لزوم حمایت از مشتریان «هایما» در برابر ایران‌خودرو

ایران خودرو مشتریانی که خودروهای هایما s5 و s7 را پیش خرید کرده بودند را در چند مرحله شوک‌زده کرده است. در زمان ثبت نام قیمت کارخانه‌ای این خودرو ها در مدل s5 حدود 80 میلیون و در مدل s7 حدود 90 میلیون بود و در قرار داد مشتریان نیز ذکر شده بود که قیمت مبنا قیمت‌های شورای رقابت خواهد بود اما به یک باره قیمت حاشیه بازار در بهمن 97 و اسفند 97 در حدود 200 میلیون تومان مبنای قیمت تسویه حواله‌داران قرار گرفت در حالی که در زمان ثبت نام حتی قیمت بازار به مراتب کمتر بود. شوک دوم در تاخیرهای طولانی صدور دعوت نامه و تحویل خودرو به خریداران صورت گرفت و سومین شوک نیز در حقیقت تیر خلاص به خریداران هایما بود. در 6 آبان 1399 ایران خودرو طی نامه شماره 99049635 طی آنچه که تحریم‌های ظالمانه نامیده، توقف تولید هایما را رسما اعلام نمود.موضوع تحریم‌ها در کشور ما و قطع همکاری مکرر شرکای خارجی سابقه‌ای طولانی داشته و در همین راستا طبق ماده 4 آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو به شماره ۷۴۱۵/ت۵۱۶۸۱هـ مصوب هیات وزیران، در همه روش‌های پیش فروش خودروی ckd/cbu یعنی خودروی مونتاژی خارجی، به شرط اطمینان عرضه‌کننده در تامین قطعه و شماره‌گذاری میسر است و حتی امکان عدم تحویل این خودرو ها و ارائه خودرو جایگزین در آن وجود ندارد. در خصوص ادعای تحریم‌های ظالمانه توسط ایران خودروسازی باید وقایع زیر را مدنظر قرار داد: 1-در تیرماه 97 به نفع ایران خودرو واردات خودرو ممنوع شد. 2-از دیرباز سایه تحریم‌های ظالمانه بر صنعت کشور بوده اما در مردادماه 97 صنعت خودرو مستقیما تحریم شد. 3-در آبان 97 صنعت کشتیرانی تحریم شد. 4-با این حال چند ماه بعد یعنی در بهمن 97 ایران خودرو با علم کامل به شرایط پیش آمده و شرایط پیش رو اقدام به پیش فروش هزاران دستگاه هایما نمود. لذا با توجه به ماده 4 آیین‌نامه و شرایط مذکور، می‌بایستی با پیش پرداخت مشتریان که در آن زمان با توجه به نرخ ارز9 هزار تومانی مکفی بوده، پَک‌های قطعات هایما وارد می‌شد و ادعای کمبود قطعه کنونی نشان از تخلف ایران خودرو و سازمان حمایت در اعطای مجوز پیش فروش طبق ماده 4 آیین‌نامه قانون حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو می‌باشد. البته شایان توجه است که در شرایط بدتر در سال 99 چندین خودروساز خصوصی از قبیل کرمان موتور، خودرو سازان بم، ... اقدام به پیش فروش و تحویل خودرو های مونتاژی چینی نمودند که این نیز نافی ادعای عدم امکان تامین قطعات هایما می‌باشد.از طرفی ایران خودرو به نحوی دومینوی تبدیل راه انداخته است یعنی در یک اقدام غیرقابل توجیه به خریداران سوزوکی هایما s7 تحویل داده و حال می‌خواهد به خریداران s7 خودروی دیگری بدهد. یعنی هایماهایی که برای تعهدات مشتریان هایما بوده به غیر تحویل شده است.نکته دیگر کاهش کیفیت و آپشن‌ها و رینگ و لاستیک خودروهای تحویلی است. ارائه هایما s7 بدون رینگ و لاستیک اصلی به مشتریان با استاندارد یورو4 در سال 99 در حالی صورت گرفته که اولا از ابتدای ورود هایما استاندارد یورو5 داشته و همچنین در سال 99 استاندارد یورو5 برای تمام محصولات داخلی نیز اجباری شده است. بخشنامه توقف تولید هایما در حالی اعلام شد که بارها مسؤلان وعده افزایش تولید 120 دستگاه روزانه و تولید 20 هزار دستگاه تا پایان سال و تولید نسخه جدید هایما را می‌دادند و قبلا نیز شایعه توقف تولید را تکذیب نموده بودند. در نظر داشته باشید که طبق اعلام ایران خودرو تعهدات هایما s7 حدود 7000 دستگاه و هایما s5 حدود 1000 دستگاه است.همچنین در حالی که طبق قانون شرکت نمی‌تواند مشتریان را وادار به تبدیل خودروی ثبت‌نامی‌شان نماید، با خبر توقف تولید و ارسال پیامک و تماس از طریق نمایندگی‌ها تلویحا سعی در اجبار خریداران به طرح تبدیل خودرو دارد.حال خواسته مستقیم ما حمایت قانون نه فقط برای جلوگیری از تضییع حقوق خریداران هایما بلکه مشتریان آتی خودروسازان که در پیش فروش‌ها شرکت می‌کنند می باشد. در همان زمان ثبت نام مشتریان می توانستند به جای اعتماد به ایران خودرو بزرگ‌ترین خودروساز کشور،سایر خودروسازان خصوص اعتماد کنند و سریع‌تر به خودروی ثبت‌نامی‌شان برسند.