چرا غرق در نعمتیم، اما شکرگزار نیستیم؟

آیات ۱ تا ۱۳ سوره جاثیه، با یادآوری نعمت‌های بی‌شمار خدا در آسمان و زمین، این پرسش را مطرح می‌کند که چرا انسان با وجود غرق بودن در نعمت‌ها، شکرگزار نیست و گاه راه غفلت، سرکشی و دشمنی با حق را برمی‌گزیند.
گروه قرآن و فعالیت‌های دینی خبرگزاری فارس: سوره جاثیه با ترسیم دو حقیقت بنیادین آغاز می‌شود، نخست جلوه‌های بی‌پایان قدرت و رحمت الهی در جهان آفرینش و دوم سرنوشت کسانی که با وجود مشاهده این نشانه‌ها راه تکبر، ظلم و دشمنی با حق را برمی‌گزینند.آیات نخست این سوره از یک سو انسان را به تأمل در نعمت‌های گسترده خداوند دعوت می‌کنند و از سوی دیگر هشدار می‌دهند که انکار آگاهانه حقیقت و دشمنی با آیات الهی، عاقبتی جز مجازات سخت نخواهد داشت. علامه طباطبایی در تفسیر المیزان این دو محور را مکمل یکدیگر می‌داند زیرا هرچه حجت الهی آشکارتر باشد، مسئولیت انسان نیز سنگین‌تر خواهد بود.جهان هستی کتابی سرشار از نشانه‌های خداسوره با حروف مقطعه «حم» آغاز می‌شود و بلافاصله می‌فرماید که «تَنزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ» یعنی این کتاب از سوی خدای شکست‌ناپذیر و حکیم نازل شده است. این دو صفت بیانگر آن است که قرآن، سخنی استوار و برخاسته از قدرت و حکمت مطلق الهی است بنابراین هیچ تردیدی در حقانیت آن وجود ندارد.پس از معرفی قرآن، آیات نگاه انسان را از کتاب تشریع به کتاب تکوین معطوف می‌کنند. خداوند می‌فرماید که «إِنَّ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِّلْمُؤْمِنِينَ» و سپس به آفرینش انسان‌ها، گسترش انواع جنبندگان، آمد و شد شب و روز، نزول باران، زنده شدن زمین مرده و گردش بادها اشاره می‌کند.این آیات، تنها گزارش‌هایی از طبیعت نیستند، بلکه هر کدام دلیل روشنی بر توحید، تدبیر حکیمانه خدا و معاد به شمار می‌روند. جهان هستی مجموعه‌ای هماهنگ از نشانه‌هایی است که اگر انسان با چشم حقیقت‌بین به آن نگاه کند، راهی جز ایمان برای او باقی نمی‌ماند.
نعمت‌هایی که مسئولیت انسان را سنگین‌تر می‌کننددر ادامه آیات، خداوند به نعمت‌های فراوان خود اشاره می‌کند نعمت‌هایی که زندگی انسان بر پایه آنها شکل گرفته است. آیه سیزدهم می‌فرماید که «وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مِّنْهُ» یعنی همه آنچه در آسمان‌ها و زمین است، به فرمان خدا در خدمت انسان قرار گرفته است.مقصود از «تسخیر»، فراهم شدن نظامی هماهنگ است که انسان بتواند از امکانات عالم بهره ببرد و مسیر کمال خود را طی کند. خورشید، ماه، باران، زمین، گیاهان، حیوانات و قوانین دقیق طبیعت، همگی نعمت‌هایی هستند که خداوند بدون استحقاق قبلی در اختیار بشر قرار داده است.اما این نعمت‌ها تنها وسیله رفاه نیستند، بلکه حجتی الهی‌اند. هر اندازه نعمت بیشتر باشد، انتظار خداوند از بندگان برای شکرگزاری، ایمان و عمل صالح نیز بیشتر خواهد بود. از همین رو، بهره‌مندی از نعمت اگر با غفلت همراه شود، زمینه سقوط انسان را فراهم می‌کند.دشمنانی که حقیقت را به استهزا می‌گیرندپس از بیان این همه نشانه روشن، قرآن به سراغ گروهی می‌رود که نه‌تنها ایمان نمی‌آورند، بلکه با تکبر در برابر حقیقت می‌ایستند. خداوند می‌فرماید که «وَيْلٌ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ» وای بر هر دروغ‌پرداز گناه‌پیشه.این افراد ویژگی‌های روشنی دارند. آیات الهی را می‌شنوند، اما «ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا» با غرور بر انکار خود پافشاری می‌کنند، گویی اصلاً چیزی نشنیده‌اند. حتی هنگامی که بخشی از آیات خدا را می‌شناسند، آن را به تمسخر می‌گیرند «اتَّخَذَهَا هُزُوًا».
علامه طباطبایی این رفتار را نشانه اوج انحراف می‌داند. مشکل این افراد کمبود دلیل نیست بلکه بیماری تکبر و دلبستگی به منافع دنیوی است. آنان حقیقت را می‌شناسند، اما چون پذیرش آن با خواسته‌های نفسانی‌شان سازگار نیست، راه دشمنی را انتخاب می‌کنند. چنین روحیه‌ای، زمینه ظلم به خود، جامعه و پیامبران الهی را فراهم می‌آورد.چرا مجازات دشمنان قطعی است؟قرآن پس از بیان سرکشی این گروه، از عذاب آنان سخن می‌گوید. درباره آنان آمده است که «لَّهُمْ عَذَابٌ مُّهِينٌ» برای آنان عذابی خوارکننده خواهد بود. همچنین می‌فرماید که «مِّن وَرَائِهِمْ جَهَنَّمُ»؛ در پیش روی آنان دوزخ قرار دارد و نه اموالشان و نه معبودهای ساختگی‌شان هیچ سودی به حالشان نخواهد داشت.تعبیر «عذاب مهین» در برابر تکبر آنان قرار گرفته است. کسانی که در دنیا با غرور، حق را کوچک شمردند و مؤمنان را تحقیر کردند، در قیامت با خواری و ذلت روبه‌رو خواهند شد. این مجازات، نتیجه طبیعی رفتار خود آنهاست زیرا کسی که آگاهانه در برابر حق می‌ایستد، راهی جز سقوط برای خود باقی نمی‌گذارد.از سوی دیگر، آیات نشان می‌دهد که ثروت، قدرت، نفوذ اجتماعی و حتی بت‌هایی که انسان برای خود ساخته است، در آن روز هیچ ارزشی نخواهند داشت. معیار نجات تنها ایمان و تسلیم در برابر خداوند است.
راه نجات، اندیشه، ایمان و شکرگزاری استجمع‌بندی آیات نخست سوره جاثیه این است که خداوند پیش از هرگونه مؤاخذه، راه هدایت را با روشن‌ترین نشانه‌ها در برابر انسان قرار داده است. قرآن، آفرینش آسمان‌ها و زمین، نظم شگفت‌انگیز طبیعت و نعمت‌های بی‌شمار الهی، همگی دعوتی دائمی به سوی ایمان هستند.تفاوت مؤمن و کافر، در میزان بهره‌گیری از همین نشانه‌هاست. مؤمن با دیدن نعمت‌ها به یاد خدا می‌افتد و شکرگزار می‌شود، اما دشمنان حق همان نعمت‌ها را وسیله غرور، ظلم و طغیان قرار می‌دهند.پیام اصلی این آیات برای امروز نیز روشن است، هرچه انسان نعمت بیشتری در اختیار دارد، مسئولیت بیشتری نیز بر دوش اوست. اگر نعمت‌ها انسان را به تواضع، شکر و بندگی برسانند، وسیله سعادت خواهند بود اما اگر به تکبر، استهزا و دشمنی با حق بینجامند، همان نعمت‌ها به حجتی برای عذاب تبدیل خواهند شد.از این رو، قرآن در آغاز سوره جاثیه انسان را میان دو راه قرار می‌دهد راه تأمل در آیات الهی و رسیدن به هدایت، یا راه سرکشی و دشمنی که پایان آن چیزی جز عذاب و خسران نخواهد بود.تلاوت این آیات را که در صفحه ۴۹۹ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
۴ MB
01:42 - 7 تیر 1405
قرآن و فعالیت‌های دینی





5 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌یا مهدی (عج)‌
@Mahdi_hc7 تیر 1405
در پاسخ به @mahdi_ahmadi_71
یکی از علت هاش اینه که با چشم عادت به دنیا نگاه می‌کنیم... بعضی ها چون نعمت ها براشون عادت شده، تا یه اتفاق خلاف میل شون میوفته، شروع میکنن به ناشکریمثلا خودم چند وقت پیش بخاطر مشکل کمر، نمی‌تونستم خوب راه برم... الان که الحمدلله بهتر شدم، میفهمم همین راه رفتن ساده چه نعمت بزرگیه

تصویر نمایه‌ی ‌UltraMaxProPlus‌
@UltraMaxProPlus7 تیر 1405
در پاسخ به @mahdi_ahmadi_71
علتش واضح و منطقیهشما شکمت سیر و جیبت پر و بالش پر قو و کلی نعمت دیگه داری ولی یکنفر سوزن به تنت فرو می‌کنه، جیغت درنمیاد؟ آیا اینکه بگه هیس اینهمه امکانات داری چرا بابت یک چیز به این کوچکی جیغ می‌زنی، درسته؟الان با بستن یوتیوب و این قبیل خدمات ضروری و مفید، کاربرهای عصبانی به نظام بدوبیراه نمیگن؟

تصویر نمایه‌ی ‌فرشاد‌
@Iranehamdel7 تیر 1405
در پاسخ به @mahdi_ahmadi_71
تصویر نمایه‌ی ‌فرشاد‌
فرشاد

@Iranehamdel  •  4 تیر 1405

مقابله و ستیز با نفس و دیگر موارد ضد اخلاقی باید سر لوحه کار مسئولان محترم باشد.
ایده و راهکار

اخلاق‌مداری؛ راهبردی برای کارآمدی بیشتر مدیریت

توجه به شاخص‌های اخلاقی و ارتقای سلامت نظام اداری، باید سرلوحه فعالیت تمامی مدیران و تصمیم‌گیران کشور باشد. امروزه، مقابله با رفتارهای غیراخلاقی و تقویت خودنظارتی در سطوح مدیریتی، نیازمند عزمی راسخ و جهادی مضاعف است که باید در لایه‌های عملیاتی و تصمیم‌گیری به شکلی ملموس تجلی یابد چند موردی که مقابله جدی باید با آن صورت گیرد را در ذیل ذکر کردم. لطفا توجه بیشتری را به این موارد مبذول بفرمائید : حق الناس خوری ستیزی ، فریب ستیزی ، اختلاس ستیزی ، بازیچه دست استعمار شرق و غرب شدن ستیزی ، حقوق نجومی نویسی ستیزی ، ترک فعل ستیزی ، وعده توخالی ستیزی ، بد عهدی ستیزی، پیمان شکنی ستیزی ، رشوه ستیزی مال اندوزی و ثروت اندوزی ستیزی ، تنفر ستیزی ، کینه ستیزی ، نفرت ستیزی ، تفرقه ستیزی منفعت طلبی شخصی و گروهی ستیزی ، ربا ستیزی ، عدم تحمل دیگر سلیقه ها ستیزی ، تکبر ستیزی و غرور ستیزی و...... یاحق التماس دعا اجرتان با حضرت حق

مسئولان محترم و تصمیم گیران کشور، وزرا و معاونین و مشاوران، دولت ، مجلس ، قوه محترم قضائیه، تولید کنندگان کالا و خدمات، سازمان‌های نظارتی، بازرسی ، امنیتی، کلیه آحاد مردم و جانفدایان و مردم درصحنه و میدان

100
گزارش از مطالبه
1000
پیگیری از مسئول مربوطه

تصویر نمایه‌ی ‌کاوه جعفری‌
@Kaveh_Jafari7 تیر 1405
شخصی که یک شغل حکومتی زائد داره غرق در نعمت هست و الان خیلی خوشحال هست ولی اکثریت رو بعید می دونم.حقوق مفت بابت هیچی قطعا نعمت هست.

@EMAD1237 تیر 1405
در پاسخ به @mahdi_ahmadi_71
ماها با شنیدن چنین حقیقت های شگفت انگیزی، به دلیل سوگیری ذهنی، با قضاوت دیگران و دشمنان، خودمون رو فراموش می‌کنیم باید با شنیدن این حقیقت ها به خودمون تامل کنیم و ببینیم کجای راهیم.خدا به همه ما کمک کند انشالله