسیر مشخصی به مصرف میرسد؛ از این رو، موقوفه باید به شکلی اداره شود که امکان بهرهبرداری مستمر از آن فراهم باشد.وی، نخستین کارکرد مهم وقف را انتقال فرهنگ دانست و بیان کرد: هر نسل مجموعهای از ارزشها، اخلاق و رفتارهای مثبت را در اختیار دارد که باید به نسلهای بعد منتقل شود. بسیاری از داشتههای فرهنگی امروز جامعه حاصل همین انتقال میان نسلهاست و وقف میتواند یکی از ابزارهای مؤثر برای ماندگاری این ارزشها باشد.
آیت الله علم الهدی تقویت پشتوانه اقتصادی خیرات و مبرات را دیگر کارکرد وقف عنوان کرد و افزود: شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جوامع همواره در حال تغییر است و ممکن است جایگاه برخی فعالیتها در دورههای مختلف دستخوش تحول شود. در چنین شرایطی وقف میتواند از به حاشیه رفتن فعالیتهای خیرخواهانه و ارزشهای اخلاقی جلوگیری کند.امام جمعه مشهد همچنین با اشاره به گسترش ارتباطات در جهان امروز گفت: توسعه سریع ارتباطات، مرزهای فرهنگی جوامع را تحت تأثیر قرار داده است و اگر یک فرهنگ از هویت عمیق و ریشهدار برخوردار نباشد، ممکن است در برابر این تحولات آسیبپذیر شود. وقف میتواند در حفظ هویت فرهنگی و اجتماعی ملتها نقشآفرین باشد.وی سومین ویژگی وقف را ماندگاری آثار آن برای انسان پس از مرگ عنوان کرد و گفت: برخی اقدامات خیرخواهانه آثارشان تنها محدود به دوران زندگی فرد نیست. مسجد گوهرشاد نمونهای روشن از این موضوع است؛ چراکه سالهاست مردم در آن به نماز، عبادت، تلاوت قرآن، دعا و مناجات مشغول هستند.آیت الله علمالهدی با تأکید بر لزوم استفاده حداکثری از ظرفیت موقوفات، خواستار فعالتر شدن موقوفات بهجامانده از گذشتگان شد و گفت: سازمان اوقاف باید با برنامهریزی و توسعه فعالیتها، زمینه بهرهمندی شمار بیشتری از مردم از منافع این موقوفات را فراهم کند.نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی در ادامه با انتقاد از وضعیت اقتصادی موقوفات متعلق به حوزه علمیه خراسان، اظهار کرد: با وجود گستردگی این موقوفات، ظرفیت آنها هنوز بهطور کامل برای تأمین نیازهای حوزه و مدارس علمیه فعال نشده است.
وی افزود: بخشی از این موقوفات در اختیار تولیتها و بخش دیگری در اختیار مستأجران قرار دارد و منافع آنها آنگونه که باید به حوزه علمیه خراسان نمیرسد. امید است با اقدامات سازمان اوقاف، این موقوفات احیا شده و درآمد حاصل از آنها در اختیار مدیریت حوزه قرار گیرد تا حوزه برای تأمین نیازهای اقتصادی خود وابستگی کمتری به سایر منابع داشته باشد.در ادامه، حجتالاسلام والمسلمین محمد احمدزاده، مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی، گفت: در حال حاضر امانتداری و اداره ۲۷ هزار و ۶۵۴ موقوفه در استان بر عهده مجموعه اوقاف است و هر یک از این موقوفات، نماینده یک نیت خیر و ارادهای برای خدمت به جامعه محسوب میشود.وی با تأکید بر اینکه مأموریت اوقاف تنها حفاظت از موقوفات نیست، تصریح کرد: افزایش بهرهوری موقوفات و تبدیل ظرفیت آنها به خدمت واقعی برای مردم باید دنبال شود. این موقوفات در حوزههایی مانند آموزش، تربیت، درمان، بهداشت، مساجد، حسینیهها، تعظیم شعائر اسلامی و حمایت از نیازمندان فعالیت دارند و بیش از ۸۰۰ نیت مختلف در آنها شناسایی شده است.احمدزاده ادامه داد: در یک سال گذشته بیش از ۶۴۵ میلیارد تومان اجرای نیت در بخشهای مختلف انجام شده که این رقم شامل خدمات غیرریالی موقوفات نمیشود؛ خدماتی که امکان ارزشگذاری دقیق مالی برای آنها وجود ندارد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی خاطرنشان کرد: شماری از بیمارستانها، مراکز درمانی و بهداشتی استان نیز موقوفه هستند و خدمات آنها به مردم، زائران و مجاوران حضرت رضا(ع) بدون منت ارائه میشود.وی با اشاره به تلاش برای مردمیسازی مدیریت موقوفات، گفت: با استفاده از ظرفیت هیئتهای امنا، شهرها به بلوکهایی تقسیم شدهاند تا نمایندگان این هیئتها در زمینه اداره موقوفات، افزایش بهرهوری و ارتباط مستقیم با مردم نقشآفرینی کنند.#وقف #حوزه_علمیه #اسلام 16:35 - 12 شهریور 1405