۵ زنگ خطر وسواس در کودکان!
آیا تا به حال پیش آمده که دلبندتان بارها و بارها دستهای کوچکش را بشوید، مدام نگرانِ بیمار شدن باشد یا اگر وسایلش دقیقاً سر جای خودشان چیده نشوند، دلشورهای شدید بگیرد و کلافه شود؟!
گروه زندگی: مواجهه با رفتارهای وسواسی در فرزندان، برای هر پدر و مادری نگرانکننده است. همه ما گاهی میپرسیم: «آیا این رفتارها لجبازی است یا پای یک مسئله جدیتر در میان است؟» خانم مریم تگریان، کارشناسی ارشد مشاوره و دکتری مدیریت، در این باره میگوید: «درک درستِ تفاوت بین یک عادت معمولی و اختلال وسواس، اولین قدم برای کمک به فرزندمان است. وسواس، یک مهمان ناخوانده است که آرامش کودک را نشانه میگیرد.»
وسواس چیست و چطور بروز میکند؟
وسواس معمولاً دو بال دارد: «افکار وسواسی» و «اعمال وسواسی». مریم تگریان در توضیح این دو بعد میگوید: «بیشتر وقتها این دو در کنار هم هستند. افکار وسواسی، تصاویر یا حرفهایی هستند که بدون اجازه وارد ذهن کودک میشوند؛ مثلاً ترس مداوم از اینکه والدینش را از دست بدهد یا نگرانِ اینکه مریض شود. این افکار آنقدر اذیتکننده هستند که کودک مجبور میشود برای آرام کردن خودش، دست به کارهای خاصی بزند که به آن اعمال وسواسی میگوییم؛ مثل چک کردن چندباره درِ اتاق یا شستوشوی مکرر دستها.»به گفتهی این کارشناس، نکته مهم اینجاست که کودک خودش هم دلیل منطقی کارهایش را نمیداند، اما نوعی «اجبار» درونی او را به تکرار وامیدارد که بسیار وقتگیر و فرسایشی است.
این بچهها در مدرسه مشکل دارند!
وسواس فقط یک رفتار اضافه نیست، بلکه انرژی روانی کودک را تخلیه میکند. تگریان با نگاهی دلسوزانه به این موضوع اشاره میکند: «این بچهها در درونشان بسیار پریشان و بیقرار هستند. همین آشفتگی باعث میشود تمرکزشان در درس و مدرسه پایین بیاید و در ارتباط با دوستانشان هم دچار مشکل شوند. نگرانیهای آنها گاهی آنقدر بیدلیل است که برای ما بزرگترها عجیب به نظر میرسد؛ مثلاً نگران از دست دادن مادری هستند که کاملاً سالم است.»
نقش ژنتیک در مسیر وسواس کجاست؟!
از منظر این مشاورکودک و نوجوان، ژنتیک نقش پررنگی در انتقال این ویژگیها دارد، اما به این معنا نیست که باید تسلیم شد. وی تأکید میکند: «درمان وسواس مسیر راحتی نیست و باید واقعبین باشیم؛ گاهی ممکن است بخشی از نشانهها تا بزرگسالی همراه فرد باشد. اما هدف ما در درمان، حذف کاملِ نشانهها نیست، بلکه میخواهیم آنها را تا جایی کاهش دهیم که فرزندمان بتواند به عملکرد طبیعی و شاد خودش در زندگی برگردد. هرچه زودتر برای درمان اقدام کنیم، نتیجهبخشتر خواهد بود.»
۵ نشانه که باید جدی بگیریم!
تگریان ۵ نشانه هشداردهنده را معرفی میکند که اگر هر کدام از آنها تعادل زندگی فرزندتان را بههم زده، لازم است با متخصص مشورت کنید:1. ترس از بیماری: نگرانی مفرط از میکروب یا بیماری، بهطوری که کودک از محیطهای عمومی فراری است.2. نظم وسواسی: نظمدادنهایی که به جای آرامش، باعث کلافگی شدید خود کودک و اطرافیان میشود.3. وسواسِ «درست به نظر رسیدن»: اصرار عجیب بر اینکه اشیاء یا رفتارها باید حتماً «شکل خاصی» داشته باشند تا خیال کودک راحت شود.4. اضطرابِ انفجاری: ترس و نگرانیهای شدیدی که به پرخاشگری و عصبی شدن کودک ختم میشود.5. احتکار وسواسی: جمعکردن چیزهای کوچک و ظاهراً بیارزش (مثل پوست بیسکویت) نه از روی خساست، بلکه به خاطرِ نیازِ اضطراریِ ذهنی برای نگه داشتن آنها.
نگرانی و سرزنش را کنار بگذارید
مریم تگریان، در پایان این نکته مهم را یادآوری میکند: «اگر حس کردید رفتارهای فرزندتان از حد تعادل خارج شده و دارد هم او و هم شما را آزار میدهد، اصلاً خودتان را سرزنش نکنید. بهترین کار، مراجعه به یک روانشناس متخصص کودک و نوجوان است. درمانگر میتواند به شما کمک کند تا با این چالش به درستی روبهرو شوید و دوباره آرامش را به خانه برگردانید.»#وسواس_کودکان#وسواس_فکری#وسواس_عملی#استرس_کودک#اضطراب_کودک#لجبازی_کودکمطالب مشابه را از صفحهٔ زندگی خبرگزاری فارس دنبال کنید.
20:15 - 26 شهریور 1405