پرونده ۳۰ سال تمجید امام شهید از پرچمدار مقاومت در منطقه
تعبیرهایی که رهبر شهید انقلاب در طول این سالها درباره سید حسن نصرالله به کار بردند، خود گویای جایگاه اوست؛ از «برادر عزیز ما» و «عالم مجاهد» گرفته تا «برادر مجاهد و بسیار عزیز»، «رهبر دلاور و مؤمن عربی»، «مجاهد بزرگ»، «رهبر مدبر سیاسی»، «پرچمدار مقاومت در منطقه» و سرانجام «سیّد مقاومت».
گروه سیاسی خبرگزاری فارس: «لازم میدانم این روزها به مناسبت سالگرد شهادت مجاهد کبیر، شهید سیّدحسن نصرالله، یادی از ایشان بکنم.» شما سخنان رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای در نخستین سالگرد شهادت سید حسن نصرالله را خواندید؛ سخنانی که در آن، ایشان از شخصیتی یاد کردند که بیش از سه دهه، در مقاطع مختلف، درباره او سخن گفته و با پیامها و بیانات خود، جایگاهش را در جبهه مقاومت توصیف کرده بودند.رهبر شهید انقلاب در آن سخنان، سید حسن نصرالله را «مجاهد کبیر» و «ثروت عظیمی» برای دنیای اسلام خواندند؛ ثروتی که با شهادت او از میان نرفته است. در واقع، اگر مجموعه بیانات ایشان درباره سید حسن نصرالله را در کنار یکدیگر قرار دهیم، میتوان مسیری را دید که از یک آشنایی و اعتماد دیرین آغاز میشود و به توصیف او به عنوان مجاهد کبیر و در نهایت «سیّد مقاومت» میرسد.تعبیرهایی که رهبر شهید انقلاب در طول این سالها درباره سید حسن نصرالله به کار بردند نیز خود روایتگر این مسیر است؛ از «برادر عزیز ما» و «عالم مجاهد» گرفته تا «برادر مجاهد و بسیار عزیز»، «رهبر دلاور و مؤمن عربی»، «مجاهد بزرگ»، «رهبر مدبر سیاسی»، «پرچمدار مقاومت در منطقه» و سرانجام «سیّد مقاومت».این روایت البته از زمانی آغاز میشود که سید حسن نصرالله هنوز در ابتدای مسیر مسئولیت خود در حزبالله لبنان قرار داشت. آغاز یک مسئولیت سنگین؛ «برادر عزیز ما»
پس از شهادت سیدعباس موسوی، دبیرکل حزبالله لبنان، سید حسن نصرالله در سال ۱۳۷۰ مسئولیت رهبری حزبالله را برعهده گرفت. رهبر شهید انقلاب در همان مقطع، ضمن یادکرد از شخصیت شهید سیدعباس موسوی، از ویژگیهایی سخن گفتند که به اعتقاد ایشان در او جمع شده بود؛ «دین و تقوا و متانت» در کنار «هوش و شجاعت».
اما بخش مهم این سخنان، خطاب مستقیم به سید حسن نصرالله بود؛ کسی که حالا بار سنگین مسئولیت حزبالله را بر دوش گرفته بود. تعبیر «برادر عزیز ما» در همین نقطه به کار رفت؛ تعبیری که در کنار تأکید بر شناخت و علاقه دیرین، با توصیههایی درباره دشواری مسئولیت جدید همراه شد.رهبر شهید انقلاب در آن دیدار گفتند: «مرحوم شهید سیّدعباس موسوی شخص برجستهیی بود؛ در او خصوصیات بسیار خوبی با هم جمع شده بود؛ دین و تقوا و متانت را، با هوش و شجاعت همراه کرده بود. ما فداکاری او را در صحنهی لبنان تجربه کرده بودیم. ما در اینجا خودمان از نزدیک جوش و خروش و همّ و غم او را برای مسألهی لبنان لمس کرده بودیم... این مسئولیّت،امروز بر دوش شما برادر عزیز ما، آقاى آسیّد حسن نصرالله است. ما شما را هم با همان چشم نگاه میکنیم. همیشه شما را از صمیم قلب دوست میداشتیم و شایسته میدانستیم و خدا را شکر میکنیم بر این انتخاب خوب؛ و برادرانه عرض میکنیم که بار مسئولیّت، خیلى سنگین است. اگرچه شما بحمدالله آمادهاید امّا باید روزبهروز بیشتر خودتان را آماده کنید. مسئولیّت سنگین است. مردم، همانطور که گزارش کردید، روح و جسم خودشان را در اختیار گذاشتهاند و دشمن هم خشن و وحشى است. خیلى باید با رعایت همهى جوانب حرکت کرد. هم بایستى جهاد را اصل دانست، ثانیاً باید حزم و احتیاط را در این کار به کار گرفت، ثالثاً بایستى با صحنهى پیچیدهى لبنان هوشمندانه برخورد کرد. مردم در جهاد اصلند. هر چه ممکن است بایست اعتماد آنها جلب بشود. افزایش کمّى و کیفى که بحمدالله در برنامهى شما هست، صد درصد مورد تأیید من است.»۱۳۷۰/۱۲/۱۳
این نخستین تصویری است که از سید حسن نصرالله در این مجموعه بیانات دیده میشود: شخصیتی که از یک سو مورد اعتماد و علاقه رهبر شهید انقلاب است و از سوی دیگر، مسئولیتی سنگین در برابر مردم و در صحنهای پیچیده و پرخطر بر دوش دارد.از مسئولیت تا آزمونهای پیاپی؛ «عالم مجاهد»چند سال بعد، این رابطه دیگر صرفاً به آغاز یک مسئولیت محدود نبود. سید حسن نصرالله در سالهای ابتدایی دبیرکلی حزبالله، با مجموعهای از حوادث سخت و خونین مواجه شد؛ حوادثی که هم برای حزبالله و هم برای شخص او، آزمونهایی جدی بود.در پی حوادث خونین لبنان در سال ۱۳۷۵، رهبر شهید انقلاب در پیام خود خطاب به سید حسن نصرالله، تعبیر «عالم مجاهد» را به کار بردند؛ تعبیری که از آن پس، بارها در خطابهای ایشان تکرار شد:«عالم مجاهدجناب حجتالاسلام آقای سید حسن نصرالله (دام بقائه و عزه)سلام علیکم بما صبرتم....اینجانب شما و رزمندگان جان بر کف حزب الله و ملت لبنان را متضرعانه دعا میکنم و صبر و پیروزی شما را از خداوند متعال مسألت مینمایم و برای شهدای این واقعه، علو درجات و برای کسان آنان صبر و اجر میطلبم.»۱۳۷۵/۰۱/۳۱
یک سال بعد، این بار شهادت فرزند جوان سید حسن نصرالله، آزمونی دیگر برای او بود. رهبر شهید انقلاب در پیام تسلیت خود، این حادثه را «آزمایش بزرگ دیگری» توصیف کردند و صبر سید حسن نصرالله در سالهای جهاد و مقاومت را مورد توجه قرار دادند:«بسمه تعالی»«جناب حجةالاسلام عالم مجاهد آقای سیدحسن نصرالله دامت معالیهشهادت افتخار آمیز فرزند عزیز و جوان برومندتان را به شما و مادر گرامیاش تبریک و تسلیت میگویم. این آزمایش بزرگ دیگری است که شما در راه خدا آن را با سرافرازی میگذرانید و فهرست آزمایشهای دیگری را که در دوران پر رنج و پراجرِ جهاد و مقاومت، صبورانه طی کردهاید با آن زینت میبخشید.»۱۳۷۶/۰۶/۲۳در این سالها، سید حسن نصرالله به تدریج از یک رهبر جوان مقاومت در لبنان، به چهرهای شناختهشده در جهان اسلام تبدیل شد؛ چنانکه رهبر شهید انقلاب در سال ۱۳۸۰، از او به عنوان الگویی برای جوانان مبارز فلسطینی یاد کردند. «الگوی...{جوان فلسطینی} جوانِ مبارزِ مؤمنِ بااخلاصِ لبنانی است. این را من نمیگویم،خودشان میگویند. در تظاهراتی که در نوار غزّه و ساحل غربی رود اردن - که منطقه فلسطینی نشین است - راه میاندازند، عکس رهبر حزبالله لبنان - سید حسن نصرالله - را سر دست بلند میکنند و راه میبرند. آنها پرچم حزبالله لبنان را روی گنبد مسجدالاقصی نصب کردند. البته صهیونیستها نگذاشتند آنجا بماند، اما آنها آمدند نصب کردند.»۱۳۸۰/۰۲/۱۲
جنگ ۳۳ روزه؛ «برادر مجاهد و بسیار عزیز»سال ۱۳۸۵ نقطه عطف دیگری در این مسیر بود. جنگ ۳۳ روزه، حزبالله لبنان را در برابر ارتش رژیم صهیونیستی قرار داد و نتیجه این نبرد، جایگاه سید حسن نصرالله و مقاومت لبنان را بیش از گذشته در منطقه و جهان اسلام برجسته کرد.رهبر شهید انقلاب در پیام تبریک خود پس از پیروزی مقاومت اسلامی لبنان، این پیروزی را فراتر از یک پیروزی نظامی دانستند و آن را اثبات قدرت ایمان، جهاد، فداکاری، عقل و تدبیر توصیف کردند.
خطاب ایشان به سید حسن نصرالله در این پیام، «برادر مجاهد و بسیار عزیز» بود:«برادر مجاهد وبسیار عزیز جناب آقای سیّدحسن نصرالله (ادامالله عمره و عزّه و عافیته)سلام علیکم بما صبرتمدرود بر شما و بر دیگر برادران و بر یکایک مجاهدان حزباللهآنچه شما با جهاد و مقاومت بینظیر خود به امّت اسلامی هدیهکردهاید از حدّ توصیف اینجانب بالاتر است. جهاد دلاورانه و مظلومانهی شما کهنصرت الهی را به شما ارزانی داشت، بار دیگر ثابت کرد که سلاحهای مدرن و مرگباردر برابر ایمان و صبر و اخلاص، ناکارآمد است و ملّتی که ایمان و جهاد دارد،مغلوب سیطرهی قدرتهای ستمگر نمیشود. پیروزی شما پیروزی اسلام بود. شماتوانستید به حول و قوّهی الهی ثابت کنید که برتری نظامی، به ابزار و سلاح وهواپیما و ناو و تانک نیست، به قدرت ایمان و جهاد و فداکاری همراه با عقل و تدبیر است. شما برتری نظامی خود را بر رژیم صهیونیستی تحمیل کردید؛ تفوّق معنوی خود را در ابعاد منطقهای و جهانی تثبیت نمودید؛ افسانهی شکستناپذیری و هیبت دروغین ارتش صهیونیست را به سخره گرفتید؛ و آسیبپذیری رژیم غاصب را به نمایش گذاشتید. شمابه ملّتهای عرب، عزّت بخشیدید و تواناییهای آنان را که دهها سال بهوسیلهیتبلیغات و سیاستهای استکباری، انکار شده بود، در صحنهی عمل به همه نشان دادید.آنچه اتّفاق افتاد حجّتی از سوی خداوند بر همهی دولتها وملّتهای اسلامی و بویژه در منطقهی خاورمیانه است. .... به شما و دیگر برادران و دلاوران عرصهی جهاد درودمیفرستم و دست و بازوی همهی شما را میبوسم.»۱۳۸۵/۰۵/۲۶
رهبر دلاور و مومن عربیچند هفته قبل از این پیام نیز، رهبر شهید انقلاب در پی جنایات رژیم صهیونیستی در قانا، خطاب به مردم لبنان، ایشان را رهبر دلاور و مومن عربی معرفی کردند: «سلامبر ملت لبنان، سلام بر حزب الله پیروز و سلام بر رهبر دلاور و مومن عربی سیدحسن نصرالله.قال الله تعالی: فاصبر ان وعدالله حق و لایستخفنکالذین لایوقنون.»۱۳۸۵/۰۵/۱۰از یک رهبر مقاومت تا «انسان بیبدیل»سالها گذشت و سید حسن نصرالله همچنان در مرکز تحولات مقاومت لبنان و منطقه قرار داشت. در این سالها، ادبیات رهبر شهید انقلاب درباره او نیز فقط به توصیف یک فرمانده یا رهبر سیاسی محدود نماند.در تیرماه ۱۳۹۵، هنگامی که رهبر شهید انقلاب درباره ضرورت شناخت درست تحولات منطقه سخن میگفتند، از سید حسن نصرالله به عنوان نمونهای یاد کردند که نشناختن او و حزبالله، میتواند ناشی از نشناختن محیط منطقه باشد:«اینکه میبینید فلان مدّعی روشنفکری مثلاً فرض بفرمایید در مورد حزباللهِ لبنان یا سیّدحسننصرالله یا پدیدهی دیگری ازاینقبیل، ابراز شبهه میکند، این بر اثر نشناختن محیط است؛ یعنی خوشبینانهاش این است. البتّه نگاه بدبینانه هم ممکن است کسی داشته باشد؛ امّا خوشبینانهاش این است که نمیداند در منطقه چه خبر است، نمیداند سیّدحسننصرالله یعنی چه، حزبالله یعنی چه، ارتباطش با ایران چه تأثیراتی در سرنوشت کشور و سرنوشت انقلاب دارد؛ این بر اثر ندانستن است. پس با چشم باز به محیط دانشجویی و محیط کشور و محیط جهان نگاه کردن که بنده دو سه سال قبل از این تعبیر کردم به «بصیرت»، بعضیها هم دردشان آمد که آقا بصیرت، بصیرت! چرا میگویید بصیرت؟ خببصیرت است دیگر؛ بصیرت یعنی با چشم باز نگاه کردن.»۱۳۹۵/۰۴/۱۲
در اردیبهشت ۱۴۰۰ نیز، رهبر شهید انقلاب در پیامی خطاب به سید حسن نصرالله، ضمن دعا برای او، بر تداوم حمایت و پیوند با مقاومت لبنان تأکید کردند:«خداوند جنابعالی [آقای سید حسن نصرالله] را در کنفحمایت خود حفظ کند و برکات وجود شما را برای اسلام و مسلمین مستدام بدارد. حقیر همیشه دعاگوی شمایم و به همهی برادران حزبالله سلام میرسانم.»۱۴۰۰/۰۲/۰۷اما شاید یکی از کوتاهترین و در عین حال گویاترین تعابیر رهبر شهید انقلاب درباره سید حسن نصرالله در سال ۱۴۰۱ بیان شد؛ تعبیری جایگاه او را در نگاه ایشان نشان میداد: «آقای آسیّد حسن نصرالله واقعاً یک انسان بیبدیلی است.»۱۴۰۱/۱۰/۱۱
خویشاوندی و برادری؛ پیوندی فراتر از سیاستدر سال ۱۴۰۳ و پیش از شهادت سید حسن نصرالله نیز، این پیوند در بیانات رهبر شهید انقلاب همچنان دیده میشد. پس از شهادت آیتالله رئیسی و اعلام عزای عمومی در لبنان، ایشان درباره رابطه ایران، لبنان و سید حسن نصرالله گفتند:«اعلام عزای عمومی در لبنان [به مناسبت شهادت آقای رئیسی] نشانگر کمال همراهی دو کشور است و ما نسبتِ خودمان با برادران لبنانی و جناب آقای سید حسن نصرالله را نسبت خویشاوندی و برادری میدانیم.»۱۴۰۳/۰۳/۰۲
چند روز بعد، در پی درگذشت مادر سید حسن نصرالله، رهبر شهید انقلاب در پیام تسلیت خود، از او با عنوان «سید نستوه مقاومت» یاد کردند: «حضور مبارک مجاهد بزرگ جناب حجةالاسلام و المسلمین حاج سید حسن نصرالله رهبر مقاومتلبنان دامت برکاتُهسلام علیکمدرگذشت مادر گرامیتان را صمیمانه تسلیت عرض میکنم.در کرامت آن مرحومه همین بس که سید نستوه مقاومت، برخاسته از دامن پاک اوست. رضوان و رحمت خدا بر او، و سلام و برکات الهی برشما و یاران مبارزتان در جبهه بزرگ مقاومت.»۱۴۰۳/۰۳/۰۷و در مرداد همان سال، پیام رهبر شهید انقلاب به شیخ نعیم قاسم نیز حامل همین ارتباط بود: «سلام من را به آقای سید حسن نصرالله برسانید و بگویید من همواره برای ایشان و همه فرماندهان و رزمندگان مقاومت لبنان دعا میکنم.»۱۴۰۳/۰۵/۰۹یک شب سخت...چند هفته بعد، در روزهای پایانی شهریور و آغاز مهرماه ۱۴۰۳، خبر شهادت سید حسن نصرالله منتشر شد. بیش از سه دهه از آن دیدار نخستین گذشته بود؛ از روزی که رهبر شهید انقلاب مسئولیت سنگین دبیرکلی حزبالله را به «برادر عزیز ما» تبریک گفته و از او خواسته بودند خود را روزبهروز برای این مسئولیت آمادهتر کند.حالا همان شخصیت، پس از دههها جهاد و مقاومت، در جریان حمله رژیم صهیونیستی به ضاحیه بیروت به شهادت رسیده بود.
شهادت سید حسن نصرالله تنها فقدان دبیرکل حزبالله لبنان نبود؛ پایان زندگی مجاهدی بود که رهبر شهید انقلاب، در طول بیش از سه دهه، از مراحل مختلف جهاد، مقاومت، دشواری، پیروزی و آزمونهای او سخن گفته بود. از همان نخستین سالهای مسئولیت تا جنگ ۳۳ روزه و تحولات سالهای بعد، تصویر سید حسن نصرالله در بیانات رهبر شهید انقلاب، همواره با مفاهیمی چون جهاد، صبر، تدبیر، شجاعت، ایمان و مقاومت همراه بود.و حالا قرار بود توصیف بعدی، پس از شهادت او بیان شود؛ توصیفی که همه آن سالها را در چند تعبیر کنار هم قرار میداد. «سیّد مقاومت»؛ یک شخص نبود، یک راه و یک مکتب بودهفتم مهرماه ۱۴۰۳، رهبر شهید انقلاب در پیام تسلیت شهادت سید حسن نصرالله، او را نه فقط رهبر حزبالله، بلکه شخصیتی در تراز جهان اسلام و جبهه مقاومت معرفی کردند.پیام با این تعابیر آغاز شد:«مجاهد کبیر، پرچمدار مقاومت در منطقه، عالم بافضیلت دینی، و رهبر مدبر سیاسی، جناب سید حسن نصرالله رضواناللهعلیه، در حوادث دیشب لبنان به فیض شهادت نائل آمد و به ملکوت پرواز کرد. سید عزیز مقاومت پاداش دهها سال جهاد فی سبیل الله و دشواریهای آن را در خلال یک پیکار مقدس دریافت کرد. در حالی شهید شد که سرگرم طرّاحی برای دفاع از مردم بیپناه ضاحیهی بیروت و خانههای ویرانشده و عزیزان پرپرشدهی آنان بود، همچنانکه دهها سال برای دفاع از مردم ستمدیدهی فلسطین و شهر و روستای غصبشده و خانههای تخریبشده و عزیزان قتلعامشدهی آنان طرّاحی و تدبیر و جهاد کرده بود. فیض شهادت پس از اینهمه مجاهدت حق مسلّم او بود.»
در ادامه، رهبر شهید انقلاب از فقدان او برای دنیای اسلام، جبهه مقاومت و حزبالله لبنان سخن گفتند و بر ماندگاری آثار مجاهدت او تأکید کردند: «دنیای اسلام، شخصیتی باعظمت را؛ و جبههی مقاومت پرچمداری برجسته را، و حزب الله لبنان رهبری کمنظیر را از دست داد، ولی برکات تدبیر و جهاد چند ده سالهی او هرگز از دست نخواهد رفت. اساسی که او در لبنان پایهگذاری کرد و به دیگر مراکز مقاومت، جهت بخشید، با فقدان او نه تنها از میان نخواهد رفت، که به برکت خون او و دیگر شهیدان این حادثه استحکام بیشتر خواهد یافت. ضربات جبههیمقاومت بر پیکر فرسوده و رو به زوال رژیم صهیونی، بحول و قوهی الهی کوبندهترخواهد شد. ذات پلید رژیم صهیونی در این حادثه، به پیروزی دست نیافته است.»و سپس جملهای که شاید بتوان آن را جمعبندی بیش از سه دهه نگاه رهبر شهید انقلاب به سید حسن نصرالله دانست: «سیّد مقاومت، یک شخص نبود، یک راه و یک مکتب بود، و این راه همچنان ادامه خواهد یافت. خون شهید سید عباس موسوی بر زمین نماند، خون شهید سید حسن هم بر زمین نخواهد ماند.»۱۴۰۳/۰۷/۰۷چهار روز بعد، رهبر شهید انقلاب در دیدار نخبگان و استعدادهای برتر علمی، بار دیگر از این فقدان سخن گفتند؛ با بیان حال شخصی خود: «ما در این روزها عزاداریم؛ بخصوص بنده، بجد عزادار هستم. حادثهای که اتّفاق افتاد [شهادتآقای سیّدحسن نصرالله] حادثهی کوچکی نیست؛ فقدان آقای سیّدحسن نصرالله حادثهی کمی نیست و جدّاً ما را عزادار کرده.»۱۴۰۳/۰۷/۱۱
یک سال بعد؛ ثروتی که از دست نرفتاکنون در سالگرد شهادت سید حسن نصرالله، وقتی این بیانات را از نخستین خطاب در سال ۱۳۷۰ تا پیام شهادت در سال ۱۴۰۳ کنار هم میگذاریم، با روایتی سهدههای مواجهیم؛ روایتی که در آن، سید حسن نصرالله از «برادر عزیز ما» به «عالم مجاهد»، از «برادر مجاهد و بسیار عزیز» به «انسان بیبدیل» و در نهایت به «سیّد مقاومت» تبدیل میشود.اما رهبر شهید انقلاب در نخستین سالگرد شهادت او، بر یک نکته دیگر دست گذاشتند: سید حسن نصرالله با شهادتش از میان نرفته است؛ آنچه او در سالهای جهاد و مقاومت بنا کرد، همچنان باقی است.ایشان در سخنرانی تلویزیونی خطاب به ملت ایران فرمودند: «لازم میدانماین روزها به مناسبت سالگرد شهادت مجاهد کبیر، شهید سیّدحسن نصرالله، یادی از ایشان بکنم. سیّدحسن نصرالله ثروت عظیمی بود برای دنیای اسلام؛ نهفقط برای تشیّع، نهفقط برای لبنان؛ ثروتی برای دنیای اسلام بود. البتّه این ثروت از دست نرفته؛ ثروت باقی است؛ او رفت، امّا این ثروتی که او ایجاد کرده بود باقی است. داستان حزبالله لبنان داستان دنبالهداری است. نباید حزبالله را دستِکم گرفت و نباید از این ثروت مهم غفلت کرد. این ثروتی است برای لبنان و برای غیر لبنان.»۱۴۰۴/۰۷/۰۱این بار نیز تعبیر «مجاهد کبیر» در ابتدای سخن آمد؛ اما در ادامه، رهبر شهید انقلاب از چیزی فراتر از شخص سید حسن نصرالله سخن گفتند: از «ثروتی» که او برای دنیای اسلام ایجاد کرد و با شهادتش از میان نرفت.اکنون در سالگرد شهادت سید حسن نصرالله، این سخنان را باید در کنار آخرین توصیف رهبر شهید انقلاب از او قرار داد؛ آنجا که فرمودند «سیّد مقاومت، یک شخص نبود، یک راه و یک مکتب بود، و این راه همچنان ادامه خواهد یافت.»
سید حسن نصرالله به خیل عظیم شهدا پیوست و رهبر شهید انقلاب نیز پس از آن، خود به این قافله رسید. اما در میان همه تعابیری که در بیش از سه دهه درباره سید مقاومت به کار رفت، شاید همین دو تعبیر، نسبت میان شهادت و ماندگاری میراث او را روشنتر از همه بیان کند: «یک راه و یک مکتب» و «ثروتی که از دست نرفته است».پایان پیام/#رهبر_شهید#شهید_نصرالله 20:19 - 5 مهر 1405