بمب ساعتیِ سگهای ولگرد؛ از مرگ کودکان تا انقراض یوز!
از سگ گزیدگی و جدال با هاری گرفته تا کودکان و گونههای با ارزش جانوری که خوراک دوست داشتنی سگهای ولگرد شدهاند؛ این درحالی است که هنوز هستند افرادی که خودشان را حامی حیوان جا میزنند و به خیال خودشان به سگهای ولگرد کمک میکنند اما اکوسیستم را به خطر انداختهاند.
گروه زندگی: روز حادثه، غزل در آغوشش بود و عسل هم پشت سرشان میآمد. بچهها مدام شیرینزبانی میکردند و ذوق داشتند. قرار بود تولد چهارسالگیشان را جشن بگیرند، اما ناگهان یک قلاده سگ بدون هیچ سروصدایی به عسل حمله کرد و صورتش را گاز گرفت. پدر با دست دیگرش عسل را هم در آغوش کشید، اما سگ دوباره حمله کرد و این بار غزل افتاد. سگ پاچه شلوارش را گرفت تا او را ببرد اما نتوانست. پدر هر کدام از بچهها را پایین میگذاشت، سگ به سمتش حمله میکرد. عاقبت یقه عسل را لای دندانهایش گرفت و تا پایین رودخانه کشید. گلوی دخترک را پاره کرد...عسل را در حالی که صورتش بهشدت زخمی شده بود، به بیمارستان بردند، اما دخترک بعد از ۱۲ روز به دلیل شدت جراحات، ابتلا به هاری و تب ۳۹ درجه فوت شد. این داستان «میلاد عابیلینژاد»، پدر دوقلوها از اهالی روستای کمیشان در شهرستان نکا است که در ۲۱ فروردینماه امسال اتفاق افتاد، زمانی که پدر همراه با عسل و خواهر دوقلویش غزل در جاده بودند تا برای فرزندان حساب باز کند…ضحی دختر ۸ ساله، امیرحسین کودک ۵ساله و نوجوان ۱۳ساله مشهدی در میان ناباوری خانواده هایشان جان دادند چون مبتلا به هاری شدند و این نتیجه مسامحه در برابر سگهای ولگرد است. در یک سال گذشته بیشتر از همیشه شاهد پرپر شدن کودکانی بودیم که از سوی سگهای ولگرد مورد گزش قرار گرفته و جان دادند، چراکه مدیریت سگهای ولگرد و بلاصاحب به یکی از معضلهای اساسی در کشور تبدیل شده است.
* عواقب روحی روانی شدید در انتظار قربانیان
فارغ از بیماری سالک، هاری و. . که از معضلات سگگزیدگی است، روانشناسان میگویند پس از حمله سگ، کودک در تمام طول زندگی خود ترس از سگها را به همراه دارد و این میتواند زندگی روزمره فرد را تا بزرگسالی مختل کند یا هنگام دیدن سگ دچار علائمی مثل تنگی نفس، سرگیجه، افت فشار، لرزیدن، فرار از موقعیت و احساس از دست دادن کنترل میشوند. در همین باره یک خانم سنندجی که چند ماه پیش فرزندش توسط یک سگ دچار گازگرفتگی شده بود، میگوید که شبانه روز کابوس خانواده و فرزندم صدای پارس سگ است. روزی که فرزند ۱۲ سالهام توسط سگ گاز گرفته شد تا آخرین لحظه عمرم فراموش نمیکنم و صدای زجه کشیدن او را هر شب و روز جلوی چشم خود میبینم.
*جدال با هاری و درمانهای میلیونی
در سال جاری تاکنون حدود ۱۷ مورد مرگ ناشی از ابتلا به هاری ثبت شده است که اکثر این مرگها در اثر گزش سگ برای فرد ۶۰ساله تا کودک ۴ساله اتفاق افتاده است. اما جدال با هاری و مرگ تنها معضلی نیست که به واسطه ازدیاد سگها با آن درگیر هستیم. در این میان واکسن و سرم هاری یکی از پرهزینهترین واکسنها در کشور است. هر واکسن هاری ۱۰ یورو یعنی معادل ۸۴۰ هزار تومان و هر سرم هاری حدود ۶۰ یورو یعنی حدود ۵ میلیون تومان قیمت دارد. این درحالی است که واکسن و سرم هاری هر دو وارداتی و گران قیمت است، اما با اینحال مراکز بهداشت مشخص شده توسط وزارت بهداشت این واکسن را به صورت رایگان برای مردم تزریق میکنند.
* گونههای با ارزش جانوری که با غذا دادن به سگ منقرض میشوند
یکی از دلایل افزایش جمعیت سگها نوع رفتار انسان است؛ سگ بدون تغذیه و سرپناه از بین خواهد رفت و زاد و ولد آن کاهش مییابد، از همین روی به انسان وابسته هستند، اما در این شرایط که روزی نیست از سگ گزیدگی آماری منتشر نشود، برخی از افراد که ادعا میکنند حامی حیوانات هستند هم به اکوسیستم این حیوان آسیب میزنند هم به بشریت ظلم کرده و با غذا دادن دستی در چرخه محیط زیست اختلال به وجود میآورند. تمام حیوانات به صورت غریزی میتوانند غذا پیدا و شکار کنند، اما وقتی عدهای اکوسیستم را با غذادادن دستکاری میکنند، جمعیت حیوانات بیشتر میشود، حالا غذای بیشتری لازم دارند، پس به سراغ گونههای دیگر میروند. با همین کار به ظاهر ساده به انقراض گونههای باارزش جانوری مثل یوز ایرانی، گور، پلنگ و… کمک میشود. این درحالی است که غذا دادن به حیوانات خارج از خانه، صرفاً باید در مورد گونههای در خطر انقراض و زیرنظر محیطبانی صورت گیرد.با حضور سگ در طبیعت بیماریهای مرگباری شیوع پیدا میکند و به جانوران وحشی منتقل میشود. یکی از بیماریهایی که به جانوران وحشی منتقل میشود «کی ناین دیستمپر» یک بیماری خطرناک و کشنده است که به طور کلی در سیستم عصبی، روده و ریه تاثیر میگذارد و در صورتعدم رسیدگی و درمان به موقع میتواند، باعث از بین رفتن حیوان شود.این ویروس از سگ ولگرد به گربهسانان بزرگ مثل ببر، شیر و پلنگ منتقل میشود و مرگبار است و هر حیوانی که درگیر آن شود هیچ علاجی ندارد و حیوان میمیرد. در سالهای گذشته این بیماری موجب مرگ ۱۰ هزار فوک خزری شد. بیماری دیگری که منتقل میشود هاری است که بهواسطه وجود سگ در طبیعت منتقل میشود مثل بیماری طاعون نشخوارکنندگان کوچک که از دام اهلی به دام وحشی منتقل میشود.
*سگهایی که گرگاس خلق میکنند
اما داستان غمانگیز ضررهای سگهای بلا صاحب به همینجا ختم نمیشود، از مشکلات بزرگ دیگری که سگهای ولگرد به وجود میآورند، جفتگیری سگ ماده با گرگ و شغال نر است. به واسطه جفتگیری جانوران هیبریدی به وجود میآید به نام گرگاس و توره. گرگاس میتواند بسیار خطرناک باشد، چراکه از سد سگهای گله و روستا به راحتی میتواند عبور کند. گرگ نمیتواند از سد سگهای نگهبان رد شود و در روز روشن بیاید داخل روستا و به انسانها و دام حمله کند، ولی گرگاس این توانایی را دارد. چراکه از خودشان است و آنها کاری با این حیوان دارد. به عنوان مثال در شهرستان خدابنده استان زنجان و استان همدان به واسطه ازدیاد سگهای ولگرد، دیگر گرگ خالص وجود ندارد و همه هیبرید شدهاند و حیوانی به وجود آمده است که نصف سگ و نصف گرگ یا شغال است.
*این سگها هر روز مشکلی جدید میآفریند
اینها تنها گوشهای ازدردسرهای سگهای ولگرد بود که برایتان روایت کردهایم. طبق گفته زیستشناسان، علت اینکه زیستبومهای مختلف جانوری و گونههای مختلف هزاران سال دوام داشته و روند انقراض بسیار کند بوده، این است که طبیعت به خودی خود بهترین مسیر را برای بقای خود پیش میگیرد، گونههای مختلف جانوری در «چرخه شکار و تولید مثل» جمعیت خودشان را حفظ میکنند، اما حالا مدتی است با توجه به اینکه زاد و ولد سگها و گربهها زیاد است و بنا بر آمار رسمی حدود ۳ میلیون سگ ولگرد داریم که به نوعی نقاط مختلفی در ایران به عرصه این حیوانات ولگرد تبدیل شده است. با این اوصاف شاید مدتی پیش از این میشد با روشهای مثل عقیمسازی یا واکسینه حیوانات، جمعیت و سلامت آنها را کنترل کرد، اما حالا که با جمعیتی به این بزرگی مواجه هستیم، ممکن است با روشهای معمول نتوانیم بحران را حل و معضل را درمان کنیم.
*چند راهکار برای ساماندهی سگهای ولگرد
کارشناسان معتقدند که اصلیترین و ابتداییترین اقدامی که باید برای کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب در محیطهای شهری در کنار عدم غذادهی به سگهای ولگرد انجام داد، مدیریت پسماند است. علاوه بر آن شهرداریها نیز باید اقدام به جمعآوری سگهای ولگرد کنند و آنها را به پناهگاهها منتقل کنند. پس از اجرای این راهکارها باید سراغ راهحلهای حذف فیزیکی مثل عقیمسازی رفت وسیاستی که در حال حاضر برای مقابله با سگهای ولگرد در دنیا اجرایی میشود یعنی سیاست Sheltering یا پناهگاهداری رفت؛ به این شکل که سگ را پس از جمعآوری به پناهگاه میبرند و سپس زمانی بین ۳۰ روز تا نهایتاً دو ماه زمان میدهند که شخص علاقهمندی سرپرستی سگ را بر عهده بگیرد. اگر کسی داوطلب نگهداری نشود، نهایتاً سگ بدون هیچ تعارفی یوتانایز (مرگ بدون درد) میشود.پایان پیام/#ساماندهی_سگ_های_ولگرد #سگ #ولگرد #حامی_حیوانات 00:01 - 27 دی 1403