وقتی فشار حداکثری شکست خورده، برگ برنده مذاکره در دست ایران است
تحریمهای گستردهای که آمریکا در قالب سیاست «فشار حداکثری» علیه ایران اعمال کرد، حالا بیش از هر زمان دیگری بیاثر به نظر میرسد. ایران در حالی بدون توافق رسمی، روزانه حدود ۱.۹ میلیون بشکه نفت میفروشد که این رقم در دوران اوج تحریمها، رؤیایی دستنیافتنی بود. نه تنها صادرات نفت احیا شده، بلکه مسیرهای مالی و تجاری هم به شکل موازی در حال بازگشایی است. این یعنی ایران برای زنده ماندن، دیگر به توافق وابسته نیست.
از سوی دیگر، آمریکا خود گرفتار یک نبرد تمامعیار تجاری با چین است؛ نبردی که نه فقط اقتصاد دو کشور را تحت فشار قرار داده، بلکه نظم اقتصادی جهان را نیز برهم زده است. در چنین شرایطی، ایالات متحده بهخوبی میداند که یک ایران همراستا با چین میتواند بهراحتی توازن قدرت منطقهای و فرامنطقهای را به ضرر واشنگتن تغییر دهد. همین نگرانی به ایران فرصت میدهد امتیاز بیشتری روی میز بگذارد.
ایران در سالهای اخیر تلاش کرده سیاست خارجیاش را از وابستگی کامل به یک بلوک قدرت دور نگه دارد. اگرچه روابط اقتصادی و سیاسیاش با چین و روسیه تقویت شده، اما تهران با احتیاط عمل میکند تا بهعنوان یک مهره در بازی این دو کشور دیده نشود. این استقلال نسبی اکنون به ایران اجازه میدهد تا در معادلات منطقهای و بینالمللی، ابتکار عمل داشته باشد و از رقابت قدرتهای جهانی برای کسب امتیاز استفاده کند. حفظ این موقعیت مستقل، بهویژه در دورانی که تقابل آمریکا و چین تشدید شده، یک برگ برنده دیپلماتیک برای تهران به حساب میآید.
در نهایت، آنچه امروز در پرونده سیاست خارجی ایران دیده میشود، نه عقبنشینی است و نه انزوا. بلکه چانهزنی از موضع بالا، با دست پر و در موقعیتی است که سیاست فشار دیگر کار نمیکند. اگر توافقی در راه باشد، این بار برگ برنده نه در واشنگتن، بلکه در تهران است.
15:22 - 24 فروردین 1404