گنجی که از تاکستان تا بازار گم میشود؛ تولید ۱۵۴ هزار تن انگور در کردستان
کردستان با ۲۲ هزار هکتار تاکستان و رتبههای نخست تولید انگور دیم کشور، یکی از قطبهای این محصول است؛ ظرفیتی شیرین که اگر زنجیره فرآوری و بازاررسانی آن تکمیل شود، میتواند سهم بیشتری در اقتصاد باغداران و روستاهای استان داشته باشد.
به گزارش خبرگزاری فارس از سنندج، صبح که آفتاب آرامآرام از پشت کوههای کردستان بالا میآید، باغهای انگور جان دیگری میگیرند. ردیفهای سبز تاکستان زیر نور طلایی صبح میدرخشند و خوشههایی که ماهها از گرمای تابستان، خنکای شبهای کوهستان و دسترنج باغداران سهم بردهاند، حالا به فصل برداشت رسیدهاند.اینجا انگور محصولیست که از دل خاک و شیب باغها میروید، در سبدهای برداشت جا میگیرد و راهی بازار میشود تا بخشی از سفره مردم و بخشی از اقتصاد روستاها باشد.فصل برداشت که میرسد، باغها از سکوت همیشگی فاصله میگیرند؛ دستهای پینهبسته باغداران میان تاکها میچرخد، قیچیها خوشههای رسیده را از شاخه جدا میکنند و بوی شیرین انگور در فضای باغ میپیچد؛ صحنهای که هر سال تکرار میشود، اما پشت هر خوشه آن، ماهها تلاش برای حفظ محصول از سرمای بهاره، گرمای تابستان، آفات و نوسانات بازار نهفته است.کردستان با تاکستانهای پراکنده در نقاط مختلف استان، میتواند انگور را از یک محصول فصلی به بخشی از زنجیره ارزش کشاورزی تبدیل کند؛ از تولید و بستهبندی تا فرآوری، صنایع تبدیلی و حضور قدرتمندتر در بازار.
از تاکستان ۳۰ ساله تا برداشت ۳۳ تنی
در میان تاکستانهای پایگلان، لقمان فتحی سالهاست با تاکهای انگور سیاه دیم روزگار میگذراند؛ باغداری که بخشی از تاکستانش بیش از سه دهه قدمت دارد و امروز نتیجه آموزش و اصلاح شیوههای کشت را در میزان برداشت خود میبیند.فتحی میگوید: حدود ۲.۵ هکتار باغ انگور سیاه دیم دارم که سال گذشته از هر هکتار آن حدود ۳۳ تن انگور برداشت کردم.بخشی از باغ به شیوه سنتی و حدود ۳۰ و چند سال پیش کشت شده است، طی سالهای اخیر با آموزشهایی که از کارشناسان جهاد کشاورزی دریافت کردهایم، بخش زیادی از باغ را به صورت اصولی و کارشناسی کشت کردهایم که موجب افزایش میزان تولید شد.گره اصلی در بازار استروایت فتحی تنها روایت افزایش تولید نیست؛ درست در جایی که محصول از تاک جدا میشود، چالش دیگری آغاز میشود؛ بازاری که باغدار در آن قدرت تعیین قیمت ندارد.البته بازار دلالی در کشور رونق خوبی دارد و سودی که نصیب باغدار و کشاورز میشود، در مقایسه با سودی که دلالان به دست میآورند بسیار کمتر است؛ در حالی که دلالان نقشی در تولید محصول نداشتهاند.انگور از دست باغدار تا چندین دست دلالبه گفته این تولیدکننده، انگور تولیدشده در کردستان گاهی پیش از رسیدن به مصرفکننده بین پنج تا شش دلال دستبهدست میشود و همین زنجیره موجب میشود محصول در نخستین حلقه با قیمت پایینی از باغدار خریداری شود.ما امکان فروش این حجم از انگور را در بازارهای داخل استان نداریم و از طرف دیگر هزینه حملونقل نیز بالاست؛ بنابراین نمیتوانیم محصول را شخصاً به کارخانههای فرآوری در استانهای دیگر منتقل کنیم و ناچاریم انگور را به دلالان بفروشیم، حتی اگر سود اندکی نصیبمان شود.
۲۲ هزار هکتار تاکستان؛ کردستان در صدر انگور دیم کشورروایت باغدار پایگلان تنها یک نمونه از ظرفیت گسترده انگور در کردستان است؛ استانی که هزاران هکتار از اراضی آن زیر کشت تاک رفته و بخش قابلتوجهی از این تولید به شیوه دیم انجام میشود؛ ظرفیتی که کردستان را به یکی از قطبهای مهم تولید انگور دیم در کشور تبدیل کرده است.بر اساس آمار ارائهشده، حدود ۲۲ هزار هکتار از اراضی استان کردستان زیر کشت انگور قرار دارد که از این میزان، حدود یکهزار و ۵۵۰ هکتار به شهرستان بیجار اختصاص دارد.مجموع تولید انگور استان نیز حدود ۱۵۴ هزار و ۸۰۰ تن برآورد شده که سهم شهرستان بیجار از این میزان حدود ۱۳ هزار و ۵۰۰ تن است.از مجموع تولید انگور استان، بیش از ۱۰۰ هزار تن مربوط به انگور دیم است؛ محصولی که بدون اتکا به آبیاری گسترده و با استفاده از ظرفیت اقلیمی و طبیعی منطقه تولید میشود و جایگاه کردستان را در این بخش تثبیت کرده است.
کردستان؛ صدرنشین تولید انگور دیم کشوررئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان با اشاره به ظرفیت گسترده استان در حوزه تولید انگور گفت: حدود ۲۲ هزار هکتار از اراضی کردستان زیر کشت انگور قرار دارد و مجموع تولید این محصول در استان به حدود ۱۵۴ هزار و ۸۰۰ تن میرسد.سعدی نقشبندی با اشاره به سهم قابلتوجه انگور دیم در تولید استان اظهار کرد: بیش از ۱۰۰ هزار تن از مجموع تولید انگور کردستان مربوط به انگور دیم است؛ ظرفیتی که جایگاه استان را در این بخش تثبیت کرده است.وی با بیان اینکه شهرستان سنندج بیشترین سهم را در تولید انگور استان دارد، گفت: بیش از یکچهارم تولید کل انگور کردستان از شهرستان سنندج تأمین میشود.رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان همچنین به تنوع ارقام انگور استان اشاره کرد و افزود: در بخش انگور آبی، ارقامی همچون کشمشی قرمز و سفید، فخری، عسگری، صاحبی، یاقوتی و ترکمن چهارپیکامی قرمز بیدانه تولید میشود و انگورهای دیم استان نیز عمدتاً شامل کهرشه و خوشنام است.
حالا که فصل برداشت از راه رسیده، قصه انگور کردستان در همان جایی تمام نمیشود که خوشه از تاک جدا میشود؛ تازه از همینجا فصل دیگری آغاز میشود. فصلی که در آن باید دید سهم باغداری که ماهها پای تاکستان ایستاده، از این همه عطر و شیرینی چقدر خواهد بود.از ۲۲ هزار هکتار تاکستان و بیش از ۱۵۴ هزار تن تولید، سهم قابلتوجهی از انگور کردستان دیم است؛ محصولی که بیآنکه چشم به آب فراوان داشته باشد، از خاک و اقلیم این سرزمین بهره گرفته و کردستان را به جایگاه نخست تولید انگور دیم کشور رسانده است.اما پشت هر خوشه انگور، دستهایی قرار دارد که اگر بازار، سردخانه، بستهبندی و صنایع تبدیلی به موقع به کمکشان نیاید، ممکن است حاصل ماهها تلاششان در کوتاهترین زمان و با کمترین قیمت از باغ خارج شود.قصه انگور کردستان، قصه یک محصول نیست؛ قصه فرصتی است که میتواند از تاکستان تا کارخانه و از روستا تا بازار، زنجیرهای از اشتغال و ارزشآفرینی بسازد. کافی است خوشههای شیرین کردستان، پیش از آنکه به دست دلال برسند، مسیرشان را تا ارزش واقعی خود پیدا کنند؛ آنوقت شاید روزی برسد که باغدار نه فقط از برداشت محصول، بلکه از ثمره واقعی دسترنجش هم لبخند بزند.#انگور_کردستان#کشاورزی_کردستان#انگور_سیاه_کردستان 08:56 - 25 شهریور 1405