چمران: هنوز داستانهای زیادی از جنگ داریم که روایت نشده است
رئیس شورای اسلامی شهر تهران با تأکید بر ضرورت ثبت و ماندگار کردن وقایع جنگ از دریچه هنر و ادبیات گفت: جنگ ۴۰ روزه و ۱۲ روزه و همچنین دفاع مقدس هشتساله، سرشار از حوادث و داستانهای شنیدنی است که بخش زیادی از آنها هنوز روایت و ثبت نشدهاند.
خبرگزاری فارس _ گروه هنرهای تجسمی: نمایشگاه عکس «۴۰ روز شکوه مقاومت و پیروزی» عصر امروز دوشنبه ۲۳ شهریورماه با هدف روایت تصویری روزهای جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و ثبت جلوههایی از مقاومت، همبستگی و ایستادگی مردم کشورمان در فرهنگستان هنر افتتاح شد.این نمایشگاه مجموعهای از تصاویر ثبتشده از روزهای جنگ را در پنج بخش «مقاومت و پیروزی»، «صلح آمریکایی»، «میراث ایرانیان در جنگ»، «کودکان آسمانی؛ میناب» و «بعثت و همبستگی ملی» پیش روی مخاطبان قرار داده است؛ تصاویری که در کنار روایت وقایع جنگ، بخشی از حافظه تصویری و اجتماعی مردم ایران در این دوره را ثبت میکنند.آثار این نمایشگاه از میان حدود ۸ هزار عکس رسیده به دبیرخانه انتخاب شدهاند و تلاش دارند ابعاد مختلف جنگ را از منظر انسانی، اجتماعی، فرهنگی و تاریخی به تصویر بکشند؛ از پیامدهای حملات و تخریبها گرفته تا حضور مردم، امدادرسانی، همبستگی ملی و مقاومت در برابر تجاوز.بخش «کودکان آسمانی؛ میناب» نیز با تمرکز بر حادثه مدرسه میناب و شهادت جمعی از دانشآموزان، بخشی از روایت تصویری نمایشگاه را به خود اختصاص داده است؛ روایتی که در کنار دیگر بخشها، بر ثبت وقایع جنگ و حفظ آن برای نسلهای آینده تأکید دارد.این نمایشگاه همچنین با هدف قدردانی از شهدا، آسیبدیدگان جنگ، نیروهای امدادی و درمانی، عکاسان، خبرنگاران و شهروندانی برپا شده است که در روزهای جنگ، هر یک به نوعی در ثبت و روایت این دوره نقش داشتند.
پس از قرائت آیاتی از قرآن کریم و پخش سرود ملی، داود عامری، دبیرکل مجمع جهانی صلح اسلامی، در سخنانی با اشاره به برگزاری این نمایشگاه گفت: قرار است نمایشگاه «۴۰ روز شکوه مقاومت و پیروزی» در ایران به شهرهای مختلف منتقل شود و بخشی از آثار نیز به صورت مجازی یا در قالب نمایشگاه در کشورهای مختلف عرضه شود.وی با قدردانی از مردم ایران، هنرمندان و مجموعه فرهنگستان هنر برای همکاری در برپایی این نمایشگاه، اظهار کرد: از فرهنگستان هنر و مسئولانی که میزبانی این نمایشگاه را پذیرفتند تشکر میکنم و امیدوارم این آثار بتوانند در داخل و خارج از کشور به نمایش گذاشته شوند.در ادامه، مجید شاهحسینی، رئیس فرهنگستان هنر، با اشاره به ضرورت ثبت هنری حوادث تاریخی اظهار کرد: هنوز یک سال از حماسه دفاع مقدس ۱۲ روزه نگذشته است که این حماسه، این بار در ۴۰ روز تکرار شد و به نظر میرسد این تقدیر بر ما نوشته شده است که در جهانی که رنگ و بوی مردانگی از آن تدریجاً رخت بربسته، ایران باید احقاق حق کند و یاد جوانمردی را در قرن جدید زنده نگه دارد.
وی با اشاره به میراث دفاع مقدس و نقش هنر در ثبت حوادث جنگ افزود: میخواهم از نسبت میراث دفاع مقدس با مستند و سینما و همچنین آورده این میراث برای امروز سخن بگویم؛ چراکه دشمن ما امروز نیز بیرحمانه دندان تیز کرده و هنوز از ما ناامید نشده است.شاهحسینی با اشاره به تغییر رویکرد سینمای جنگ آمریکا از اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی، گفت: در سال ۱۹۹۹ فیلم «نجات سرباز رایان» ساخته شد و برای نخستینبار معادلات و شمایل سینمای جنگی آمریکا را به هم ریخت. حماسه ایثار و از جانگذشتگی در برابر دشمنی سرسخت به تصویر کشیده شد؛ دشمنی که حتی چهرهاش نشان داده نمیشد و سربازان آمریکایی برای رسیدن به هدف، با تلفات سنگینی مواجه بودند.رئیس فرهنگستان هنر ادامه داد: در سال ۲۰۰۱ نیز مجموعه مستند «جوخه برادران» ساخته شد که این تغییر زبان را به شکل جدیتری دنبال کرد. این آثار نشان میدادند جنگ، خونین و پرهزینه است، دشمن سرسخت است و برای پیروزی باید هزینه پرداخت.وی با اشاره به تداوم این رویکرد در آثاری همچون «پاسیفیک» خاطرنشان کرد: این تغییر زبان در سینمای جنگ آمریکا اتفاقی نبود و نشان میداد آنها نیز با دشمنی سرسخت مواجه شدهاند و برای اقناع افکار عمومی خود نیازمند روایت دیگری از جنگ هستند.پس از آن، مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، با اشاره به تأکیدات رهبر انقلاب بر ثبت وقایع تاریخی از دریچه هنر و ادبیات، گفت: اگر میخواهید تاریخ و داستان دفاع و جنگ باقی بماند، باید از هنر استفاده کنید.
وی افزود: رهبر انقلاب در سخنان خود ابتدا بر رمان و داستاننویسی درباره جنگ تأکید کردند و پس از آن به شعر و ادبیات و در نهایت به فیلم و سینما پرداختند؛ چراکه سینما سرآمد این عرصهها و کاملکننده و بازگوکننده بسیاری از این روایتهاست.چمران با اشاره به نمونههای ادبی و تاریخی جهان اظهار کرد: ایشان از آثاری همچون «بینوایان» و آثار ویکتور هوگو و همچنین «جنگ و صلح» تولستوی مثال زدند و تأکید کردند که ملتها از طریق ادبیات و هنر توانستهاند داستان جنگها و انقلابهای خود را ماندگار کنند و به تاریخ بسپارند.رئیس شورای اسلامی شهر تهران ادامه داد: توصیه این است که اگر میخواهیم این آثار باقی بماند، حتماً باید از دریچه ادبیات و هنر وارد شویم و پس از آن به فیلم و سینما برسیم. امیدواریم هنرمندان ما در این زمینه تلاش بیشتری داشته باشند و بتوانند این حوادث را به شکل شایستهای ثبت کنند.وی با اشاره به دفاع مقدس هشتساله، جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه گفت: دفاع مقدس ۸ ساله ما و همچنین حوادث دفاع مقدس ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، سراسر مملو از حوادث و داستانهای فراوان، شنیدنی و گفتنی است که بخش زیادی از آنها هنوز روایت نشده است.چمران با اشاره به خاطرات و روایتهای ثبتنشده از دوران دفاع مقدس خاطرنشان کرد: خود من هنوز داستانهای بسیاری از جبهه و جنگ دارم که فرصت نشده آنها را بنویسم یا به شکل مناسبی ثبت کنم. باید این خاطرات و روایتها ضبط و ثبت شوند تا پس از ما نیز باقی بمانند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آثار عکاسان دفاع مقدس، از زندهیاد کاظم اخوان یاد کرد و گفت: یکی از عکسهای ماندگار کاظم اخوان، تصویری از شهیدی است که در تپههای اللهاکبر بر شنهای داغ به شهادت رسیده است؛ تصویری که بسیار گویاست و حتی در خارج از کشور نیز مورد توجه قرار گرفته است.رئیس شورای اسلامی شهر تهران با اشاره به سرنوشت کاظم اخوان و سه همراه او افزود: کاظم اخوان و سه نفر دیگر، از جمله احمد متوسلیان، سیدمحسن موسوی و تقی رستگارمقدم، در لبنان به اسارت درآمدند و سالهاست خبری قطعی از سرنوشت آنها در دست نیست. امیدواریم اگر زنده هستند به دامان خانوادههایشان بازگردند و اگر به شهادت رسیدهاند، خداوند درجاتشان را عالی کند.
در ادامه این مراسم، حجتالله ایوبی، رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور و امور بینالملل، با اشاره به تحولات ایجادشده پس از جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه اظهار کرد: بعد از دفاع جانانه ملت ایران، واقعاً پردهها برافتاد و بسیاری از حقایق روشن شد.وی افزود: اگر یک سال قبل میخواستیم بگوییم جهان غرب، جهان حقوق بشر و دفاع از کودکان نیست، باید برای اثبات آن پاسخ میدادیم و از مواضع خود دفاع میکردیم، اما امروز پردهها کنار رفته و واقعیتها برای مردم جهان روشن شده است.ایوبی با بیان اینکه در این جنگ دو تصویر از تمدن و بیتمدنی در برابر مردم جهان قرار گرفت، گفت: امروز دو تابلو پیش روی مردم دنیا ترسیم شده است؛ تابلوی تمدنی که مدعی انسانیت، بشریت، دانش و علم بود و در مقابل، واقعیت دیگری که نشان داد ادعاهای مطرحشده درباره حقوق بشر تا چه اندازه با عمل فاصله دارد.رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: بسیاری از ما، حتی در جامعه علمی، دانشگاهی، روشنفکری، متدینان و انقلابیون، همواره این سؤال را داشتیم که آیا راه دیگری جز مسیر غرب برای پیشرفت و توسعه وجود دارد یا خیر. جهان غرب خود را در آخرین پله توسعه و تکامل معرفی میکرد و برخی ناخودآگاه تصور میکردند شاید راه دیگری وجود نداشته باشد، اما امروز پردهها برافتاده است.
وی با اشاره به داستان «منطقالطیر» عطار نیشابوری اظهار کرد: گویی امروز دریافتیم که آنچه به دنبالش بودیم، در جای دیگری نیست و باید گمشده خود را در همین سرزمین جستوجو کنیم. ما در این جنگ هزینه دادیم، شهید دادیم و فرزندانمان را از دست دادیم، اما در عین حال دریافتیم که ظرفیتهای ارزشمند و گمشده خود را باید در همینجا پیدا کنیم.
ایوبی با اشاره به تجربه خود در دانشگاه لیون فرانسه گفت: یکی از استادان فلسفه سیاسی که در ابتدا دیدگاههای متفاوتی داشت، در پایان به من گفت به مردم سرزمینت بگو که آفتاب از شرق طلوع میکند و ما در غرب در سرما هستیم و منتظریم دوباره خورشید معنویت، دانش و فلسفه از جهان شما طلوع کند.وی در ادامه با اشاره به شکلگیری همبستگی ملی در جریان جنگ اخیر گفت: امروز مردم فهمیدند که هر کسی که فارسی صحبت میکند، لزوماً ایرانی نیست و دیدیم پرچم ایران در دست چه کسانی است. پرچم ایران در دست همان جوانانی بود که پیش از این میگفتند «غزه و لبنان»، اما در زمان جنگ، مردانه و دلاورانه پای پرچم ایران ایستادند.رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور تأکید کرد: بسیاری از چیزها در این مدت تغییر کرد. امروز جهان میخواهد ما را بشنود و ببیند. اگر در سالهای گذشته گوش شنوا نداشتیم و چشمها و گوشهای جهان به روی نام ایران بسته بود، امروز نگاهها به ایران دوخته شده است.ایوبی با اشاره به ضرورت استفاده از زبان هنر در شرایط جدید گفت: امروز باید بدانیم در این دوران تازه چگونه سخن بگوییم. زبان موشکهای ما غرا بود و رزمندگان ما با زبان اقتدار سخن گفتند، اما امروز باید با زبان هنر و فرهنگ با جهان سخن بگوییم.وی افزود: خدا را شکر که ما هم در علم و دانش توانمندیم، هم زبان موشک ما غراست و هم زبان هنر داریم. ایران یکی از بهترین سینماهای جهان را دارد و هزاران سال میراث هنری، ادبی و فرهنگی در اختیار ماست. هیچ جای دنیا مانند ایران نیست که حتی مهمانان را با زبان شعر دعوت کنند؛ این سرزمین هزاران سال با زبان فرهنگ و فصاحت سخن گفته است.
وی با اشاره به اهمیت جنگ روایتها گفت: اگر در این جنگ، روایت قوی نداشتیم، وضعیت ما متفاوت بود. بنابراین در این دوران جدید همه باید به وظیفه خود عمل کنیم.رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور در پایان با اشاره به فعالیت هنرمندان در روایت جنگ اخیر خاطرنشان کرد: خوشحالم که همین امروز در حوزه هنری نمایشگاهی با حضور ۲۰ نقاش برجسته کشور برگزار شده که ۲۰ تابلوی زیبا برای ماندگار کردن جنایتهای رخداده خلق کردهاند. عکاسان نیز وظیفه خود را انجام دادهاند و سینمای ما نیز حتماً به وظیفه خود عمل خواهد کرد.وی ابراز امیدواری کرد: این روزگار جدید، روزگار فتح، پیروزی، عزت و سربلندی ایران باشد و بتوانیم به وظیفه خود در عرصه فرهنگ و هنر عمل کنیم.
17:35 - 23 شهریور 1405