این طول و تفصیل که غالبش هم متعلق به دیدگاه یک غیرمعصوم است(اگر چه بزرگی چون علامه طباطبایی باشد) نیاز بود؟چقدر کلمات چهارده معصوم علیهم السلام در باب تفسیر قرآن در کشور ما، مظلوم است.ایمان به غیب در اینجا به «ایمان به امام زمان علیه السلام » تفسیر شده است که مجال یک دنیا تفکر دارد...
ایمان به غیب؛ عبور از مرزهای دنیای محسوس
قرآن با معرفی ایمان به غیب به‌عنوان یکی از ویژگی‌های پرهیزکاران، یادآوری می‌کند که حقیقت جهان به آنچه با چشم می‌بینیم محدود نیست، نگاهی که انسان را از مرز محسوسات فراتر می‌برد و افق تازه‌ای پیش روی او می‌گشاید.
گروه قرآن و فعالیت‌های دینی خبرگزاری فارس: آیات نخست سوره بقره، پس از معرفی قرآن به‌عنوان کتابی که تردیدی در آن نیست، به سراغ پرسشی اساسی می‌روند، چه کسانی از هدایت این کتاب بهره می‌برند؟علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، ذیل این آیات، بر ویژگی‌هایی تأکید می‌کند که رابطه انسان با حقیقت، جهان غیب و زندگی روزمره را شکل می‌دهند. تقوا، ایمان به غیب، برپاداشتن نماز، انفاق و باور به وحی و آخرت، پنج نشانه‌ای هستند که چهره انسان هدایت‌یافته را ترسیم می‌کنند.قرآن راهنماست، اما چه کسانی راه را پیدا می‌کنند؟سوره بقره با این عبارت آغاز می‌شود «ذَٰلِکَ الْکِتَابُ لَا رَیْبَ فِیهِ هُدًى لِلْمُتَّقِینَ» این کتابی است که هیچ تردیدی در آن نیست و راهنمای پرهیزکاران است.قرآن کتاب هدایت است، اما بهره‌مندی از هدایت آن به آمادگی درونی انسان نیز بستگی دارد. همان‌طور که نور برای دیدن ضروری است، چشم بینا نیز لازم است، حقیقت هم زمانی می‌تواند مسیر زندگی انسان را تغییر دهد که او در برابر آن پذیرش داشته باشد.تعبیر «لِلْمُتَّقِینَ» نشان می‌دهد که تقوا از نخستین ویژگی‌های مخاطبان حقیقی قرآن است. تقوا صرفاً به معنای دوری از چند گناه مشخص نیست، بلکه نوعی مراقبت درونی است که انسان را از سرپیچی آگاهانه در برابر حقیقت بازمی‌دارد. فرد باتقوا می‌کوشد در برابر خواسته‌های نادرست خود بایستد و تصمیم‌هایش را با معیار حق بسنجد.ایمان به غیب، فراتر رفتن از آنچه چشم می‌بیندآیه دوم، پس از معرفی قرآن، نخستین نشانه پرهیزکاران را چنین بیان می‌کند «الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ» کسانی که به غیب ایمان دارند.
از منظر المیزان، غیب در برابر چیزی قرار می‌گیرد که با حواس ظاهری قابل مشاهده است. جهان هستی در نگاه قرآن به آنچه انسان می‌بیند محدود نمی‌شود و واقعیت‌هایی وجود دارند که شناخت آنها تنها از مسیر حواس به دست نمی‌آید.ایمان به غیب، پذیرش وجود خداوند و حقایقی همچون وحی و زندگی پس از مرگ را در بر می‌گیرد. چنین ایمانی نگاه انسان را از محدوده محسوسات فراتر می‌برد و اجازه نمی‌دهد هر آنچه را نمی‌بیند، انکار کند.البته ایمان به غیب به معنای کنار گذاشتن عقل و اندیشه نیست، بلکه به معنای نپذیرفتن این پیش‌فرض است که فقط امور مادی و قابل مشاهده واقعیت دارند. انسان مؤمن، جهان را گسترده‌تر از تجربه محدود روزانه خود می‌بیند و بر اساس این نگاه، برای انتخاب‌ها و رفتارهایش معنایی فراتر از منافع فوری قائل می‌شود.نماز، ایمانی که در زندگی حضور پیدا می‌کندآیه سوم، دو نشانه دیگر پرهیزکاران را معرفی می‌کند «وَیُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنْفِقُونَ» نماز را برپا می‌دارند و از آنچه روزی‌شان کرده‌ایم انفاق می‌کنند.تعبیر «یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ» فراتر از اشاره به انجام ظاهری نماز است و بر برپاداشتن آن دلالت دارد. نماز، ارتباط انسان با پروردگار را زنده نگه می‌دارد و ایمان را از سطح اعتقاد ذهنی به رفتاری مستمر در زندگی می‌رساند.در کنار نماز، انفاق قرار گرفته است، یعنی رابطه انسان با خدا نباید از رابطه او با دیگران جدا باشد. کسی که به پروردگار ایمان دارد، نمی‌تواند نسبت به نعمت‌هایی که در اختیارش قرار گرفته و نیازهای دیگران بی‌تفاوت بماند.
نکته قابل توجه در عبارت «مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ» این است که قرآن، امکانات انسان را روزی خداوند معرفی می‌کند. از این منظر، دارایی و توانایی صرفاً وسیله برخورداری شخصی نیست، بلکه مسئولیتی نیز به همراه دارد. انفاق می‌تواند بخشی از مال یا بهره‌گیری از دیگر امکاناتی باشد که خداوند در اختیار انسان گذاشته است. در نتیجه، ایمان واقعی هم در عبادت فردی نمود پیدا می‌کند و هم در مسئولیت‌پذیری اجتماعی.باور به همه پیامبران و یقین به زندگی پس از مرگآیه چهارم، افق اعتقادی انسان هدایت‌یافته را کامل‌تر می‌کند «وَالَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَیْکَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِکَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ یُوقِنُونَ».این آیه بر ایمان به آنچه بر پیامبر اسلام نازل شده و نیز وحی‌های آسمانی پیش از آن تأکید دارد. یکی از محورهای مهم سوره بقره، ضرورت ایمان به تمام پیامبران و وحی الهی بدون تبعیض است. بنابراین، هدایت قرآنی با پذیرش گزینشی پیام‌های الهی سازگار نیست.ویژگی دیگر، یقین به آخرت است. قرآن از تعبیر «یُوقِنُونَ» استفاده می‌کند، یعنی پرهیزکاران درباره زندگی پس از مرگ به یقین رسیده‌اند. چنین باوری نگاه انسان به دنیا را تغییر می‌دهد، زیرا رفتارها و انتخاب‌های او دیگر صرفاً با سود و زیان زودگذر سنجیده نمی‌شوند. مسئولیت، عدالت و پیامد اعمال، معنایی فراتر از زندگی محدود دنیوی پیدا می‌کنند.نشانه نهایی هدایت؛ رسیدن به رستگاریآیه پنجم، نتیجه این ویژگی‌ها را بیان می‌کند «أُولَٰئِکَ عَلَىٰ هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ وَأُولَٰئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ» آنان از سوی پروردگارشان بر هدایت‌اند و رستگاران حقیقی همان‌هایند.
علامه طباطبایی در المیزان به نکته‌ای مهم اشاره می‌کند، هدایت انسان باتقوا دو مرحله دارد، نخست، هدایتی که او را به پذیرش حق و تقوا می‌رساند و سپس هدایتی که با بهره‌گیری از قرآن، مسیر کمال او را ادامه می‌دهد. بنابراین، هدایت یک وضعیت ثابت و پایان‌یافته نیست، بلکه مسیری است که انسان با ایمان و عمل صالح در آن پیش می‌رود.آیات ابتدایی سوره بقره، در کنار حروف مقطعه «الم» که تفسیر تفصیلی آن به بحث‌های دیگر واگذار شده، تصویری روشن از انسان رستگار ارائه می‌کنند، کسی که به واقعیت‌های فراتر از محسوسات ایمان دارد، ارتباطش با خدا را از طریق نماز حفظ می‌کند، در برابر نیاز دیگران مسئول است، وحی الهی را یکپارچه می‌پذیرد و آخرت را حقیقتی قطعی می‌داند. در مجموع هدایت، باید در باور، عبادت، بخشندگی و شیوه زندگی انسان نیز اثر بگذارد.تلاوت این آیات را که در صفحه دوم قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
۲ MB
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.#سوره_بقره#قرآن#ایمان_به_غیب
00:29 - 24 مهر 1405
2 پاسخ
@user17091000680883255973 روز پیشدر پاسخ به @mahdi_ahmadi_71من در فرصت های مناصب پشت لپ تاپ یا حین رانندگی پادکست های ترجمه فارسی قران کریم گوش می کنم در روح و روان و بینش من تاثیر زیادی برجای گذاشته است. آیات قران به عربی را متوجه نمی شویم و آن تاثیری که لازم است از قرآن نمی گیریم. قرآن انسان را از فحشا و منکرات دور می کند و به زندگی جهت و هدف می دهد.