اسرائیل تَرَک میخورد؛ مهاجرت تاریخی صهیونیستها
جنگ غزه فقط آوارگی فلسطینیان را رقم نزد، بلکه به مهاجرت بیبازگشت بیش از ۸۲ هزار اسرائیلی در سال ۲۰۲۴ دامن زد؛ موجی که نهتنها رژیم صهیونیستی را از درون تهی میکند، بلکه در جوامع یهودی آمریکا و اروپا نیز مخالفتهای بیسابقهای برانگیخته است؛ تا جاییکه حتی خوشبینترین حامیان اسرائیل هم آیندهای برای آن متصور نیستند.
گروه تحلیل بینالملل - براساس یک گزارش اسرائیلی بیشاز ۸۲ هزار اسرائیلی در سال ۲۰۲۴ برای همیشه سرزمینهایاشغالی را ترک کردند و به دهها هزار یهودی پیوستهاند که پساز ۷ اکتبر ۲۰۲۳ از اسرائیل فرار کردند. اگرچه رژیم ادعا میکند، زمینه بازگشت چندهزار نفر را فراهم کردهاست، اما شکاف مهاجرتها همچنان قابلتوجه است.بیشتر یهودیانی که از اسرائیل مهاجرت کردند، به کشورهایی بازگشتند که پیشتر از آنها آمده بودند، بهویژه آمریکا و کشورهای اتحادیه اروپا. اگرچه ممکناست، رقم ۸۲ هزار نفر در نگاه اول قابلتوجه نباشد، اما با توجه به نفوذ قابلملاحظه مهاجران در حوزههای مختلف سیاسی و اقتصادی، خروج آنها ضربه بزرگی برای اسرائیل محسوبمیشود. این ضربه در دو سال گذشته، با توجه به از دستدادن بخش قابلتوجهی از حمایت غرب، حتی در میان جوامع یهودی نیز شدید شدهاست.گزارش حاضر تلاش دارد تا به بررسی موضوعاتی چون: پراکندگی یهودیان در جهان، مناطق اصلی حضور، گرایشهای مذهبی و سیاسی، تأثیر اسرائیل بر آنها و موضعشان درباره جنگجاری بپردازد. در پرداختن به هریک از این موضوعات، به دادهها و نقشههای رسمی غربی و اسرائیلی و همچنین تحقیقات و مطالعات اخیر مراکز پژوهشی عبری و بینالمللی استناد شده است.نقشه دیاسپورای یهودی پساز تأسیس اسرائیلبراساس گزارش مرکز آمار اسرائیل، قبلاز جنگجهانی دوم، جمعیت یهودیان جهان حدود ۱۶.۶ میلیون نفر بود. ۵۷.۲٪ این یهودیان ساکن اروپا بودند، اما پساز سال ۱۹۴۸ به ۳۲.۲٪ کاهش یافت.جمعیت یهود در سال ۱۹۴۸ با ادعای هولوکاست به حدود ۱۱.۵ میلیون نفر رسید که اکثر آنها خارج از فلسطیناشغالی، از جمله در اروپا، آمریکای شمالی و جنوبی و کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا زندگی میکردند.
اروپا: قلب دیاسپورای دنیاقبلاز جنگجهانی دوم در سال ۱۹۳۹، لهستان بهتنهایی ۳.۴۷ میلیون یهودی داشت که ۱۰٪ جمعیتش را تشکیلمیداد و عمدتا در ورشو متمرکز بودند تا ورشو با ۳۷۵ هزار یهودی دومین جامعه بزرگ یهودیان جهان پساز نیویورک باشد.همچنین، بخش قابل توجهی از یهودیان در شوروی و اروپایشرقی ساکن بودند که عمدتا کشورهای لهستان، اوکراین، بلاروس و روسیه کنونی را شامل میشد و جمعیت آنها میلیونها نفر تخمینزده میشد. آنها در این کشورها در مناطق خاصی بهنام «گیتو» زندگی میکردند و سکونت در مناطق دیگر برای آنها ممنوع بود.در اروپای غربی و جنوبی، یهودیان در آلمان، فرانسه، ایتالیا، یونان و بلغارستان سکونت داشتند و جمعیت آنها از دهها هزار تا صدها هزار نفر متغیر بود. براساس دادههای وبسایت نجات هولوکاست، جمعیت یهودیان آلمان در سال ۱۹۳۹، حدود ۲۱۴ هزار نفر، در فرانسه ۳۰۰ هزار نفر و ایتالیا ۳۵ هزار نفر بود.خاورمیانه و شمالآفریقایهود تا سال ۱۹۴۸ در بسیاری از شهرهای بزرگ و کوچک منطقه خاورمیانه و شمالآفریقا پراکنده بودند. مراکش، بزرگترین جامعه یهودیان جهانعرب را با ۲۵۰ هزار یهودی بهخود اختصاص داده بود. آنها در محلههای یهودینشین معروف به «ملاها» در شهرهایی مانند فاس و کازابلانکا زندگی میکردند، دارای مدارس مذهبی و خاخامی و به تجارت و زرگری مشغول بودند.عراق، دومین جامعه بزرگ یهودیان را با ۱۳۵ هزار نفر در خود جای داده بود، آنها غالبا در بغداد و بصره متمرکز بودند و نقش مهمی در اقتصاد عراق، بهویژه بانکداری و تجارت و همچنین فرهنگ این کشور داشتند. روزنامه یهودی «التأخی» (برادری) یکی از برجستهترین تریبونهای یهودیان عراق بود.
جمعیت یهودیان مصر ۸۰ هزار نفر بود. آنها در قاهره و اسکندریه سکونت داشتند و علاوهبر بانکداری و صنعت پنبه، نفوذ زیادی در صنعت هنر، سینما و روزنامهنگاری داشتند.جمعیت در یمن، به ۵۵ هزار نفر میرسید که عمدتا در صنعا و عدن سکونت داشتند. آنها به مشاغلی مانند صنایع دستی و تجارت محلی میپرداختند. در سوریه و لبنان، جمعیت یهودیان به ۳۰ هزار نفر و عمدتا در دمشق، حلب و بیروت با محلهها و بازارهای خاص خود زندگی میکردند.در تونس و لیبی، ۶۰ هزار یهودی زندگی میکردند که در آنجا عمده مشاغل آنها تجارت بود، اگرچه روی فرهنگ جوامع این کشورها نیز اثرگذار بودند.قاره آمریکا و آفریقااز اواخر قرننوزدهم، آمریکای شمالی و جنوبی شاهد افزایش تمرکز یهودیان، بهویژه در آمریکا بود که تا اواخر دهه ۱۹۲۰ و۱۹۳۰ به یک جامعه بزرگ یهودی تبدیلشد و سپس به مقصد صدها هزار یهودی.در پایان دهه ۱۹۳۰، جمعیت یهودیان آمریکا به ۵ میلیون نفر رسید که ۳٪ جمعیت آن را تشکیلمیداد. آنها عمدتاً در نیویورک که تقریباً ۲ میلیون یهودی داشت، شیکاگو، فیلادلفیا و بوستون متمرکز بودند.مهمترین حضور یهودیان در آفریقا در آفریقای جنوبی بود. جمعیت آنها در آغاز قرن بیستم، ۵۰ هزار نفر بود، که عمدتاً در ژوهانسبورگ و کیپتاون متمرکز بودند.پراکندگی کنونی یهوددرحالحاضر آمریکا بزرگترین جامعه یهودی خارجاز اسرائیل را دارد. طبق دادههای سال ۲۰۲۰، ۷.۵ میلیون یهودی در آمریکا زندگی میکنند که ۳٪ جمعیت آن را تشکیلمیدهند. اغلب این یهودیان مسن و تحصیلات و درآمد بالایی دارند.از این جمعیت ۶ میلیون نفر یهودی مذهبی هستند.
پس از آمریکا، فرانسه با ۵۰۰ هزار یهودی در پاریس و حومه آن، انگلیس با ۳۱۳ هزار یهودی، آلمان با ۱۲۵ هزار یهودی و روسیه با ۱۲۳ هزار یهودی به ترتیب بیشترین جمعیت یهودیان را دارند. طبق دادههای «بررسی جمعیت جهان» در سال ۲۰۲۴، ۳۲ هزار یهودی در اوکراین و ۱۵ هزار یهودی در ترکیه زندگی میکردند.براساس سرشماری سال ۲۰۲۱ نیز در کانادا ۳۳۵ هزار یهودی، در آرژانتین ۱۷۰ هزار یهودی، در استرالیا ۱۱۷ هزار یهودی و در برزیل ۹۰ هزار یهدودی زندگی میکردند. اما در آفریقای جنوبی ۵۵ هزار یهودی بهویژه در ژوهانسبورگ زندگی میکنند که بزرگترین جامعه یهودیان آفریقاست. پراکندگی یهود براساس مذهب در دنیابرای درک بهتر یهودیان و جهتگیریهایشان، باید تفاوتهای اعتقادی در داخل دین یهود را درک کرد که متعدد و آشکار است و موجب شکلگیری جنبشهای مختلف مذهبی و اجتماعی شده و بر نفوذ سیاسی و اقتصادی یهود در دنیا تأثیر گذاشتهاست.آیین یهودیت یا «هلاخا» یک دین بسته یا هسته سخت نیست، بلکه مکاتب و جنبشهای متعددی در آن وجود دارد که تفسیر خاص خود را از تورات دارند و این روی مواضع و دیدگاه آنها در مورد دولت مدرن یا «اسرائیل بزرگ» تأثیر میگذارد. بر این اساس، یهودیان را به دو دسته تقسیم میکنیم:🔹یهودیان ارتدکس: آنها بهشدت به آموزههای تورات و تلمود پایبند هستند و بر اجرای آیینهای مذهبی یهودیت تأکید دارند و مدرنیزاسیون را رد میکنند.ارتدکسها «حریدیها» و «نئوارتدکسها» تقسیم میشوند. برخیاز حریدیها اصلاً «اسرائیل» را بهرسمیت نمیشناسند و معتقدند، برخلاف اراده و خواست الهی ایجاد شدهاست.
🔹یهودیان محافظهکار: آنها جنبشی میانهرو هستند که در آمریکا ظهور کرده و تلاش میکنند سنت و مدرنیته را با هم آشتی دهند و اصلاحات در قوانین مذهبی را متناسب با زمانه بدون لغو کامل آن میپذیرند.🔹یهودیان اصلاحطلب: این یهودیان لیبرالتر هستند، برداشت خود را از مذهب دارند و بر «ارزشهای اخلاقی» بیش از دین تأکید دارند. اغلب یهودیان آمریکا را از این طیف هستند.🔹یهودیان قرائی: اقلیت بسیار کوچکی هستند که تلمود نوشته شده توسط خاخامها یا تفاسیر ارائهنشده از تورات را نمیپذیرند و فقط تورات مکتوب را قبول دارند.یهودیان سفاردی و میزراحی در مقابل اشکنازی:در اینجا، یک اختلاف فرهنگی/قومی به جای یک اختلاف دینی میان یهودیان نیز وجود دارد که آنها را به دو دسته تقسیم میکند:🔸اشکنازیها: یهودیان اروپای مرکزی و شرقی که از قرن نوزدهم بزرگترین گروه یهودی از نظر جمعیت بودند.🔸سفاردیها: یهودیان اسپانیایی و پرتغالی که آواره شدند و بعدها مسیحی شدند یا مجبور شدند، مسیحی شوند و بعد در دوره عثمانی به شمال آفریقا، بالکان و خاورمیانه مهاجرت کردند.🔸مزراحیها یا «یهودیان شرقی»: یهودیان کشورهای عربی و اسلامی هستند. از نظر تاریخی قدیمیترین سگونتگاههای یهودیان در خاورمیانه و شمال آفریقا قرار دارد.تفاوتهای این گروهها و قومیتها در درجه اول بهخاطر آیینهای دینی، زبان (ییدیش/لادینو/عربی-عبری) و هویت فرهنگی آنهاست. چه کسی دست بالا را در میان یهودیان دارد؟اگرچه یهودیان آمریکایی کمتر از ۳٪ جمعیت این کشور را تشکیل میدهند، اما حضور قدرتمندی در این کشور دارند، همانطور که تفاوت قابلتوجهی در ماهیت نفوذ ارتدکسها، محافظهکاران، اصلاحطلبان و غیرارتدکسها وجود دارد.
براساس دادهها از هر ۱۰ یهودی آمریکایی ۷ نفر از دموکراتها حمایت میکنند یا به آنها گرایش دارد، درحالیکه سهچهارم ارتدکسها از جمهوریخواهان حمایت میکنند. نیمی از یهودیان آمریکایی نیز خود را «لیبرال» میدانند.ارتدکسها: بلوک محافظهکارانیهودیان ارتدکس اگرچه جمعیت اندکی از یهودیان آمریکایی هستند، اما نفوذ بسیار زیادی در آمریکا دارند. ۷۵٪ یهودیان ارتدکس به جمهوریخواهان رأی میدهند. آنها طرفدار جنبشهای راست افراطی در آمریکا هستند، بهویژه آنهایی که با اشغالگری و سیاستهای اسرائیل موافقاند.این نفوذ باعثشده کمکهای مالی بسیاری هم برای اسرائیل و هم برای نامزدهای مورد حمایتشان جمعآوریکنند. جوامع آنها منسجم و مؤسسات خیریه و آموزشی نقش محوری در زندگی آنها دارد.نفوذ مالی و سازمانی یهودیان در آمریکاجامعه یهودیان آمریکا، علیرغم اختلافات فرقهای، توانسته است با استفاده از ابزارهای مختلف، بهویژه موارد زیر، نفوذ مالی و سازمانی منسجمی ایجاد کند:🔹آیپک (AIPAC): قدرتمندترین لابی شناخته میشود که هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات را در بر میگیرد، اما از حمایت قابلتوجهی از جانب ارتدکسها و جمهوریخواهان برخوردار است. آیپک اغلب «قدرتمندترین گروه فشار در آمریکا و تأثیرگذارترین در کنگره» توصیف میشود.🔹جی استریت (J Street): یک پلتفرم لیبرال که منعکسکننده گرایشهای اصلاحطلبانه و محافظهکارانه متمایل به حزب دموکرات است. این سازمان برای جمعآوری کمکهای مالی و حمایت از نامزدهای دموکراتی فعالیت میکند که دیدگاههای مشترکی، بهویژه در حمایت از راهحل دو کشوری، دارند.
🔹فدراسیونهای یهودی: شبکههای مالی محلی و قومی هستند که در حمایت از برنامههای اجتماعی و سیاسی مشارکت میکنند. این فدراسیونها بر جمعآوری و توزیع کمکهای مالی برای خدمت به یهودیان در جوامع محلی و همچنین حمایت از برنامهها در اسرائیل و مناطق یهودینشین در سراسر دیاسپورا نظارت دارند.در مجموع، نفوذ یهودیان آمریکا به یک گروه یا سازمان خاص محدود نمیشود. ارتدکسها، با وجود تعداد کمتر، نفوذ سیاسی محافظهکارانه قابلتوجهی ایجاد میکنند، درحالیکه اصلاحطلبان وزن عددی خود را در عرصه لیبرال و دموکراتیک به کار میبرند. محافظهکاران نیز نقشی واسطهای ایفا میکنند. همزمان، گروههای غیرفرقهای در حوزههای فرهنگی و دانشگاهی فعال هستند.این تنوع به یهودیان آمریکایی این امکان را داده است که شبکهای چندبعدی از نفوذ را در حوزههای مالی، سیاسی و فرهنگی شکل دهند و آنها را به یک بازیگر اصلی در زندگی عمومی آمریکا تبدیل کنند.یهودیان جهان علیه اسرائیلبا تشدید انتقادات بینالمللی از جنگ اسرائیل در نوار غزه، بخشهایی از جوامع یهودی در آمریکا و اروپا نیز به محکومیت سیاستهای اسرائیل برخاستهاند و خواستار پایان جنگ و احترام به حقوق فلسطینیان شدهاند.این صداها صرفاً صدای افراد حاشیهای نیستند، بلکه نماینده جنبشهای سازمانیافتهای هستند که اغلب شامل چپهای ترقیخواه، جنبشهای یهودی لیبرال، و گاهی جنبشهای ضد صهیونیستی میشوند.مهمترین جنبشهای نسل جدید منتقد اسرائیل در آمریکا🔸صدای یهودیان برای صلح (Jewish Voice for Peace - JVP): یک شبکه چپگرا و فعال که علیه سیاستهای اسرائیل مبارزه میکند و با تأکید بر شعارهای حقوق بشری، بیش از ۷۵۰ هزار عضو دارد.
🔸اگر نه الان (IfNotNow): یک پویش سازماندهی شده توسط جوانان آمریکایی که علیه سیاستهای اسرائیل به راه افتاده و این رژیم را «رژیم آپارتاید» توصیف میکند و از دولت آمریکا میخواهد که به حمایتهای بیقید و شرط خود از اسرائیل پایان دهد.🔸جی استریت (J Street): یک جنبش صهیونیستی میانهرو و لیبرال که از راهحل دو دولتی حمایت میکند و منتقد سیاستهای راستگرایانه در اسرائیل است، اما با تحریمهای جامع و گسترده موافقت نمیکند.جنگ غزه روی جوامع یهودی سراسر جهان تأثیر گذاشتهاست. قابل توجهترین مورد، کاهش طرفدار اسرائیل در آمریکاست. نظرسنجی گالوپ اوایل سال ۲۰۲۵ نشان میدهد، حمایت آمریکا از اسرائیل به پایینترین سطح خود در ۲۵ سال گذشته رسیده، طوریکه تنها ۴۶٪ پاسخدهندگان با اسرائیل ابراز همدردی کردهاند، درحالیکه این رقم در سال قبل ۵۱٪ بود و در مقابل همدردی با فلسطینیها به ۳۳٪ افزایش یافتهاست.#فلسطین#اسرائیل#رژیم_صهیونیستی#یهود#یهودیان#یهودیت
20:59 - 9 مهر 1404
0 بازدید