اختتامیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی در جوار عالم آل محمد علیهالسلام
چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با حضور جمعی از علمای شیعه و اهلسنت، اندیشمندان، شخصیتهای علمی و دینی و مهمانانی از کشورهای مختلف در مشهد برگزار شد و مراسم اختتامیه آن در تالار قدس حرم مطهر رضوی برگزار شد.
این مراسم با حضور آیتالله احمد مروی، تولیت آستان قدس رضوی، حجتالاسلام والمسلمین حمید شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، اعضای هیئترئیسه کنفرانس و جمعی از مهمانان داخلی و خارجی همراه بود. بر اساس گزارش منتشرشده، در این دوره مهمانانی از نزدیک به ۴۰ کشور حضور داشتند و برنامههای مرتبط با این رویداد در مشهد ادامه پیدا کرد.در بخش آغازین مراسم، آیتالله محسن قمی، معاون ارتباطات بینالملل دفتر مقام معظم رهبری، پیام حضرت آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای (حفظهالله)، رهبر معظم انقلاب اسلامی را به مناسبت چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، قرائت کرد.
وحدت باید از نظریه به میدان عمل برسددر ادامه مراسم، حجتالاسلام والمسلمین دکتر حمید شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، با اشاره به حضور میهمانانی از نزدیک به ۴۰ کشور در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از حضور علمای داخل و خارج کشور و میزبانی آستان قدس رضوی قدردانی کرد.وی گفت: برای تبدیل هر اندیشهای از سطح نظریه به عمل، باید مسیری مشخص طی شود و الگویی که رهبر شهید انقلاب اسلامی(قدسالله نفسهالزکیه) در حوزه وحدت اسلامی دنبال کردند، نمونهای موفق از این فرایند است.شهریاری افزود: این الگو از پنج گام «مفهومسازی و تولید پیام»، «سازماندهی و تیمسازی»، «گفتمانسازی»، «شبکهسازی» و «تحرک اجتماعی در میدان عمل» تشکیل شده است.
مفهومسازی؛ نخستین گام تحقق وحدتدبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی گفت: نخستین گام، مفهومسازی و تولید پیام است؛ به این معنا که مفهوم وحدت اسلامی باید بهدرستی تعریف، اجزا و شاخصهای آن تبیین و پیام آن به شکلی روشن در جامعه، عرضه شود.وی افزود: طی سالهای گذشته، مفهوم وحدت اسلامی بارها تبیین شد و استمرار در این مسیر سبب شد این مفهوم به یک گفتمان شناختهشده و دارای جایگاه در جهان اسلام تبدیل شود.شهریاری ادامه داد: گام دوم، سازماندهی و تیمسازی است؛ زیرا هیچ نظریهای تنها با بیان فردی نمیتواند به یک حرکت اجتماعی گسترده تبدیل شود و برای استمرار آن باید ساختار و مجموعهای مشخص مسئول پیگیری و توسعه آن باشد.وی تشکیل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی را در همین مسیر دانست و گفت: برای آنکه یک اندیشه به صحنه اجتماعی و عملی وارد شود، نیازمند سازمان و مجموعهای است که مأموریت اصلی خود را پیشبرد آن اندیشه قرار دهد.
گفتمان وحدت باید میان نخبگان گردش پیدا کندشهریاری، گفتمانسازی را گام سوم این فرایند برشمرد و گفت: زمانی میتوان از شکلگیری یک گفتمان سخن گفت که یک اندیشه از زبان فرد یا مجموعهای محدود فراتر برود و نخبگان مختلف آن را بازخوانی، تبیین و بازتولید کنند.وی افزود: نشانه موفقیت گفتمانسازی آن است که پیام تولیدشده از زبان افرادی شنیده شود که حتی ارتباط مستقیمی با تولیدکننده نخستین آن نداشتهاند.دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به برگزاری برنامهها و نشستهای بینمذهبی در برخی کشورهای اسلامی گفت: گسترش ادبیات گفتوگو و تقریب در بخشهایی از جهان اسلام نشان میدهد گفتمان وحدت توانسته است از محدوده اولیه خود فراتر رود.
انتقال پیام وحدت از نخبگان به جامعهشهریاری، شبکهسازی را گام چهارم معرفی کرد و گفت: اگر علما و نخبگان تنها میان خود از وحدت سخن بگویند، کافی نیست؛ این اندیشه باید به بدنه اجتماعی منتقل شود و مردم نیز حامل و بازتابدهنده آن باشند.وی افزود: توسعه فناوریهای ارتباطی و شبکههای اجتماعی، ظرفیتهای تازهای برای این مرحله فراهم کرده است و افراد اثرگذار و صاحبان مخاطبان گسترده میتوانند در انتقال پیام وحدت به لایههای مختلف جامعه نقشآفرینی کنند.شهریاری با اشاره به حضور تعدادی از فعالان رسانهای و افراد اثرگذار کشورهای مختلف در این دوره از کنفرانس گفت: استفاده از این ظرفیت میتواند به تبدیل گفتمان نخبگانی وحدت به یک شبکه اجتماعی گسترده کمک کند.
وحدت در میدان عمل معنا پیدا میکنددبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، پنجمین گام را حرکت اجتماعی و حضور در میدان عمل دانست و تأکید کرد: تنها سخن گفتن و توضیح دادن درباره وحدت کافی نیست و آثار این اندیشه باید در رفتار و مناسبات واقعی مسلمانان دیده شود.وی گفت: در بخش سلبی وحدت، مسلمانان باید از توهین به مقدسات یکدیگر، نزاع، ترور و تکفیر پرهیز کنند.شهریاری با یادآوری فتوای رهبر شهید انقلاب اسلامی(قدسالله نفسهالزکیه) درباره حرمت توهین به مقدسات مذاهب اسلامی افزود: مسلمان کسی است که شهادتین میگوید و حفظ جان، مال و آبروی او، فارغ از مذهبش، باید مورد توجه قرار گیرد.وی در تشریح وجه ایجابی وحدت گفت: وحدت زمانی در عرصه عمل تحقق پیدا میکند که مسلمانان در مشکلات و نیازهای یکدیگر نیز حضور داشته باشند و امکانات و ظرفیتهای خود را در حمایت از امت اسلامی به کار گیرند.
حمایت از فلسطین جلوهای از وحدت عملی استشهریاری با اشاره به حمایت از ملت فلسطین و دیگر ملتهای مسلمان تحت فشار گفت: هنگامی که مردم فلسطین با کمبود غذا، آب و امکانات مواجه هستند، وحدت اقتضا میکند دیگر مسلمانان در میدان عمل به یاری آنان بشتابند.وی افزود: حمایت از فلسطین، لبنان و دیگر ملتهای مسلمان، جلوهای از تبدیل گفتمان وحدت به اقدام عملی است و همین حضور در میدان، یکی از مهمترین بخشهای الگویی بود که رهبر شهید انقلاب اسلامی(قدسالله نفسهالزکیه) دنبال کردند.دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تصریح کرد: دولتها و ملتهای اسلامی امروز مسئولیت دارند قدرتمند شوند و از خود ضعف نشان ندهند.وی در پایان گفت: کشورهای اسلامی باید مفهومسازی کنند، سازمان بدهند، گفتمان ایجاد کنند، آن را به شبکه اجتماعی تبدیل کنند و در نهایت این شبکه را به میدان عمل بیاورند؛ زیرا وحدت اسلامی هنگامی به نتیجه میرسد که آثار آن در صحنه واقعی جهان اسلام مشاهده شود.
وحدت به معنای یکسانسازی نیستدکتر حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نیز با طرح این پرسش که چگونه با وجود مذاهب، ادیان و اندیشههای متفاوت میتوان به وحدت رسید، گفت: اشکال اساسی زمانی شکل میگیرد که وحدت با شباهت و یکسانی اشتباه گرفته شود.وی افزود: تاریخ تمدن اسلامی نشان میدهد مذاهب مختلف کلامی و فقهی و پیروان ادیان گوناگون، در دورههای طولانی در کنار یکدیگر با فرهنگ مدارا و تحمل زیستهاند.وزیر علوم با استناد به آیه «وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا» تأکید کرد: پاسخ قرآن به تفاوتها، حذف و یکسانسازی نیست، بلکه شناخت متقابل و آموختن اخلاق مواجهه با تفاوتهاست.سیمایی صراف گفت: جامعهای که از تفاوت میترسد، به اجبار روی میآورد؛ در حالیکه جامعه برخوردار از فرهنگ مدارا، میآموزد چگونه با تفاوتها زندگی کند و آنها را به زمینه نزاع و دشمنی تبدیل نکند.تأکید اعضای هیئترئیسه بر انسجام جهان اسلامدر بخش دیگری از اختتامیه، اعضای هیئترئیسه کنفرانس از کشورهای مختلف به بیان دیدگاههای خود درباره وحدت، مقابله با تفرقه، مقاومت و همبستگی امت اسلامی، پرداختند.همچنین در بخش دیگری از مراسم اختتامیه نیز آیتالله احمد مروی، تولیت آستان قدس رضوی در جمع علمای شیعه و اهلسنت، اندیشمندان و میهمانان چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، سخنرانی کرد.جزئیات بیشتر 09:28 - 9 شهریور 1405