بازنمایی موفق ایران در جهان نیازمند تصاویر باورپذیر است
«دهقانی فیروزآبادی» دبیر شورای راهبردی روابط خارجی گفت: تصویرسازی شایسته از ایران در حال توسعه زمانی موفقیتآمیز است که باورپذیر باشد، تصویر غیرواقعی و بیش از اندازه آرمانی از کشور نتیجه معکوس دارد.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، نشست علمی «تصویر ایران در فضای پساجنگ؛ ظرفیتهای هویتی و فرهنگی و چالشهای بازنمایی تصویر ایران در عرصه بینالمللی» با حضور سید جلال دهقانی فیروزآبادی، دبیر شورای راهبردی روابط خارجی و استاد روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبایی، در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.در این نشست، ابعاد و مؤلفههای شکلدهنده به تصویر ایران در فضای پساجنگ و همچنین ظرفیتهای هویتی، فرهنگی و تمدنی کشور برای بازنمایی مؤثرتر چهره ایران در عرصه بینالمللی مورد بررسی قرار گرفت.دهقانی فیروزآبادی با تأکید بر اهمیت تصویر کشورها در مناسبات بینالمللی، اظهار کرد: تصویر ایران در افکار عمومی جهان تنها از طریق اخبار و رویدادهای سیاسی شکل نمیگیرد، بلکه مؤلفههای فرهنگی، تاریخی، تمدنی و هویتی نیز در شکلدهی به این تصویر نقش تعیینکننده دارند.وی افزود: جمهوری اسلامی ایران از ظرفیتهای گسترده فرهنگی و تمدنی برخوردار است که میتوان از آنها برای تقویت قدرت نرم و ارتباط مؤثرتر با ملتها، نخبگان و افکار عمومی سایر کشورها بهره گرفت.استاد روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به شرایط جدید پس از جنگ، بر ضرورت بازنگری در شیوههای روایت و بازنمایی تصویر ایران تأکید کرد و گفت: در فضای جدید بینالمللی، باید روایت ایران فعال، دقیق، هوشمندانه و متناسب با تحولات محیط بینالمللی باشد.
دهقانی فیروزآبادی همچنین نقش دیپلماسی فرهنگی و عمومی را در این زمینه مهم دانست و تصریح کرد: استفاده هدفمند از ظرفیتهای فرهنگی، هنری، رسانهای و تمدنی میتواند به انتقال واقعبینانهتر تصویر ایران و مقابله با روایتهای ناقص و یکسویه کمک کند.نیازمند روایتسازی باورپذیر و منسجم هستیمسید جلال دهقاني فیروزآبادی، با اشاره به تلاش جریانهای رسانهای غرب برای ارائه تصویری تهدیدآمیز از جمهوری اسلامی ایران، بر ضرورت شکلدهی به روایتی منسجم، باورپذیر و واقعبینانه از ایران در عرصه بینالمللی تأکید کرد.دبیر شورای راهبردی روابط خارجی و استاد روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبایی در تشریح مهمترین تصویرسازیهای صورتگرفته از ایران در رسانهها و محافل بینالمللی اظهار کرد: متأسفانه یکی از غالبترین تصاویری که در عرصه بینالمللی از ایران ساخته میشود، تصویر «ایران تهدیدزا و تهدیدکننده امنیت بینالملل» است و تلاش میشود جمهوری اسلامی ایران بهعنوان تهدیدی علیه امنیت انسانی و بینالمللی معرفی شود.وی با اشاره به مفهوم «انسانزدایی» در مطالعات رسانهای و امنیتی افزود: در فرآیند انسانزدایی، ابتدا یک ملت یا گروه از دایره انسانهای عادی خارج و تصویری غیرانسانی از آن ارائه میشود و سپس رفتارهای خشونتآمیز علیه آن جامعه قابل توجیه جلوه میکند. نمونه این روند را در تحولات غزه نیز شاهد بودهایم و چنین رویکردی در روایتسازی علیه ایران نیز قابل مشاهده است.
سید جلال ادامه داد: تکرار مداوم روایتهایی درباره ایران بهعنوان کشوری خطرناک، تهدیدکننده و بیثباتکننده، به تدریج تصویری ذهنی ایجاد میکند که میتواند زمینه را برای اقدامات خصمانه علیه کشور فراهم کند.وی با اشاره به برخی پژوهشها و ادبیات امنیتی در غرب درباره استفاده احتمالی از سلاح هستهای علیه ایران تصریح کرد: این نوع مطالعات و روایتها را باید در چارچوب فرآیند تصویرسازی و زمینهسازی رسانهای مورد توجه قرار داد؛ زیرا وقتی یک کشور بهعنوان تهدیدی بزرگ معرفی شود، افکار عمومی به تدریج نسبت به اقدامات سخت و حتی غیرمتعارف علیه آن حساسیت کمتری پیدا میکند.چهار گفتمان امنیتی علیه ایراناین کارشناس با بیان اینکه از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون چندین گفتمان امنیتی درباره ایران شکل گرفته است، گفت: گفتمان حقوق بشر، تروریسم، صلح خاورمیانه و مسئله هستهای از مهمترین گفتمانهایی بودهاند که در چارچوب آنها ایران بهعنوان یک مسئله امنیتی معرفی شده است.وی افزود: نباید تصور کنیم با حل شدن یکی از این موضوعات، فرآیند امنیتیسازی ایران پایان مییابد؛ چراکه ممکن است گفتمان جدیدی ایجاد شود و بار دیگر تصویر تهدیدکنندهای از ایران شکل گیرد.ضرورت توجه به «کنش گفتاری» در دیپلماسیسید جلال با تأکید بر اهمیت ادبیات و نحوه بیان مواضع رسمی کشور خاطرنشان کرد: در حوزه مطالعات امنیتی، «کنش گفتاری» اهمیت بسیار زیادی دارد. در عرصه دیپلماسی، هر سخن مقام رسمی میتواند فراتر از یک جمله ساده تلقی شود و پیامدهای سیاسی و امنیتی داشته باشد.
وی تصریح کرد: در حوزه سیاست خارجی و دیپلماسی باید پیش از بیان هر جمله، پیامدهای آن را سنجید. گاهی یک عبارت میتواند به بازتولید همان تصویری کمک کند که طرف مقابل درصدد ایجاد آن است.وی ادامه داد: ما نباید صرفاً به دلیل اینکه مقام یا رسانهای در طرف مقابل سخنی علیه ایران مطرح کرده است، آن را به تیتر اصلی تبدیل کنیم؛ چراکه ممکن است همین بازنشر، ناخواسته به برجستهسازی و تقویت روایت مورد نظر آنها منجر شود.تصویرسازی از ایران؛ از «ایرانهراسی» تا «ایرانزدایی»سید جلال با اشاره به برخی تصاویر و روایتهای رایج درباره ایران در فضای بینالمللی گفت: در کنار تصویر ایران تهدیدکننده، از سوی معاندین انقلاب روایتهایی مانند «ایران سرکش، باجگیر و گروگانگیر» نیز تولید و تکرار میشود و این ادبیات با هدف افزایش هزینه تعامل با ایران و ایجاد هراس از برقراری ارتباط با کشور مورد استفاده قرار میگیرد.وی افزود: در نهایت، این روند میتواند به «ایرانهراسی»، «ایرانگریزی»، «ایرانستیزی» و در مرحله نهایی به «ایرانزدایی» منجر شود؛ یعنی تصویری ایجاد شود که در آن جمهوری اسلامی ایران اساساً طرفی غیرقابل تعامل معرفی شود.تلاش برای القای چندپارگی در حاکمیت و جامعه ایراناین کارشناس یکی دیگر از روایتهای مورد استفاده علیه ایران را تلاش برای القای «حاکمیت چندپاره» عنوان کرد و گفت: در برخی روایتهای رسانهای، تلاش میشود چنین القا شود که در ایران مراکز مختلف قدرت و تصمیمگیری در مقابل یکدیگر قرار دارند و مشخص نیست طرف اصلی تصمیمگیری چه نهادی است.
وی ادامه داد: همین رویکرد درباره جامعه ایران نیز دنبال میشود؛ بهگونهای که جامعه حامی نظام و حتی جریانهای مخالف جمهوری اسلامی نیز بهصورت چندپاره و فاقد انسجام تصویر میشوند.سید جلال تأکید کرد: در مقابل این روایتها، باید از بازتولید ناخواسته تصاویر متعارض و چندپاره درباره ایران پرهیز کنیم.ضرورت شکلدهی به تصویر مثبت، متوازن و باورپذیر از ایرانوی با تأکید بر ضرورت ارائه تصویری متعارف، معقول، متعامل و مسالمتجو از ایران گفت: ما باید در کنار روایت مقاومت، تصویری از ایران قدرتمند، عاقل، متمدن، فرهنگی و قابل تعامل نیز ارائه کنیم؛ تصاویری که یکدیگر را نقض یا خنثی نکنند.سید جلال افزود: تصویرسازی زمانی موفق است که باورپذیر و مبتنی بر واقعیت باشد. اگر تصویری غیرواقعی و بیش از اندازه آرمانی از کشور ارائه شود، مخاطب بینالمللی به سرعت متوجه این موضوع خواهد شد و نتیجه آن میتواند معکوس باشد.وی خاطرنشان کرد: باید تصویری فراگیر و متوازن از ایران ارائه شود؛ تصویری که فرهنگ و تمدن ایرانی، تمدن اسلامی و شیعی، هویت ملی و هویت دینی و همچنین گفتمان انقلاب اسلامی را در کنار یکدیگر ببیند.ضرورت «تقسیم کار ملی» در روایتسازیسید جلال یکی از الزامات مهم در حوزه تصویرسازی بینالمللی را «تقسیم کار ملی» دانست و گفت: همه دستگاهها نباید یک بخش واحد از تصویر ایران را تکرار کنند. هر نهاد باید متناسب با ظرفیت و مأموریت خود بخشی از تصویر جامع ایران را تکمیل کند.وی افزود: موازیکاری و ارائه روایتهای متعارض میتواند نتیجه اقدامات رسانهای و دیپلماسی عمومی را کاهش دهد؛ بنابراین لازم است یک روایت جامع و هماهنگ در سطح ملی طراحی و برای تحقق آن تقسیم کار صورت گیرد.
بهرهگیری از ظرفیت ایرانیان خارج از کشوروی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت استفاده از ظرفیت ایرانیان خارج از کشور تأکید کرد و گفت: ایرانیان خارج از کشور، حتی اگر در برخی موضوعات با سیاستهای رسمی اختلاف نظر داشته باشند، میتوانند بخشی از سرمایه اجتماعی و فرهنگی کشور باشند.سید جلال با اشاره به موفقیت بسیاری از ایرانیان در جوامع مختلف جهان اظهار کرد: ایرانیان خارج از کشور از ظرفیتهای قابل توجهی برخوردارند و بسیاری از آنان در کشورهای مختلف، افراد موفق و اثرگذاری هستند. باید به جای تبدیل این ظرفیت بهتهدید، زمینه بهرهگیری از توان و قابلیتهای آنان در عرصه دیپلماسی عمومی و فرهنگی فراهم شود.وی در پایان تأکید کرد: بازتعریف تصویر ایران در عرصه بینالمللی نیازمند روایتی واحد، متوازن، باورپذیر و مبتنی بر واقعیت است؛ روایتی که در آن ایران نه یک کشور منزوی و تهدیدکننده، بلکه کشوری قدرتمند، متمدن، عقلانی، قابل تعامل و دارای ظرفیت همگرایی و همکاری معرفی شود .در ادامه این نشست، حاضران به بررسی چالشهای بازنمایی تصویر ایران در عرصه بینالمللی و راهکارهای استفاده مؤثرتر از ظرفیتهای هویتی و فرهنگی کشور پرداختند.این نشست در راستای توسعه گفتمان علمی در حوزه دیپلماسی فرهنگی و عمومی و بررسی راهکارهای ارتقای تصویر جمهوری اسلامی ایران در عرصه بینالمللی در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.
10:03 - 18 شهریور 1405
20٫1k بازدید