ربع رشیدی؛ هنرِ دفاع نرم ایران پس از ویرانی جنگ
در روزگاری که ایران هنوز زخم‌های حمله مغول را بر تن داشت، در حاشیه تبریز مجموعه‌ای پدید آمد که نماد بازسازی فرهنگی و علمی کشور شد. این مجموعه، «ربع رشیدی» نام داشت؛ شهری علمی و فرهنگی که به ابتکار رشیدالدین فضل‌الله همدانی بنیان گذاشته شد.ربع رشیدی تنها یک مدرسه یا کتابخانه نبود؛ بلکه مجموعه‌ای گسترده شامل مدارس، کتابخانه‌ها، کارگاه‌های کتابت، مراکز پژوهشی، خوابگاه‌ها، مسجد، بیمارستان و واحدهای اقتصادی بود که برای پشتیبانی از فعالیت‌های علمی طراحی شده بودند. دانشمندانی از ایران، شام، مصر، هند و ماوراءالنهر در این مرکز گرد می‌آمدند و به تدریس، پژوهش و ترجمه آثار علمی می‌پرداختند.اهمیت ربع رشیدی فراتر از دستاوردهای آموزشی آن بود. این مرکز به احیای اعتمادبه‌نفس فرهنگی جامعه ایران کمک کرد و نشان داد که سرزمینی که از جنگ و ویرانی آسیب دیده است، می‌تواند بار دیگر به کانون دانش و تمدن تبدیل شود. حمایت از تألیف کتاب‌ها، ثبت تاریخ، گسترش علوم و حفظ میراث فرهنگی، در بازسازی هویت ایرانی پس از دوران آشوب نقشی اساسی داشت؛ همان‌طور که در «وقف‌نامه ربع رشیدی» و کتاب «جامع‌التواریخ» نوشته رشیدالدین فضل‌الله همدانی به تفصیل آمده است.ربع رشیدی را می‌توان نمادی از پیروزی فرهنگ بر ویرانی دانست؛ جایی که اندیشه، دانش و سازمان‌دهی فرهنگی به ابزاری برای بازسازی جامعه و احیای جایگاه ایران در جهان آن روز تبدیل شد. این روایت تاریخی در «تاریخ ایران کمبریج» (جلد پنجم) نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین فصل‌های دفاع فرهنگی ایران ثبت شده است.متسا | مرجع ترویج سواد امنیتی#دفاع_نرم#ربع_رشیدی#هویت_ملی@matsa_ir
08:51 - 24 خرداد 1405