نقش گروه‌ها و دانشکده‌ها در تحقق فرهنگ دانشگاهی/ نهادهای دانشجویی؛ بستر تمرین مسئولیت اجتماعی
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی گفت: گروه‌های آموزشی و دانشکده‌ها با تأثیرگذاری بر تعامل استاد و دانشجو، اجرای ضوابط و جهت‌دهی به رفتارهای آموزشی، نقش محوری در تحقق اهداف فرهنگی دانشگاه دارند و نهادهای دانشجویی نیز بستر پرورش مسئولیت‌پذیری اجتماعی هستند.
فرزاد جهان‌بین، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی، در سفر نیم‌روزه به همدان در دیدار با مدیران گروه‌های آموزشی، رؤسای دانشکده‌ها و اعضای شورای معاونان واحد همدان، عوامل مؤثر بر شکل‌گیری فرهنگ فردی و اجتماعی و نقش دانشگاه در تقویت فرهنگ دانشگاهی را تبیین کرد.فرهنگ؛ برآیند باورها، تجربه‌ها و رفتارهای تکرارشوندهجهان‌بین با اشاره به مفهوم شاکله فرهنگی و اجتماعی اظهار کرد: فرهنگ پدیده‌ای چندبعدی است که در پیوند با باورها، ارزش‌ها، تجربه‌های تاریخی، شرایط محیطی و رفتارهای تکرارشونده شکل می‌گیرد؛ همان‌گونه که محیط و تجربه‌های زندگی بر شخصیت افراد اثر می‌گذارند، مجموعه این عوامل نیز به‌تدریج الگوهای پایدار رفتاری در جامعه را پدید می‌آورند.وی افزود: برای شناخت و تحلیل مسائل فرهنگی نمی‌توان به یک عامل بسنده کرد؛ شرایط اقتصادی، محیط طبیعی و اجتماعی و تجربه‌های فردی و جمعی همگی در شکل‌گیری فرهنگ مؤثرند. در عین حال، انسان صرفاً محصول محیط خود نیست و از ظرفیت بازنگری در رفتارها و عبور از عادت‌ها و الگوهای شکل‌گرفته برخوردار است.رفتار مدیران و آیین‌نامه‌ها؛ عوامل اثرگذار بر فرهنگ دانشگاهمعاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی، مدیریت را یکی از عوامل مهم شکل‌دهنده فرهنگ سازمانی دانست و تصریح کرد: رفتار، منش و شیوه تصمیم‌گیری مدیران بر فضای فرهنگی مجموعه اثر می‌گذارد؛ ازاین‌رو مدیران دانشگاه باید در کنار انجام مسئولیت‌های اجرایی، به پیامدهای فرهنگی رفتارها و تصمیم‌هایشان نیز توجه داشته باشند.
وی با اشاره به نقش آیین‌نامه‌ها در جهت‌دهی به رفتار افراد اظهار کرد: مقررات و معیارهای تشویق و ارزیابی، اولویت‌ها و انگیزه‌های افراد را شکل می‌دهند و به‌تدریج بر الگوهای رفتاری و فرهنگ سازمانی اثر می‌گذارند؛ بنابراین در بررسی مسائل فرهنگی دانشگاه باید آثار و پیامدهای رفتاری آیین‌نامه‌ها و ضوابط نیز مورد توجه قرار گیرد.گروه‌ها و دانشکده‌ها؛ میدان اصلی تحقق فرهنگ دانشگاهیجهان‌بین با تأکید بر نقش گروه‌های آموزشی و دانشکده‌ها در تحقق فرهنگ دانشگاهی گفت: گروه آموزشی نخستین بستر تعامل استاد و دانشجو و کلاس درس مهم‌ترین فرصت ارتباط با دانشجویان است؛ شیوه تدریس، نوع تعامل استاد با دانشجو و نحوه مواجهه با پرسش‌ها و نقدها عمدتاً در سطح گروه قابل مدیریت و جهت‌دهی است.وی افزود: آیین‌نامه‌ها و معیارهای تشویق و ارزیابی در سطح دانشکده و گروه اجرا و تفسیر می‌شوند؛ بنابراین نحوه اجرای آنها می‌تواند فرهنگ سازمانی را تقویت یا تضعیف کند. مدیر گروه و رئیس دانشکده نیز نزدیک‌ترین الگوی مدیریتی برای استادان و دانشجویان‌اند و منش و شیوه تصمیم‌گیری آنان بیش از مدیران ستادی در تجربه روزمره دانشگاه دیده می‌شود.معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی خاطرنشان کرد: اثرگذاری فرهنگی به فعالیت‌هایی که عنوان فرهنگی دارند محدود نمی‌شود؛ رفتارهای روزمره در محیط آموزشی نیز در شکل‌گیری نگرش و شخصیت دانشجویان مؤثر است. همچنین موفقیت برنامه‌های فرهنگی را نباید صرفاً با تعداد برنامه‌ها، شمار شرکت‌کنندگان یا میزان استقبال ظاهری سنجید؛ بلکه میزان تأثیر آنها بر نگرش و رفتار دانشجویان اهمیت دارد و گروه و دانشکده می‌توانند این تأثیر واقعی را بهتر رصد کنند.
نهادهای دانشجویی؛ بستری برای تمرین مسئولیت اجتماعیجهان‌بین نهادهای دانشجویی را از بسترهای مهم تربیت اجتماعی و آماده‌سازی نسل جوان برای پذیرش مسئولیت‌های آینده دانست و بر ضرورت فراهم کردن فرصت تجربه‌اندوزی و فعالیت جمعی برای دانشجویان تأکید کرد.وی با تشبیه فرایند تربیت دانشجو به باغبانی اظهار کرد: رشد و بالندگی دانشجویان با محدود کردن آنان یا تحمیل صرف خواسته‌ها محقق نمی‌شود؛ بلکه باید زمینه‌ای فراهم کرد تا دانشجویان با پذیرش مسئولیت، مشارکت در فعالیت‌های جمعی و مواجهه با مسائل واقعی، توانمندی‌های خود را پرورش دهند.معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر اهمیت آزادی بیان و گفت‌وگو در محیط دانشگاه افزود: دانشجویان باید بتوانند دیدگاه‌ها، انتقادها و مطالبات خود را در چارچوب ضوابط بیان کنند. وجود نقد و امکان گفت‌وگو می‌تواند نشانه پویایی محیط دانشگاه باشد و فرصتی برای یادگیری، اصلاح و رشد متقابل فراهم کند.وی خاطرنشان کرد: در کنار فراهم کردن فرصت اظهارنظر و فعالیت اجتماعی، باید ضوابط روشن و منصفانه‌ای نیز وجود داشته باشد تا آزادی و مسئولیت‌پذیری در کنار یکدیگر تقویت شوند و دانشجویان برای حضور مؤثر در جامعه آمادگی بیشتری پیدا کنند.خانواده و محیط اجتماعی در شکل‌گیری فرهنگ نقش دارند
جهان‌بین خانواده را از دیگر عوامل مهم تأثیرگذار بر فرهنگ و تربیت دانشجویان برشمرد و بر ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه با خانواده‌ها تأکید کرد. وی همچنین توجه به خانواده استادان و کارکنان دانشگاه را در برنامه‌ریزی‌های فرهنگی حائز اهمیت دانست و بر گسترش تعاملات میان دانشگاه و خانواده تأکید کرد.وی با اشاره به تأثیر محیط بر رفتار افراد، آرامش، امید و کیفیت روابط اجتماعی را از مؤلفه‌های مهم محیط فرهنگی دانست و بر ضرورت ایجاد فضایی سازنده در دانشگاه تأکید کرد؛ فضایی که بتواند زمینه تعامل مثبت، انگیزه، رشد و شکوفایی استعدادهای دانشجویان را فراهم سازد.هوش مصنوعی و صنایع خلاق؛ ظرفیت‌هایی برای توسعه فرهنگیمعاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه سخنان خود به نقش فناوری‌های نوین و صنایع خلاق در تحولات فرهنگی و اقتصادی اشاره کرد و بهره‌گیری از ظرفیت هوش مصنوعی را در تولید محتوا و توسعه فعالیت‌های نوآورانه مورد توجه قرار داد.وی صنایع خلاق را از حوزه‌های دارای ظرفیت برای فعالیت جوانان و دانشجویان دانست و با اشاره به زمینه‌هایی همچون انیمیشن، بازی‌های رایانه‌ای، صنایع‌دستی و تولید محصولات فرهنگی، بر ضرورت فراهم کردن بسترهای تخصصی برای فعالیت در این عرصه‌ها تأکید کرد.جهان‌بین همچنین حمایت از ایده‌های نو و توسعه فعالیت‌های خلاقانه دانشجویان را زمینه‌ای برای پیوند ظرفیت‌های علمی و فرهنگی دانشگاه با فرصت‌های جدید اقتصادی دانست.
وی در جمع‌بندی سخنان خود بر ضرورت توجه هم‌زمان به نقش مدیران، آیین‌نامه‌ها، گروه‌ها و دانشکده‌ها، استادان، نهادهای دانشجویی، خانواده، فناوری‌های نوین، صنایع خلاق و کیفیت محیط دانشگاه تأکید کرد و توجه به این عوامل را در تقویت فرهنگ دانشگاهی و افزایش اثربخشی فعالیت‌های فرهنگی مؤثر دانست.
10:32 - 30 مهر 1405
19٫5k بازدید