شاه خائن
داستان شاهین؛ هواپیمای مخصوص شاه
روایت نحوه بازگشت هواپیمای شاهین به ایران، سال‌هاست در صفحات سلطنت‌طلبان بازنشر می‌شود؛ اما داستانی که جریان پهلوی نقل می‌کند، اختلاف زیادی با واقعیت تاریخی دارد.
گروه فارس پلاس: شاهین، هواپیمای بوئینگ ۷۰۷ متعلق به نیروی هوایی شاهنشاهی ایران بود که محمدرضا پهلوی و فرح از آن برای سفرهای داخلی و خارجی استفاده میکردند.شاه در ۲۶ دی ۱۳۵۷ با همین هواپیما ایران را ترک کرد؛ اما چند هفته بعد، شاهین به کشور بازگشت. در سال‌های اخیر، داستانی درباره بازگشت این هواپیما در صفحات سلطنت‌طلبان در شبکه‌های اجتماعی و برخی سایت‌های زرد بارها بازنشر شده است؛ روایتی که بررسی منابع مورد استناد آن، پشتوانه‌ای برایش نشان نمی‌دهد.
سلطنت‌طلبان مدعی‌اند محمدرضا پهلوی می‌توانست هواپیمای شاهین را به قیمت ۱۲۲ میلیون دلار بفروشد و پول آن را برای خود بردارد، اما تصمیم گرفت هواپیما را به ایران بازگرداند. در این روایت، وقتی از شاه می‌پرسند چرا هواپیما را به ایران پس فرستاده، پاسخ می‌دهد: «هواپیمای شاهین متعلق به مردم ایران است، نه من؛ شاهین ثروت ملی ایرانیان است، نه هواپیمای شخصی من».
یکی از منابعی که برای تأیید این ادعا معرفی می‌شود، کتاب «نگاهی به شاه» نوشته عباس میلانی، تاریخ‌نگار طرفدار پهلوی است. با این حال، در این کتاب چنین روایتی مبنی‌بر دستور شاه برای بازگرداندن هواپیما یا مخالفت او با فروش آن دیده نمی‌شود.مراد ویسی هم این روایت بی‌سند را تکرار کرددر روزهای اخیر، مراد ویسی، کارشناس ارشد شبکه اینترنشنال، نیز در یکی از برنامه‌های خود به بازخوانی تاریخ پهلوی پرداخته و این روایت غیرواقعی را تکرار کرده است. بازگویی چنین داستانی بدون ارائه سند، این پرسش را مطرح می‌کند که مبنای تاریخی این ادعا دقیقاً چیست؟
۷۷۷ KB
اما در مقابل این روایت، گزارش‌های مربوط به بازگشت شاهین به ایران، ماجرای متفاوتی را شرح می‌دهند. براساس گزارش‌های منتشرشده در آن زمان، صبح روز سه‌شنبه اول اسفند ۱۳۵۷، هواپیمای اختصاصی شاه در فرودگاه مهرآباد به زمین نشست.سرهنگ بهزاد معزی، خلبان هواپیما، به همراه تعدادی از افراد گارد که با او به تهران آمده بودند، خود را در اختیار اعضای کمیته انقلاب فرودگاه قرار داد. این هواپیما از مراکش به تهران پرواز کرده بود.
معزی خلبان مخصوص محمدرضا پهلوی بود و در بسیاری از سفرهای او، هدایت هواپیمای اختصاصی شاه را برعهده داشت.با این حال، روایت مربوط به بازگشت هواپیما حاکی از آن است که شاه از این اقدام بی‌اطلاع بوده؛ موضوعی که با داستان رایج درباره دستور شاه برای بازگرداندن هواپیما کاملاً در تضاد از و ادعای افرادی مانند مراد ویسی را با چالشی جدی مواجه می‌کند.
بازگشت شاهین به ایران، به‌ویژه در شرایط آن روزهای کشور، بازتاب قابل توجهی داشت. با این حال، معزی چند سال بعد، بنی‌صدر، رئیس‌جمهور برکنارشده و مسعود رجوی، سرکرده منافقین را نیز با هواپیمایی دیگر از ایران خارج کرده بود.داستان شاهین چه تصویری از محمدرضا پهلوی می‌سازد؟اهمیت این داستان صرفاً به سرگذشت یک هواپیما محدود نمی‌شود. در روایتی که سلطنت‌طلبان ترویج می‌کنند، محمدرضا پهلوی به‌عنوان یک پادشاه دلسوزِ مردم معرفی می‌شود که حاضر نبوده یک دارایی متعلق به کشور را برای خود نگه دارد یا بفروشد و پولش را به جیب بزند.چنین تصویری می‌تواند برداشت مخاطب از موضوع ثروت و دارایی‌های خاندان پهلوی پس از خروج از ایران را تحت تأثیر قرار دهد. درواقع جریان سلطنت‌طلب برای اینکه یک واقعیت تاریخی مبنی‌بر خروج سرمایه و دارایی توسط شاه از ایران را به چالش بکشند، چنین داستان‌های جالبی درباره شاه می‌سازد و در فضای رسانه‌ای بازگو می‌کند.اما برای بررسی این موضوع، باید به اسناد و گزارش‌های مربوط به دارایی‌های خانواده پهلوی در زمان خروج از ایران رجوع کرد؛ گزارش‌هایی که در کنار یک‌دیگر، تصویری متفاوت از روایت سلطنت‌طلبان ارائه می‌دهند.
روایت‌هایی از شاه و انتقال ثروت به خارج از کشوراحمدعلی مسعودانصاری، نوه خاله فرح که ارتباط نزدیکی هم با محمدرضا پهلوی داشت، در خاطراتش می‌نویسد: «موقع ترک وطن، شاه و خانواده‌اش مقدار زیادی از جواهرات خود را به همراه آوردند. از جمله شاه به همراه اثاث خود چهار جعبه جواهرات آورد که استوار شهبازی که همراه خانم دیبا مادر فرح جواهرات را برای امانت سپردن به بانک سویس برده بود، به من گفت که جواهرات در چهار جعبه بزرگ هر یک به اندازه نیم قد انسان بود». (من و خاندان پهلوی، احمدعلی مسعودانصاری، صفحه ۳۰۸.)این روایت، به نقل از یکی از نزدیکان خاندان پهلوی، از انتقال مقدار قابل توجهی جواهرات هنگام خروج از ایران حکایت دارد؛ موضوعی که با تصویرسازی مبتنی بر صرف‌نظر کردن شاه از یک دارایی ارزشمند برای حفظ منافع مردم، تفاوت دارد.
گزارش‌های مطبوعاتی منتشرشده در روزهای پایانی حکومت پهلوی نیز به میزان دارایی‌های این خاندان پرداخته‌اند. روزنامه اطلاعات در اول بهمن ۱۳۵۷، به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس، گزارشی درباره مالکیت خاندان پهلوی بر بنگاه‌های اقتصادی ایران منتشر کرد.در این گزارش آمده بود: «مقام‌های آگاه آشکار کردند که اعضای خاندان پهلوی دارای مالکیت کامل یا عمده ۱۰۵ مؤسسه ایرانی هستند که در آن‌ها فرآورده‌هایی از سرکه و نان گرفته تا تراکتور و موتورسیکلت ساخته می‌شود. گفته می‌شود که دارایی شخصی خاندان پهلوی تا ۲۵ میلیارد دلار می‌رسد». (روزنامه اطلاعات، 1 بهمن 135، صفحه 8.)
به‌منظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از این‌جا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید. آخرین تحلیل تحولات روز را در فارس‌پلاس بخوانید.
17:16 - 2 آبان 1405
19 پاسخ
@user170910116320935590516 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiاین خاندان کثیف پهلوی مملکت را غارت کردند و با خود بردن که نزدیک ۵۰سال است که در خارج از کشور دارن شاهانه زندگی می‌کنند و تا ۵۰سال دیگر هم ا پول غارت شده دارند که بخورند
@user17724739934216 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiاین حرف ها به چه دردی میخوره ، واقعا مشخص که پهلوی دیگر بر نمیگرده به هیچ عنوان پسرش در حد مدیریت یک مدرسه ابتدایی هم توانایی نداره ، میتونه معلم زبان فرانسه و یا انگلیسی بشه همین . اگر بتونه البته که باز هم بعید میدونم ،
@user17593904787215 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiلعنت خدا بر خودش، پدرش، زنش، بچه هاش، برادر و خواهرهاش، و همه طرفدارانش...اللهم فضاعف علیهم اللعن و العذاب الالیم...
@H_Azimnezhad14 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiآخه کدوم گاوی این حرفارو باور میکنه؟؟!! البته میدونم هستن ولی خیلی گاون! البته از شخص گاو خیلی معذرت میخوام
@reza_hosseini13 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiاون بی همه چیز در یک مورد فقط، جواهرات نادری را به رئیس جمهور وقت آمریکا و همسر بی عرضه‌تر از خودش هدیه داد و در مقابلش یک نقاشی مسخره آبرنگ از همسر اون یانکی تحویل گرفت؛ اونوقت دلش واسه ثروت ملی سوخته؟ چقدر سخیف، چقدر احمقانه! کدوم شلنگ بی آبی چنین ادعای احمقانه‌ای رو باور میکنه؟ توصیه میکنم کتاب…نمایش بیشتر
@user170910038079533756913 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiمن قطعا طرفدار شاه نیستم . منتها آخه مگه فرودگاه مراکش انقدر بی درو پیکر بوده که خلبان با اراده خودش پرواز کنه بیاد ایران ؟ اجازه پرواز دست خلبان نیست وقتی هواپیما تشریفات باشه دیگه اصلا ممکن نیست بتونه پرواز کنه .
@NATANiEL12 ساعت پیشسگ آمریکایی بالاتر از شاه بود یک سرباز آمریکایی بر ارتشبد ما مقدم تر بود ارتشمون تحت فرمان مستشاران آمریکایی بود اگه انقلاب نمیشد امروز آمریکایی ها راحت به زن دختر ناموس ما حتی پسران ما تجاوز میکردند هیچکس حق نداشت به اونها حرفی بگه طبق قانون کاپیتولاسیون و هر کی دلشون میخواست رو میکشتند بدون مجازات
@user17724530138312 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiشاه سه تا چمدون لباس داشت که از توش پنجاه سال بخور و بریز و بپاش وحشتناک خاندان پهلوی در اومد. الانم معلوم نیست تازه چند درصدش تموم شده. شاید فقط ۲۰ درصدش رفته باشه.هرچند شاه به قدری حریص و گشنه بود که به یه سوزن رحم نمیکرد میزد تو گوشش.
@user170910167042367334011 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiنوشته هواپیما 123 میلیون دلار ارزش داشته و 3 برابر دارایی شاه بوده یعنی دارایی شاه 41 میلیون دلار بوده ، در حالی که ویدیویی از رضا پهلوی هست که میگه 62 میلیون دلار دارایی داشتیم .
@user170910167042367334011 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiالبته این حرفی هست که رضا پهلوی زده و گرنه صحبت از دارایی چند میلیارد دلاری شاه هم مطرح شده . با توجه به سبک زندگی که خاندان پهلوی داشتند دور از ذهن هم نیست . در مورد رضاشاه وقتی به سلطنت رسید یک افسر قزاق بود ولی به هنگام تبعید از ایران صاحب چند هزار روستا بود که مورد اتفاق مورخین هم هست .
@user170910167042367334011 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiمسلما هزینه زندگی بالایی هم داشتند ، زندگی در کاخ های بزرگ و همینطور تفریحات داخلی و خارجی و ویلاهایی که حتی در خارج از کشور داشتند ، حتی لباس های عروسی که باید از فرانسه می آمد . شما اشرف را ببینید در خانه ای در مونت کارلو در شاهزاده نشین موناکو از دنیا میره و صاحب ملک در منهتن نیویورک بوده .
@user177071181740ali11 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiهمه همه چیز گفتند اما کسی نگفت این مردک با پدرش مملکتو بباد دادند ..بهرین...اهدایی به ترکیه وووووو...ما۸ سال جنگیدیم چقدر شهید یک متر خاکمونو ندادیم...هواپیما توسرش بخوره
@user170910167042367334011 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiیا به طور مثال شمس خواهر شاه برای خودش کاخی ساخت که کاخ مروارید نام داشت . یک معمار آمریکایی این کاخ رو ساخت . دیگر افراد خاندان پهلوی هم دارای کاخ بودند . با توجه به این زندگی تجملاتی و همین طور املاک و کاخ های داخل و خارج کشور ، قطعا سو استفاده مالی این خاندان باید میلیاردها دلار بوده باشد .
@user170910167042367334010 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiاز دیگر کاخ های خاندان پهلوی : کاخ مرمر رامسر که از 1312 تا 1316 به دستور رضاشاه ساخته شد که استراحتگاه خاندان پهلوی بود ، کاخ ملکه مادر در مجاورت چالوس و برای اقامت تاج الملوک آیرملو مادر محمد رضا شاه ، کاخ نیاوران که در 1346 تکمیل شد و اقامتگاه زمستانی خاندان سلطنتی بود .
@user170910167042367334010 ساعت پیشدر پاسخ به @mahdiasadiمجموعه سعدآباد که خود شامل کاخ های متعدد است که هر کدام به یکی از اعضای خاندان سلطنت تعلق داشته ، کاخ الیت کیش که محل اقامت محمد رضا پهلوی بوده ، کاخ شهوند یا کاخ سبز که توسط رضاشاه ساخته شد و محل زندگی و همین طور دفتر کار او بود .