گندم ایلام؛ محصولی که برداشت شد اما پولش هنوز در راه است
ایلام در سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بیش از ۳۴۰ هزار تن گندم تولید کرد و حدود ۲۵۰ هزار تن از این محصول به ارزش ۱۲ هزار و ۲۹۱ میلیارد تومان به صورت تضمینی خریداری شد؛ با این حال، حدود ۳ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان از مطالبات گندمکاران هنوز پرداخت نشده و مسئولان میگویند باقیمانده طلب کشاورزان تا پایان شهریورماه تسویه خواهد شد.
خبرگزاری فارس ایلام، فریبا میرزایی؛ فصل برداشت گندم در ایلام به پایان رسیده، اما برای بخشی از کشاورزان استان، پرونده این محصول هنوز بسته نشده است. گندم از زمینها جمعآوری شده، سیلوها و مراکز خرید محصول را تحویل گرفتهاند و آمار تولید نیز از عملکردی بهتر نسبت به سال گذشته حکایت دارد، اما بخشی از پول این محصول همچنان در مسیر رسیدن به حساب گندمکاران است.در سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، در مجموع ۲۴۹ هزار و ۲۲۵ تن گندم به ارزش ۱۲ هزار و ۲۹۱ میلیارد تومان از کشاورزان ایلامی به صورت تضمینی خریداری شد. بخش عمده این مبلغ تاکنون پرداخت شده، اما حدود ۳ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان از مطالبات گندمکاران باقی مانده است؛ رقمی که برای خانوارهای کشاورز، بهویژه در آستانه آغاز کشت سال زراعی جدید، اهمیت قابل توجهی دارد.روند پرداخت مطالبات ادامه دارد و باقیمانده طلب گندمکاران تا پایان شهریورماه تسویه خواهد شد، بر اساس اعلام مدیرکل غله و خدمات بازرگانی ایلام، میزان پرداختی به کشاورزان متناسب با زمانبندی ثبت فهرستبها در سامانه بانک کشاورزی متفاوت بوده و بهرهبرداران تاکنون بین ۲۷ تا ۹۳ درصد بهای محصول خود را دریافت کردهاند.اصغر باباخانی با تشریح جزئیات این روند گفت: برای محصولاتی که فهرستبهای آنها در بازه زمانی ۱۲ اردیبهشت تا ۲۰ خرداد در سامانه ثبت شده، ۹۳ درصد مطالبات پرداخت شده است. این میزان برای بازه ۲۱ خرداد تا هشتم تیر به ۷۵ درصد، برای بازه ۹ تیر تا ۱۹ مرداد به ۴۸ درصد و برای محصولاتی که فهرستبهای آنها از ۲۰ مرداد تا ۲۱ شهریور ثبت شده، به ۲۷ درصد رسیده است.
این شیوه پرداخت نشان میدهد که فاصله زمانی میان تحویل محصول و واریز وجه، تنها به میزان اعتبار مورد نیاز محدود نیست و زمان ثبت فهرستبها نیز در میزان پرداختی کشاورزان اثرگذار است. باباخانی میگوید: پرداخت مطالبات به صورت متمرکز و در سطح کشور انجام میشود و سازمان هدفمندی یارانهها و سازمان برنامه و بودجه، منابع را با عاملیت بانک کشاورزی به حساب بهرهبرداران واریز میکنند.از زمینهای تشنه تا برداشت ۳۴۰ هزار تنیاهمیت پرداخت مطالبات زمانی بیشتر نمایان میشود که شرایط تولید گندم در استان را در نظر بگیریم. ایلام امسال تولیدی بیش از ۳۴۰ هزار تن را تجربه کرد؛ رقمی که با توجه به خشکسالی پاییزه، بارشهای نامنظم، سرما، تگرگ و سیلاب، حاصل یک فصل زراعی پرریسک برای کشاورزان بود.گندمکاران در چنین شرایطی تنها با مسئله تولید مواجه نیستند. هزینه تهیه بذر، کود، سم، سوخت، ماشینآلات، برداشت و حمل محصول، سرمایه در گردش مورد نیاز برای آغاز فصل بعد را افزایش میدهد. بنابراین تأخیر در دریافت وجه محصول میتواند بخشی از نقدینگی مورد نیاز کشاورز برای ادامه چرخه تولید را به تعویق بیندازد.از سوی دیگر، خرید تضمینی برای کشاورزان صرفاً یک معامله اقتصادی نیست؛ این سازوکار یکی از ابزارهای حمایت از تولید محصول راهبردی گندم محسوب میشود. هرچه فاصله میان تحویل محصول و دریافت وجه کوتاهتر باشد، امکان برنامهریزی کشاورز برای کشت بعدی نیز افزایش مییابد.
افزایش ۲۰ درصدی خرید گندمدر سال زراعی جاری، خرید تضمینی گندم در ایلام نیز نسبت به سال گذشته حدود ۲۰ درصد افزایش داشته و به مرز ۲۵۰ هزار تن رسیده است. این افزایش در شرایطی رخ داده که تولیدکنندگان با مجموعهای از نوسانات آبوهوایی روبهرو بودند و بخشی از نگرانیها درباره کاهش عملکرد، به دلیل خشکسالی و بارشهای نامنظم شکل گرفته بود.کارشناسان بخش کشاورزی معمولاً برای ارزیابی عملکرد یک فصل، تنها به رقم تولید نگاه نمیکنند؛ میزان بارندگی، توزیع زمانی آن، کیفیت نهادهها، سطح زیرکشت، عملکرد در واحد سطح، خسارتهای اقلیمی و وضعیت بازار نیز در نتیجه نهایی مؤثر است. از این منظر، عبور تولید گندم ایلام از ۳۴۰ هزار تن در کنار افزایش خرید تضمینی، نشاندهنده ظرفیت قابل توجه این استان در تولید یکی از محصولات راهبردی کشور است.با این حال، تداوم این ظرفیت به عواملی فراتر از میزان بارندگی وابسته است. دسترسی به نهاده، مدیریت منابع آب، توسعه روشهای کشت متناسب با اقلیم، کاهش ضایعات، حمایت از مکانیزاسیون و مهمتر از همه، اطمینان کشاورز از دریافت بهموقع بهای محصول، از جمله عواملی است که میتواند بر تصمیم کشاورز برای ادامه تولید اثر بگذارد.پول گندم و آغاز فصل بعداکنون که فصل برداشت به پایان رسیده، نگاه بخشی از گندمکاران ایلامی به حسابهای بانکی دوخته شده است. حدود ۳ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان طلب باقیمانده، بخشی از چرخه مالی کشاورزی استان را درگیر خود کرده و وعده تسویه تا پایان شهریور، به معنای آن است که بخش مهمی از منابع مورد نیاز کشاورزان باید پیش از ورود جدی به فصل جدید کشت به دست آنان برسد.
برای اقتصاد روستایی، پول گندم تنها درآمد یک محصول نیست؛ این منابع در بسیاری از مناطق صرف تأمین هزینههای خانوار، خرید نهادههای فصل بعد، تعمیر یا اجاره ماشینآلات، پرداخت بدهیهای تولید و ادامه فعالیت کشاورزی میشود. از این منظر، پرداخت مطالبات میتواند به عنوان حلقه پایانی زنجیره خرید تضمینی، نقش مهمی در حفظ جریان نقدینگی بخش کشاورزی داشته باشد.تجربه امسال همچنین یک پیام روشن برای سیاستگذاری کشاورزی دارد: تولید بیشتر زمانی برای کشاورز به یک موفقیت اقتصادی تبدیل میشود که زنجیره پس از برداشت نیز بدون وقفه پیش برود. خرید محصول، ذخیرهسازی و پرداخت بهموقع سه ضلع مهم این زنجیرهاند و اختلال در هر کدام میتواند بخشی از آثار مثبت افزایش تولید را کاهش دهد.پایان فصل برداشت، آغاز یک مطالبهگندم ایلام امسال با وجود مجموعهای از دشواریهای اقلیمی، از مرز ۳۴۰ هزار تن گذشت و خرید تضمینی نیز با رشد ۲۰ درصدی همراه شد. اما برای گندمکاران، موفقیت فصل زمانی کامل میشود که بهای محصول به طور کامل به دستشان برسد.اکنون حدود ۳ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان از مطالبات باقی مانده و مسئولان وعده دادهاند این رقم تا پایان شهریور پرداخت شود. تحقق این وعده، علاوه بر پایان دادن به انتظار کشاورزان، میتواند بخشی از نقدینگی مورد نیاز آنان برای ورود به فصل زراعی جدید را آزاد کند.
08:32 - 25 شهریور 1405