شاعرانی که مهمان حضرت عبدالعظیم حسنیاند
آرامگاههای همجوار با مرقد حضرت عبدالعظیم حسنی در شهرری، مدفن شاعران گمنام و معروفی است که شنیدن نام بعضی از آنها شاید برایتان عجیب باشد.
به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، امروز چهارم ربیعالثانی، مصادف است با سالروز تولد راوی احادیث شیعی، حضرت عبدالعظیم حسنی که امام هادی علیهالسلام درباره او گفته است: «من زار عبدالعظیم حسنی بری کمن زار الحسین بکربلا.» یعنی هرکس عبدالعظیم حسنی را در ری زیارت کند، امام حسین علیهالسلام را در کربلا زیارت کرده است.ناصرالدینشاه قاجارقبر این پادشاه قاجار که در شب ۲۲ شهریور ۱۲۲۷ شمسی تاجگذاری کرد و تا زمان مرگش در جمعه ۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵ شمسی شاه ایران بود، در حرم حضرت عبدالعظیم قرار دارد.شعر معروف «بر مشامم میرسد هر لحظه بوی کربلا» را به او منسوب میکنند؛ هرچند یک دیوان شعر هم از او بجا مانده است؛ منتها چون شاهان در گذشته شعر شاعران را به نام خود ثبت میکردهاند، پیدا نیست همه این اشعار متعلق به ناصرالدین باشد، اما گفته میشود: هنگامی که این شاه قاجار برای زیارت مزار سیدالشهدا علیهالسلام به کربلا نزدیک میشد، «بر مشامم میرسد هر لحظه بوی کربلا/ بر دلم ترسم بماند آرزوی کربلا/ تشنه آب فراتم ای اجل مهلت بده/ تا بگیرم در بغل قبر شهید کربلا» را سروده است.بدیعالزمان فروزانفردر مسیر مزار امامزاده طاهر بن زینالعابدین علیهالسلام، آنجا که مسقف است، مزار بدیعالزمان فروزانفر یا همان عبدالجلیل بشرویه قرار دارد که تخلص شعری او «ضیاء» است.نام اولیه بدیعالزمان فروزانفر در دوره جوانیاش محمدحسین بشرویهای بود. بعدها خود را جلیل ضیاء بشرویهای، بعدتر جلیل فروزانفر و عاقبت بدیعالزمان فروزانفر نام گذاشت. او لقبِ «بدیعالزمان» را در سال ۱۲۹۸ خورشیدی برای سرودن قصیدهای در وصف بهار از احمد قوام (قوامالسلطنه)، والی خراسان دریافت کرد.تصویری از بدیعالزمان فروزانفر
نظام وفا آرانینظام وفا سال 1266 شمسی در شهر آران کاشان به دنیا آمده بود و پدرش میرزا محمود، امام جمعه شهر بود. ادبیات فارسی و عربی، فقه و اصول و کلام و علم طب قدیم را آموخته بود، اما به شاعری معروفتر است.تعداد کتابهای نظام وفا آنطور که خودش در مقدمه یکی از کتابهایش میگوید، حدود 20 اثر است، اما دیوان نظام وفا را باید جدیترین اثر او دانست.نظام وفا که زن و بچهای نداشت، سال ۱۳۴۳ شمسی بر اثر سکته مغزی و در تنهایی از دنیا رفت. بدنش در آستان حضرت عبدالعظیم، رواق شهید حاج اسماعیل رضایی به خاک سپرده شده است.طوطی همدانیابوالحسن توحیدی امین، عارف، شاعر و ادیبی بود که به طوطی همدانی تخلص میکرد. از او که اشعاری عرفانی به سبک عراقی و مدایح و مراثی اهل بیت بهجا مانده، در سال ۱۳۶۶ شمسی درگذشت. این شاعر به طوطی همدانی مشهور شد؛ چون متولد همدان بود و پس از تحصیل مکتبخانهای، چند سالی را هم مقدمات علوم دینی و قدیم را تحصیل کرد و در ۲۰ سالگی به تهران آمد.بعدها در شهرری زندگی کرد و از راه خیاطی امرار معاش میکرد، اما در کنار کار روزمرهاش به علم و شعر میپرداخت. مزار او در جوار حرم امامزاده طاهر است.سیدکریم امیری فیروزکوهییکی دیگر از مدفونان مجاور حرم حضرت عبدالعظیم حسنی، سیدکریم امیری فیروزکوهی است که رهبر شهید انقلاب، بسیار از او در دیدارهای گوناگونش، به نیکی یاد میکرد.امیری فیروزکوهی، غزل و قصیده میگفت، از شیفتگان صائب بود و به سبک هندی شعر میسرود. در شعر به «امیر» تخلص میکرد، در زبان عربی تبحر داشت و به آن زبان نیز شعر میسرود.«دیوان اشعار» او در دوجلد به همت دخترش امیربانو کریمی (مصفا) چاپ شده و مزارش، جنب امامزاده طاهر علیهالسلام قرار دارد.
مهدی سهیلییکی دیگر از شاعرانی است که در دهههای اخیر شهرت یافته و مردم، او را به طنز و هجو و لطیفههایش میشناسند؛ شاعری که سال ۱۳۰۳ به دنیا آمد و ۱۳۶۶ از دنیا رفت و در جوار حضرت عبدالعظیم به خاک سپرده شد.اسرار مگو (سه جلدی) شامل مجموعهای از فکاهیات و لطایف و اشعار طنز، به دور از ملاحظات اخلاقی است که توسط مهدی سهیلی گردآوری شده است.بیا با هم بگرییم، در خاطر منی، بوی بهار میدهد، بزم شاعران، شاهکارهای صائب تبریزی و کلیم کاشانی، اشک مهتاب، طلوع محمد، پرواز در آسمان شعر، مشاعرهشعر و زندگی، یک آسمان ستاره، گنج غزل، چشمان تو و آیینه اشک، هزار خوشه عقیق، کاروانی از شعر، باغهای نور، لحظهها و صحنهها، گنجواره سهیلی، اولین غم و آخرین نگاه، نگاهی در سکوت، ضربالمثلهای معروف ایران، خوشمزگیها، مرا صدا کن، سرود قرن و عقاب، چه کنم دلم از سنگ نیست، گنجینه سهیلی (۵ جلد)، هزار و صد غزل هماهنگ، زنگ تفریح، چوب دوسر طلا و خاطرات یک سگ، بخشی از کتابهای اوست.رفعت سمنانیمحمدصادق رفعت سمنانی، معروف به رفعت سمنانی از آن دست شاعرانی است که قدمت مزارشان در محوطه آرامگاه حضرت عبدالعظیم به ۹۵ سال میرسد؛ چرا که او در ۴۹ سالگی و در سال ۱۳۱۰ شمسی از دنیا رفته است.او بیش از هر چیز به دیدار و همنشینی با عرفا مایل بود؛ بهطوریکه در آثارش مشهود است در برخی کشورهای آسیایی و عربی به گردش و نوشتن پرداخته است.رفعت تا پایان عمر، زندگی بیتلکف خود را رها نکرد و تا زنده بود، مجرد زندگی کرد. او سالهای آخر عمر را در تهران بهسر برد و در سال ۱۳۵۰ قمری درگذشت و در محوطه آرامگاه شاهعبدالعظیم در شهر ری به خاک سپرده شد.تصویری از مهدی سهیلی
سیدرضا حسینیسیدرضا حسینی که «سعدی زمان» را به عنوان تخلص خود انتخاب کرده بود، سال 1289 شمسی در تبریز به دنیا آمده بود و بعد از پایان تحصیلات مقدماتی، در حوزه طالبیه تبریز به فراگیری ادبیات عربی، فارسی و علوم و معارف اسلامی پرداخت.از همان جوانی به حلقه تدریس استادان دینی راه یافت و در تاریخ، منطق، کلام، علم معانی و بیان و لغت مطالعات گستردهای کرد، اما اگر بخواهیم از شاعری او بگوییم، نکته مهم اینکه نخستین اشعارش را در 14 سالگی گفت.شاعری که اشعار ترکی فراوانی هم داشت، کنزالحسینی، 14 معصوم حسینی، لمعات حسینی، نجوم درخشان، آثار الحسینی و بهار بیخزان از جمله آثار اوست.«سعدی زمان» 15 تیرماه 1365 پس از تحمل سالها بیماری در تهران از دنیا رفت و در جوار حضرت عبدالعظیم حسنی به خاک سپرده شد.عباس اقبال آشتیانیمزار مردی که از او به عنوان «استاد علامه» یاد میشود هم در مسیر مسقف و حدفاصل قبر حضرت حمزه و حضرت عبدالعظیم با حضرت طاهر بن سجاد علیهمالسلام است.اقبال که از نخستین استادان دانشگاه تهران به شمار میرود، پژوهشگری پرکار و مورخی صمیمی و ادیبی آگاه به مقتضای زمان بود. او بعد از محمد قزوینی در شمار معدود پژوهشگرانی است که شیوه جدید تحقیق علمی را در تاریخنویسی و تصحیح متون رواج داد.نخستین کتابی که از او منتشر شد دوره تاریخ عمومی برای سال اول دبیرستان بود. عباس اقبال در شمار نخستین پژوهشگرانی است که شیوه سادهنویسی و تصحیح متون در ایران بعد از مشروطیت را دایر کردند.عباس اقبال آشتیانی که از نامدارترین ادیبان ایرانی است، ۲۴ اثر در تصحیح، ۱۲ اثر تألیفی و ۵ ترجمه دارد. او ۲۱ آبان ۱۳۳۴ در حالی که رایزن فرهنگی ایران در ایتالیا بود، در شهر رم در ۵۹ سالگی درگذشت.
حبیبالله قاآنی شیرازییکی دیگر از شعرای مدفون در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی، میرزا حبیبالله قاآنی شیرازی است که به زبان فرانسه مسلط بود و شاعر سه پادشاه عصر قاجار، یعنی فتحعلی شاه، محمّدشاه و آغاز پادشاهی ناصرالدینشاه بود.در حکمت او را همردیف ملاصدرا و حاج ملاهادی سبزواری و در شرعیات مرتضی انصاری شمردهاند. شاید بهخاطر همین بود که فتحعلیشاه او را «مجتهدالشعراء» لقب داد و محمدشاه نیز قاآنی را «حسانالعجم» خواند؛ چون آنچنان در قصیدهسرایی توانا بود که مایه شگفتی خوانندگان میشد.قاآنی شاید نخستین شاعر ایرانی است که به زبان فرانسه تسلط داشت. همچنین در ریاضیات، کلام و منطق نیز استادی مسلم بهشمار میرفت، اما برای مضامین اشعارش از آن همه علم و اطلاعات وسیع استفاده کافی نکرد و شعر را وسیلهای برای ارتزاق و تفنن میدانست نه هنر.اشعار قاآنی از دیدگاه لفّاظی، بهکاربردن آرایههای شعری و ابتکار در قافیهها بیهمتاست. قاآنی علاوه بر دیوان اشعارش که در حدود ۱۷ هزار بیت است، کتابی منثور به نام «پریشان» به سبک گلستان سعدی نگاشته که افزون بر تحمیدیهها، هزلیات و حکایاتی پندآموز و تمثیلوار و گاهی با واژههای رکیک را دربردارد.این شاعر معروف در سال ۱۲۷۰ قمری در تهران از دنیا رفت و در حرم شاه عبدالعظیم در ری به خاک سپرده شد.سیدمرتضی جزائریاو شاعر ابیات معروفی است که سالها پیش مداحان و ذاکران در وصف حضرت حجت (عج) خواندهاند: اگر آن ماه نمونه/ رخ خود را بنمونه/ همه بتهای جهان را/ سر جاشون مینشونه.او در سال ۱۳۸۷ شمسی از دنیا رفته، در حالی که «آفتاب قدم» از جمله آثار اوست.
علاوه بر اینها میرزا ابوالقاسم، قائممقام فراهانی، ثنایی، سیدعباس افجهای، سیدمحمدعلی فخرایی، محمد علامه، محمدرضا عطارنژاد و تنی چند از شاعران دیگر هم در این مرقد به خاک سپرده شدهاند.#حضرت_عبدالعظیم #شاعران_مدفون
17:15 - 25 شهریور 1405
0 بازدید