قاطع و محکم تنگه هرمز را نگه دارید
انفجار ۴ میلیون بشکه نفت در مسیر امن سنتکام
وقوع حوادث همزمان در کریدور عمانی ناکارآمدی طرحهای امنیتی فناورانه واشنگتن برای تنگه هرمز را عیان میکند.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس - ماجرا از شامگاه دوشنبه ۳۱ اوت یعنی ۹ شهریور آغاز شد؛ زمانی که دو ابرنفتکش حامل نفت خام عربستان سعودی، در فاصلهای چند دقیقهای از یکدیگر، هنگام حرکت به سمت خروجی تنگه هرمز هدف قرار گرفتند؛ دو حادثهای که در ظاهر جداگانه بودند اما محل، زمان و مسیر عبور آنها یک سؤال مشترک را به وجود آورد: اگر کریدور جنوبی هرمز قرار بود مسیر امنتری برای عبور کشتیهای تجاری باشد و اینکه سنتکام مدعی است از فناوری جدید در این زمنیه استفاده میکند، پس چگونه دو نفتکش در فاصلهای بسیار نزدیک به یکدیگر و در فاصلهای کوتاه هدف قرار گرفتند؟
گزارشهای تحلیلی جزئیات اصابت به دو نفتکش غولپیکر را فاش کردند
خبرگزاری رویترز با استناد به دادههای شرکتهای اطلاعات و رهگیری دریایی «ماریسکس» و «کپلر»، دو شناور را «سیدر» با پرچم عربستان سعودی و «سنگال پروپریتی» با پرچم لیبریا معرفی کرد.هر دو نفتکش هفته گذشته در پایانه جُعَیمه عربستان بارگیری کرده و هر کدام حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام سعودی با خود حمل میکردند؛ یعنی در مجموع حدود ۴ میلیون بشکه نفت خام در دو شناور درگیر این رخدادها بود.رویترز زمان اصابت به سدر را حدود ساعت ۱۹:۵۲ به وقت گرینویچ و محل آن را حدود ۱۶.۶ مایل دریایی شمالشرقی خصب در عمان اعلام کرد. چند دقیقه بعد، سنگال پروپریتی در حدود ۱۷ مایل دریایی شرق خصب هدف سه پرتابه ناشناس قرار گرفت.سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز اصابت سه پرتابه به یک نفتکش در همین محدوده را گزارش کرد؛ تطبیق دادههای ماریسکس نشان میدهد این گزارش احتمالاً مربوط به همان سنگال پروپریتی بوده است.
شرکت ماریسکس حوادث همزمان را نشانه تشدید تهدید در کریدور عمان دانست
فاصله زمانی دو حادثه به اندازهای کوتاه بود که شرکت اطلاعات دریایی ماریسکس آنها را «تقریباً همزمان» توصیف کرد و گفت این رخدادها نشاندهنده تشدید بیشتر محیط تهدید در داخل «کریدور عمان» است.دادههای شبکه سیبیاس بر مبنای رهگیری ماریسکس دقیقتر میشوند: سیدر حدود هشت دقیقه پیش از سنگال پروپریتی مورد حمله قرار گرفت و هر دو در همان محدوده جغرافیایی حرکت میکردند. همین شرکت تصریح کرد که چنین نزدیکی زمانی و مکانی میتواند نشاندهنده مجموعهای هماهنگ یا دستکم مرتبط از حوادث باشد، نه دو حادثه کاملاً منفرد.
خاموشی فرستندههای ردیابی چالشهای عملیاتی در هرمز را ارتقا داد
در این میان یک نکته فنی مهم وجود دارد: هر دو کشتی الزاماً در تمام لحظات با سامانه ردیابی خودکار (AIS) روشن حرکت نمیکردند.شبکه سیبیاس گزارش کرد که سامانه ردیابی سنگال پروپریتی هنگام حمله خاموش بوده و آخرین موقعیت ثبتشده آن در ۳۰ اوت، در نزدیکی رأستنوره عربستان، بوده است.این مسئله اهمیت پیدا میکند، زیرا یکی از چالشهای اصلی امنیت دریایی در هرمز اکنون این است که بخشی از شناورها برای کاهش احتمال شناسایی و هدفگیری، فرستندههای موقعیتیابی خود را خاموش میکنند و همین امر تصویر عملیاتی مبتنی بر دادههای عمومی ردیابی را ناقص میکند.در سمت دیگر، منابع داخلی ایران نیز از همان ساعات نخست روی نفتکش «سدر» تمرکز کردند.
خبرگزاری فارس گزارش داد که یک نفتکش غولپیکر عربستانی با نام سدر هنگام عبور از کریدور جنوبی تنگه هرمز متوقف شده است؛ فارس همزمانی این اتفاق با هشدار سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا درباره یک حادثه امنیتی برای نفتکش را مورد توجه قرار داد.فارس در گزارش دیگری، سیدر را نفتکش دارای ظرفیت حدود ۲ میلیون بشکه نفت معرفی کرد و از وقوع انفجار در آن هنگام عبور از کریدور جنوبی خبر داد.این جزئیات با گزارشهای دیگر داخلی نیز دنبال شد؛ اینکه سیدر در هنگام عبور از تنگه، سامانه شناسایی خودکار خود را روشن کرده است.
ایرنا از گزارش سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا درباره وقوع یک حادثه در تنگه هرمز خبر داد و آن را در چارچوب حوادث امنیتی اخیر منطقه قرار داد.مهمتر آنکه ایرنا در گزارش دیگری از دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی نوشت که پس از حوادث اخیر و هشدارهای ایران درباره پیامدهای امنیتی تردد بدون هماهنگی، به مالکان و گردانندگان کشتیها درباره به خطر انداختن جان دریانوردان هشدار داده شده است.همین نکته یکی از نشانههای قابل توجه رفتار کشتی مطرح شد؛ هرچند روشنشدن سامانه ردیابی بهخودیخود توضیحی درباره علت توقف یا حادثه ارائه نمیکند.
سپاه پاسداران از انهدام نفتکشهای متخلف در معبر مینگذاریشده خبر داد
اما در همین نقطه باید حادثه دیگری را از ماجرای سیدر و سنگال پروپریتی جدا کرد؛ حادثهای که در روایت رسمی سپاه جایگاه مهمی دارد.روابط عمومی سپاه در اطلاعیهای که ایرنا و فارس منتشر کردند اعلام کرد دو فروند نفتکش متخلف پس از ورود به یک معبر مینگذاریشده منفجر و متوقف شدهاند. در اطلاعیه سپاه آمده بود این شناورها با تحریک ارتش آمریکا، خدمه خود را پیاده کرده و برای عبور از مسیری که ایران آن را غیرقانونی میداند، در اختیار عوامل آمریکایی قرار گرفته بودند.سپاه همچنین اعلام کرد پیشتر درباره خطر عبور از معبر مینگذاریشده هشدار داده بود و برای شرکتهایی که به جای مسیر قانونی، مسیر مورد نظر آمریکا را انتخاب کنند، «تنبیهات مضاعف» در نظر گرفته است.
تقابل اقتدار ایران و ادعاهای آمریکا بر سر موازنه قدرت در هرمز تثبیت شد
اهمیت این بیانیه در آن است که نشان میدهد از نگاه روایت رسمی ایران، مسئله هرمز صرفاً یک اختلاف بر سر امنیت کشتیها نیست؛ بلکه نزاع بر سر اینکه چه کسی مسیر عبور و قواعد تردد در تنگه را تعیین میکند نیز هست.در این چارچوب، کریدور جنوبی که با حمایت آمریکا برای عبور کشتیهای تجاری شکل گرفته، از سوی ایران بهعنوان مسیری متفاوت از مسیر مورد قبول تهران معرفی میشود.در مقابل، آمریکا تلاش کرده است همین مسیر را به کانالی برای بازگرداندن تدریجی جریان تجارت دریایی از خلیج فارس به بازار جهانی تبدیل کند.
روزنامه والاستریت ژورنال تناقض ادعاهای امنیتی آمریکا را افشا کرد
روزنامه والاستریت ژورنال نیز در گزارش خود تأکید کرد که دو نفتکش مورد حمله در مسیری حرکت میکردند که آمریکا برای جلوگیری از حملات ایران و تسهیل عبور کشتیها ایجاد کرده بود.این روزنامه نوشت واشنگتن مدعی است به حدود ۳۰ کشتی در هر شب برای عبور امن کمک میکند، در حالی که دادههای مستقل رهگیری دریایی تعداد واقعی عبورها را پایینتر و برخی منابع آنها را صفر نشان میدهد. همین اختلاف میان «امنیتی که آمریکا مدعی تأمین آن است» و «ترافیک واقعی قابل مشاهده» یکی از مهمترین نقاط ضعف روایت امنیتی واشنگتن درباره این کریدور است.
شکست مانورهای امنیتی سنتکام در تأمین آزادی کشتیرانی اثبات شد
پیشینه این کریدور نیز اهمیت دارد. آمریکا از ماههای گذشته تلاش کرده بود با پاکسازی مسیرهای دریایی، ایجاد مسیر عبور و پشتیبانی نظامی، تردد تجاری در هرمز را احیا کند.فرماندهی مرکزی آمریکا پیشتر از عملیاتهایی برای پاکسازی مینها و ایجاد مسیر امن عبور خبر داده و اعلام کرده بود نیروهای آمریکایی با استفاده از ناوشکنها، هواگردهای سرنشیندار و بدون سرنشین و نیروهای دریایی، برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در منطقه فعالیت میکنند. در همین چارچوب، واشنگتن در مقاطع مختلف اعلام کرده بود صدها کشتی تجاری توانستهاند از مسیرهای مورد حمایت آمریکا عبور کنند.
افزایش نرخ بیمه و مسیرهای تاریک ناکارآمدی کریدور جدید را نشان داد
اما دادههای دریایی نشان میدهد ایجاد یک کریدور روی نقشه با تضمین امنیت واقعی آن تفاوت دارد.موسسه «ویندوارد» گزارش کرده بود که پس از توافق اولیه ماه ژوئن، ترددهای ثبتشده در مسیرهای جنوبی افزایش یافت؛ تعداد عبورها از حدود ۹ مورد در روز در ابتدای ژوئن به ۴۳ مورد در روز در هفته پایانی ژوئن رسید و در ۲۴ ژوئن به ۶۱ عبور رسید، اما این روند تنها مدت کوتاهی دوام آورد و پس از حوادث بعدی دوباره تردد کاهش پیدا کرد.همزمان، نرخ بیمه جنگی که پیش از بحران حدود ۰.۲۵ درصد بود، در جریان بحران به حدود ۳ تا ۱۰ درصد افزایش یافت و استفاده از مسیرهای موسوم به «تاریک» و خاموشکردن سامانههای ردیابی نیز افزایش پیدا کرد.
عدم امکان حذف ریسک نظامی در سواحل عمانی به اثبات رسید
بنابراین اهمیت حادثه دو نفتکش فقط در میزان خسارت واردشده به دو شناور نیست. اگر هدف از ایجاد کریدور جنوبی این بود که کشتیها احساس کنند با عبور از این مسیر، از ریسک مسیرهای مورد مناقشه در بخش ایرانی هرمز فاصله میگیرند، اصابتهای تقریباً همزمان در فاصله حدود ۱۷ مایل دریایی از خصب نشان میدهد که ریسک را نمیتوان صرفاً با جابهجایی مسیر از یک سوی تنگه به سوی دیگر حذف کرد.سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا از «سه پرتابه ناشناس» سخن گفته و مشخصات سلاح و عامل حمله را اعلام نکرده است. شرکت ماریسکس نیز منشأ پرتابهها را تعیین نکرده است.از سوی دیگر، والاستریت ژورنال گزارش کرده که در نبود پذیرش مسئولیت از سوی گروهی مشخص، ظن برخی منابع به سمت ایران رفته است؛ اما این ظن با اثبات مستقل از سوی رسانههای غربی تفاوت دارد، بنابراین رسانههای مطرح غربی چنین اتقانی در این خصوص ندارند.
جان باختن دریانوردان سعودی گزارشهای اولیه عدم تلفات را تغییر داد
یک تحول بعدی نیز ابعاد حادثه را تغییر داد. شرکت کشتیرانی سعودی «بحری» در دوم سپتامبر اعلام کرد که دو ملوان فیلیپینی در حادثه مربوط به سیدر کشته شدهاند.این اعلامیه، گزارشهای اولیهای را که از نبود تلفات خبر میدادند تغییر داد. گزارشهای دریایی محل حادثه را حدود ۱۶.۶ مایل دریایی شمالشرقی خصب اعلام کردهاند و زمان حادثه را با گزارشهای پیشین درباره سدر منطبق دانستهاند.
تلفیق ابعاد چندگانه حادثه شکست طرح کریدور امنیتی واشنگتن را برملا کرد
در نتیجه، تصویر کامل هرمز در این چند ساعت را باید از کنار هم گذاشتن چند لایه دید: دو ابرنفتکش با مجموع حدود ۴ میلیون بشکه نفت خام؛ دو حادثه با فاصله زمانی حدود هشت دقیقه؛ محلهایی در حدود ۱۶.۶ تا ۱۷ مایل دریایی از خصب؛ اصابت سه پرتابه ناشناس به یکی از آنها؛ خاموش بودن سامانه ردیابی یکی از شناورها هنگام حمله؛ گزارش توقف و سپس حادثه برای سدر در رسانههای داخلی؛ و در نهایت روایت رسمی سپاه درباره دو نفتکش و مینهای دریایی که نباید بدون شواهد بیشتر با همین دو شناور یکی تلقی شود.
زوال اعتماد تجاری به کریدور آمریکایی امنیت تنگه هرمز را بازتعریف میکند
آنچه این رخداد را به یک مسئله راهبردی تبدیل میکند، نه صرفاً این است که دو نفتکش آسیب دیدهاند؛ بلکه این است که یکی از مهمترین پروژههای آمریکا برای بازگرداندن جریان انرژی از خلیج فارس، یعنی ایجاد مسیر جنوبی تحت حمایت نظامی، در همان نقطهای که قرار بود نشانه امنیت بیشتر باشد، عملاً شکست خورده است.حتی اگر در نهایت عامل حملات مشخص شود و حتی اگر ثابت شود که این دو حادثه مستقیماً به یکدیگر مرتبط نبودهاند، یک واقعیت عملیاتی باقی میماند: برای صاحبان کشتی، شرکتهای بیمه و بازار انرژی، امنیت یک کریدور با ادعای حفاظت از آن سنجیده نمیشود؛ با احتمال شناسایی تهدید، توان جلوگیری از اصابت، سرعت واکنش و امکان عبور مستمر تعداد زیادی کشتی سنجیده میشود. و دقیقاً به همین دلیل است که دو نفتکش، چند دقیقه فاصله و چند پرتابه ناشناس میتواند بیش از خسارت واردشده به دو شناور اهمیت داشته باشد؛ زیرا در جنگ هرمز، هدف واقعی فقط کشتی نیست، بلکه اعتماد به مسیر عبور است و این یعنی شکستی چندباره برای آمریکا.
منابع
1. [Reuters — Two tankers carrying Saudi oil attacked in Strait of Hormuz](https://www.reuters.com/business/energy/two-tankers-carrying-saudi-oil-attacked-strait-hormuz-2026-09-01/)2. [Wall Street Journal — Two Tankers Attacked on Midnight Run Through Hormuz](https://www.wsj.com/world/middle-east/two-tankers-attacked-on-midnight-run-through-hormuz-9957caaf)3. [Financial Times — Oil supertankers hit in the Strait of Hormuz](https://www.ft.com/content/bbbce2e1-6542-4806-9c26-d35e8c3b702e)4. [CBS News — گزارش رهگیری و جزئیات حمله به نفتکشها در هرمز](https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-war-us-strikes-strait-of-hormuz-larak-island/)5. [Fars News — توقف نفتکش عربستانی «سیدر» در تنگه هرمز](https://www.farsnews.ir/Economy/1788209229539561818/)
6. [ایسنا — اصابت پرتابههای ناشناس به نفتکش در مسیر خروج از تنگه هرمز](https://www.isna.ir/news/1405061006423/)7. [ایسنا — گزارش حادثه دریایی در تنگه هرمز](https://www.isna.ir/news/1405060805589/)8. [تسنیم — گزارش توقف نفتکش سعودی «سیدر» در کریدور جنوبی هرمز](https://www.tasnimnews.com/?utm_source=chatgpt.com)9. [ایرنا — گزارش حادثه امنیتی در تنگه هرمز و واکنشهای دریایی](https://www.irna.ir/?utm_source=chatgpt.com)10. [ایرنا — اطلاعیه سپاه درباره دو نفتکش و معبر مینگذاریشده](https://www.irna.ir/news/86253055/)
11. [مهر — اطلاعیه سپاه درباره نفتکشهای متخلف و معبر مینگذاریشده](https://www.mehrnews.com/news/6935308/)12. [مهر — گزارش درباره کریدور عمانی و وضعیت تردد در تنگه هرمز](https://www.mehrnews.com/news/6885926/)13. [فارس — گزارش درباره کریدور جنوبی و وضعیت تردد در هرمز](https://farsnews.ir/Economy/1783518980397651117/)14. [ایرنا — تنگه هرمز بهعنوان اهرم راهبردی ایران در بازار انرژی جهان](https://www.irna.ir/news/86236132/)
15. [CENTCOM — Project Freedom در تنگه هرمز](https://www.centcom.mil/MEDIA/PUBLIC-RELEASES/Article/4476318/us-military-supports-launch-of-project-freedom-in-strait-of-hormuz)16. [CENTCOM — توضیحات فرمانده سنتکام درباره بازگشایی مسیر تجاری هرمز](https://www.centcom.mil/MEDIA/Transcripts/Article/4477143/adm-brad-cooper-centcom-commander-conducts-a-media-conference-call/)17. [Windward — Q2 2026 Maritime Risk Report و آمار ترددهای هرمز](https://windward.ai/knowledge-base/windward-q2-2026-maritime-risk-report-the-top-9-maritime-risks/)18. [Windward — IRGC Turn-Back Order و کریدور جنوبی هرمز](https://windward.ai/blog/irgc-turn-back-order-stalls-strait-of-hormuz-recovery/)19. [Saudi Gazette — کشتهشدن دو دریانورد فیلیپینی در حادثه نفتکش Sidr](https://saudigazette.com.sa/article/664240/saudi-arabia/two-filipino-seafarers-killed-in-incident-involving-saudi-vessel-in-strait-of-hormuz)20. [Reuters — تأیید کشتهشدن دو ملوان فیلیپینی نفتکش Sidr](https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/09/02/saudi-shipping-company-bahri-says-two-sailors-killed-in-incident-in-hormuz)
03:26 - 13 شهریور 1405
4 پاسخ
@hamed_am1 ساعت پیشدر پاسخ بهباید مین ریزی را در مسیر فرعی تنگه ادامه دهیم تا یک قایق هم خواست بدون اجازه عبور کنه، منفجر بشه.
@user1708147843781 ساعت پیشدر پاسخ بهلطفا حمایت کنید بسیار مهم استhttps://farsnews.ir/user170814784378/1787751625359191984مطالبهحمایت از مواضع دبیر شورای عالی امنیت ملی
با توجه به مواضع نماینده رهبر انقلاب در شورای عالی امنیت ملی و دبیر این شورا، سردار رضایی، در پاسخ به اظهارات ترامپ و همچنین حملات برخی جریانهای غربگرا در داخل، از ملت غیور و میداندار ایران اسلامی دعوت میکنیم با حمایت از مواضع دبیر شورای عالی امنیت ملی، همراهی خود را در این پویش اعلام کنند تا این حمایت میلیونی، پاسخی قاطع به دشمنان داخلی و خارجی این مرز و بوم باشد.
100گزارش از مطالبه1000پیگیری از مسئول مربوطه
@user17091003954307513705 دقیقه پیشدر پاسخ بهاین جنگ به ایران تحميل شده طبیعی است که بانیان و تسهیل کنندگان ان باید تنبیه شوند و تبعات انرا بپذیرند به فرموده رهبر شهيد دوران بزن و در رو گذشت چقدر احمقند دشمنان که هنوز شیعه را نشناخته اند که بعد از ۱۴۰۰ سال هنوز پیگیر خون امامشان هستند