هوش مصنوعی هرگز جایگزین مؤلفه انسانی در هنر و پژوهش نخواهد شد
رئیس فرهنگستان هنر با تأکید بر نسبت بنیادین میان پژوهش، هنر و فناوری گفت: هوش مصنوعی، با وجود ظرفیتهای گسترده، هرگز نمیتواند جایگزین عنصر انسانی در عرصه هنر و پژوهش شود و غفلت از هویت انسانی، بزرگترین تهدید در مواجهه با فناوریهای نوین است.
دکتر مجید شاهحسینی، رئیس فرهنگستان هنر، در ویژهبرنامه هفته پژوهش دانشگاه صداوسیما که با حضور استادان، پژوهشگران و دانشجویان برگزار شد، با ابراز خرسندی از حضور در جمع پژوهشگران جوان، هفته پژوهش را فرصتی مغتنم برای تأمل عمیق در نسبت میان پژوهش، هنر و فناوری دانست.وی با اشاره به سابقه تاریخی مواجهه انسان با فناوری تصریح کرد: از اوایل قرن نوزدهم و همزمان با شکلگیری جهان مدرن، این دغدغه در اندیشه بشری شکل گرفت که آیا فناوری میتواند جایگزین مهارت، خلاقیت و اراده انسانی شود. این نگرانی بنیادین بهوضوح در آثار ادبی و هنری آن دوره بازتاب یافت و رمان «فرانکنشتاین» نوشته مری شِلی، یکی از برجستهترین نمونههای این نگرانی است؛ اثری که در آن، مخلوق در برابر خالق میایستد و از کنترل او خارج میشود.رئیس فرهنگستان هنر افزود: این پرسش بنیادین بعدها در سینما و هنر معاصر نیز بارها بازآفرینی شد و آثاری چون «ادیسه فضایی ۲۰۰۱»، «بلید رانر» و دیگر فیلمها و روایتهای شاخص، آیندهای را ترسیم کردند که در آن، فناوری بهجای ساختن آرمانشهر، گاه به جهانهای بحرانزده و به تعبیر فلسفی، به «ایرنشهر» منتهی میشود.
دکتر شاهحسینی با تأکید بر تفاوت نگاه تمدن شرقی و غربی به فناوری خاطرنشان کرد: در سنت هنر و اندیشه شرقی که بر عرفان، شهود و معنویت استوار است، انسان در مواجهه با فناوری دچار بحران هویت نمیشود. در این نگرش، فناوری ابزار است، نه جایگزین انسان؛ و از همین منظر، هوش مصنوعی هرگز نمیتواند مؤلفه انسانی را در هنر، خلاقیت و پژوهش حذف کند.وی با خطاب قرار دادن پژوهشگران جوان تصریح کرد: بهرهگیری از ابزارهای نوین فناورانه امری ضروری و اجتنابناپذیر است، اما این بهرهگیری نباید به غفلت از اندیشه، مطالعه عمیق و کتاب منجر شود؛ چراکه این عناصر به فطرت انسانی نزدیکترند و زیربنای تولید اندیشه اصیل به شمار میآیند.رئیس فرهنگستان هنر با تأکید بر جایگاه انسان در نظام آفرینش گفت: انسان همچنان اشرف مخلوقات است و مخلوق انسان، اعم از فناوری یا هوش مصنوعی، قرار نیست جایگاه خالق خود را تصاحب کند. خطر زمانی آغاز میشود که انسان، آگاهانه یا ناآگاهانه، هویت و مسئولیت خود را به فناوری واگذار کند.دکتر شاهحسینی در پایان، ضمن تبریک به پژوهشگران و برگزیدگانی که در این مراسم مورد تجلیل قرار گرفتند، برای آنان آرزوی توفیق کرد و بر ضرورت حفظ تعادل میان فناوری و هویت انسانی در مسیر پژوهش علمی و خلق هنری تأکید نمود.
13:51 - 25 آذر 1404
1 واکنش
13٫6k بازدید