امارات شریک پنهان راهبردی رژیم صهیونیستی
پژوهشگر غرب آسیا با اشاره به تفاوت دو جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه گفت: امارات در حوزه‌های امنیتی، نظامی، اقتصادی و فناوری به شریک راهبردی رژیم صهیونیستی تبدیل شده است.
«محمدعلی حسن‌نیا» پژوهشگر غرب آسیا در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار باشگاه خبرنگاران توانا با اشاره به تفاوت جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه اظهار کرد: در جنگ ۱۲ روزه، تمرکز رژیم صهیونیستی بر ضربه‌زدن به توانمندی‌های هسته‌ای، موشکی و پدافندی ایران بود؛ اما جنگ ۴۰ روزه ابعاد منطقه‌ای، زیرساختی و اقتصادی پیدا کرد.وی افزود: ویژگی‌های اصلی جنگ ۴۰ روزه، منطقه‌ای‌شدن درگیری، گسترش دامنه مشارکت بازیگران، کشیده‌شدن جنگ به زیرساخت‌ها و طولانی‌شدن آن بود. در این شرایط، کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز در معرض پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم جنگ قرار گرفتند.این پژوهشگر غرب آسیا گفت: عربستان در این دوره محتاطانه‌تر رفتار کرد، اما امارات به‌تدریج به شریک عملیاتی پنهان صهیونیست ها تبدیل شد؛ شراکتی که به روابط دیپلماتیک محدود نیست و تجارت، سرمایه‌گذاری، امنیت، همکاری نظامی، حمل‌ونقل دریایی و هوایی و هوش مصنوعی را در بر می‌گیرد.حسن‌نیا تأکید کرد: برای فهم رفتار امارات باید از مفهوم عادی‌سازی عبور کرد، چون با یک همکاری راهبردی چندلایه روبه‌رو هستیم که بخشی از ابعاد آن در عرصه عمومی دیده نمی‌شود.وی با اشاره به مناسبات اقتصادی دو طرف گفت: حجم تجارت امارات و اسرائیل به چند میلیارد دلار رسیده و مسیرهای تجاری و ترانزیتی مشترک، از جمله ظرفیت‌های کریدور هند ـ خاورمیانه ـ اروپا، در این همکاری اهمیت دارد. همکاری‌های فناورانه و امنیتی نیز عمق راهبردی این رابطه را نشان می‌دهد.
همکاری‌های امنیتی و نظامی ابوظبی و تل‌آویو
این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به گسترش همکاری‌های امنیتی و نظامی دو طرف گفت: گزارش‌هایی درباره استفاده امارات از سامانه‌ها و فناوری‌های پدافندی اسرائیلی منتشر شده و رفت‌وآمد مقام‌های ارشد اسرائیلی به امارات نیز از شواهد این رابطه است. با این حال، ارزیابی دقیق نقش عملیاتی امارات در جنگ نیازمند مستندات و شواهد مستقل است.وی افزود: اگر کشوری زیرساخت‌های اقتصادی و جغرافیایی خود را در اختیار همکاری‌های نظامی و امنیتی طرف مقابل قرار دهد، طبیعی است که در شرایط جنگی از نگاه طرف درگیر، بازیگری بی‌طرف تلقی نشود.حسن‌نیا گفت: امارات تلاش کرده نقش مستقل‌تری در معادلات جهان عرب ایفا کند و از جایگاه سنتی عربستان به‌عنوان قدرت محوری خلیج فارس فاصله بگیرد؛ روندی که در پرونده‌هایی مانند یمن و سودان دیده می‌شود.وی افزود: اختلاف دو کشور به نگاه آنها به آینده منطقه، جریان‌های اسلام‌گرا و شیوه اعمال نفوذ در کشورهای عربی بازمی‌گردد. امارات رویکردی به‌شدت مخالف اسلام‌گرایان دارد و سیاست خارجی آن در برخی پرونده‌ها با سیاست‌های اسرائیل هم‌پوشانی دارد؛ مسئله‌ای که می‌تواند به پیچیده‌ترشدن بحران‌ها و افزایش رقابت‌های منطقه‌ای منجر شود.
چرا امارات در جنگ اخیر آسیب‌پذیر شد؟
این پژوهشگر غرب آسیا گفت: امارات تلاش کرده خود را به مرکز تجارت، سرمایه‌گذاری، گردشگری، خدمات مالی و فناوری تبدیل کند. این الگو به ثبات، امنیت و اعتماد سرمایه‌گذاران وابسته است و گسترش ناامنی می‌تواند صادرات نفت، فعالیت بنادر، گردشگری و ورود سرمایه را تحت تأثیر قرار دهد.وی ادامه داد: امارات برای اقتصاد ایران نیز یکی از مسیرهای مهم تجارت خارجی، مبادلات مالی و حمل‌ونقل دریایی بوده است. کاهش وابستگی به این کشور ضرورتی راهبردی است، اما نمی‌توان انتظار داشت با یک تصمیم، همه روابط تجاری و مالی متوقف و به کشورهای دیگر منتقل شود.حسن‌نیا تصریح کرد: توسعه همکاری با عمان، قطر، ترکیه و پاکستان باید مرحله‌ای دنبال شود، زیرا زیرساخت‌های مالی، بندری، بیمه‌ای و حمل‌ونقل در کوتاه‌مدت جایگزین نمی‌شوند.وی درباره ابزارهای ایران در دوران پساجنگ گفت: ایران باید از ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی، اقتصادی و منطقه‌ای خود برای افزایش قدرت چانه‌زنی استفاده کند. تنگه هرمز، ظرفیت‌های انرژی و روابط با کشورهای منطقه از مؤلفه‌های مهم محاسبات راهبردی ایران است.حسن‌نیا افزود: ابزار راهبردی زمانی مؤثر است که در زمان مناسب و با هدف مشخص به کار گرفته شود، وگرنه ظرفیت اثرگذاری خود را از دست می‌دهد. ایران در کنار کاهش وابستگی اقتصادی، باید از مسیرهای دیپلماتیک نیز برای مدیریت اختلافات استفاده کند و محاسبات ابوظبی را دقیق بشناسد.
آینده روابط امارات و اسرائیل
این کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: برخلاف برخی کشورهای عربی که درباره عادی‌سازی کامل ملاحظاتی دارند، امارات هم‌پوشانی قابل توجهی با تل‌آویو پیدا کرده است؛ بنابراین بعید است اختلافات احتمالی در آینده نزدیک، رابطه راهبردی آنها را اساساً متزلزل کند.وی افزود: جنگ ۴۰ روزه می‌تواند برای امارات این پیام را داشته باشد که همکاری با اسرائیل و برخی شرکای دیگر، از جمله اوکراین، در حوزه‌های امنیتی و نظامی اهمیت دارد و اتکای صرف به آمریکا همه نیازهای امنیتی ابوظبی را تأمین نمی‌کند. وی همچنین تفاوت رویکرد ریاض و ابوظبی را چنین توضیح داد که عربستان دست‌کم در مواضع اعلامی بر تشکیل کشور مستقل فلسطین تأکید دارد، اما امارات مسیر همکاری گسترده‌تر با تل‌آویو را برگزیده است.حسن‌نیا در پایان با تأکید بر ضرورت بازنگری در مناسبات ایران با امارات گفت: جنگ اخیر نشان داد وابستگی اقتصادی به یک کشور منطقه‌ای در شرایط تنش می‌تواند به نقطه آسیب‌پذیری تبدیل شود. سیاست ایران در قبال ابوظبی باید بر پایه شناخت دقیق رفتار آن، ارزیابی مستند همکاری‌هایش با اسرائیل و تفکیک منافع کوتاه‌مدت اقتصادی از الزامات امنیتی بلندمدت تنظیم شود؛ ترکیب دیپلماسی فعال، کاهش تدریجی وابستگی و تقویت ظرفیت‌های منطقه‌ای می‌تواند قدرت مانور ایران را در معادلات پساجنگ افزایش دهد.
20:44 - 23 مهر 1405