بیشتر نوجوانان کرهای دانشگاه را کنار گذاشتهاند
اگر فکر میکنید فقط ایران فنی و حرفهای دارد و رشتههای فنی را میشود پیش از دانشگاه، همان در مقطع مدرسه یاد گرفت و بلافاصله وارد بازار کار شد، پس این گزارش را بخوانید.
گروه نوجوان: هر طرف زندگی را که نگاه میکنیم، اطرافمان پر شده از مادربرد، سیم و تراشه. تقریباً همهچیز دارد هوشمند و برقی میشود؛ از مسواک و جاروبرقی گرفته تا همان دوست صمیمی که راجع به همهچیز با او مشورت میکنیم؛ که البته منظورمان همان هوش مصنوعی است.هوشمند شدن همهچیز نشان میدهد که بازار این کار حسابی سکه است. نوجوانان کرهای هم انگار فرصت را غنیمت دانستهاند و مسیر متفاوتی را برای آیندهشان انتخاب کردهاند.
کلاسی که بهجای دانشگاه، به کارخانه ختم میشوددر یکی از هنرستانهای فنی نزدیک سئول به نام «چونگبوک»، دانشآموزان بهجای آمادهشدن برای کنکور، پشت میزهایی نشستهاند که کنارش کتاب حساب دیفرانسیل و شیمی هست؛ اما درس اصلیشان چیز دیگری است. طراحی مدار الکترونیکی، اصول اتاقهای تمیز و کنترل آلودگی؛ همان مهارتهایی که صنعت تراشه سازی کره، این غول چندمیلیارددلاری، به آن نیاز دارد.نزدیک به ۹۶ درصد از فارغالتحصیلان این مدرسه، پیش از فارغالتحصیلی، پیشنهاد شغلی در دست دارند.یکی از همین دانشآموزان که حالا پیشنهاد کار از سامسونگ گرفته، تعریف میکند که وقتی در دوره راهنمایی از دوستانش خواسته بود همراهش در این مسیر بیایند، بیشترشان ترجیح دادند راه دانشگاه را انتخاب کنند؛ انتخابی که به گفته او، حالا خیلیهایشان از آن پشیماناند.
رقمی که شاید باورش سخت باشداز هر چهار نفر فارغالتحصیل این مدرسهها، یک نفر مستقیم جذب سامسونگ میشود؛ بزرگترین شرکت کره جنوبی.میانگین حقوق سالانه یک کارمند سامسونگ الکترونیک در سال گذشته میلادی به حدود ۱۰۷ هزار دلار رسیده و طبق آخرین توافق اتحادیه کارگری این شرکت، اگر اهداف سود محقق شود، کارکنان بخش نیمهرساناها ــ حتی اپراتورهای خط تولید ــ میتوانند سال آینده تا ۴۰۰ هزار دلار هم دریافت کنند؛ رقمی که شاید خیلی از فارغالتحصیلان دانشگاهی هم آرزویش را دارند.
چرا این اتفاق دارد میافتد؟هوش مصنوعی این روزها بازار کار فارغالتحصیلان دانشگاهی را زیر و رو کرده است. فقط در کره جنوبی، بیش از ۴۸۰ هزار نفر که حداقل یک مدرک دانشگاهی دارند، در بازه بهار امسال بیکار بودهاند؛ بالاترین رقم در پنج سال اخیر.نرخ بیکاری میان جوانان ۱۵ تا ۲۹ساله هم به ۷.۲ درصد رسیده و کارشناسان میگویند با گسترش هوش مصنوعی، پیداکردن شغلهای ورودی سطح پایین برای تازه فارغالتحصیلان سختتر هم خواهد شد.این ماجرا فقط مخصوص کره نیست. در آمریکا هم نرخ بیکاری فارغالتحصیلان دانشگاهی به ۲.۷ درصد رسیده؛ رقمی که از دوران کرونا تاکنون سابقه نداشته است. نوجوانان آمریکایی هم امسال بدترین بازار کار تابستانی در نزدیک به ۸۰ سال اخیر را تجربه کردهاند.از طرف دیگر، همین هوش مصنوعی که شغلها را در یک بخش کمیاب کرده، در بخش دیگری بهشدت به نیروی انسانی نیاز دارد. ساخت کارخانههای تولید تراشه و مراکز داده در ایالتهایی مثل تگزاس، کالیفرنیا، آریزونا، نیویورک و اوهایو، تقاضا برای برقکارها، تکنسینها، کارگران ساختمانی و متخصصان تولید پیشرفته را بالا برده است.
داستانی مشابه، آن طرف اقیانوسجالب است بدانید این تغییر نگاه فقط در حوزه تراشه نیست. شرکت بزرگی مثل «لووز»؛ یک شرکت آمریکایی فعال در حوزه لوازم، تجهیزات و خدمات خانه و ساختمان، هم اخیراً ائتلافی بزرگ برای آموزش یک میلیون نفر در مشاغل فنی تا سال ۲۰۳۵ راه انداخته است. مدیرعامل این شرکت گفته است: همیشه کسی لازم است زیر سینک آشپزخانه بخزد و نشتی را تعمیر کند یا سیستم تهویه را راه بیندازد؛ کاری که هوش مصنوعی از پسش برنمیآید. طبق برآورد وزارت آموزش آمریکا، تا سال ۲۰۳۰ ممکن است حدود ۲.۱ میلیون شغل فنی و مهارتی خالی بماند.پس یعنی دیگر دانشگاه لازم نیست؟آمارها نشان میدهند فارغالتحصیلان دانشگاهی هنوز بهطور میانگین بیشتر از دیپلمهها درآمد دارند. اما اصلاً چرا باید به مدرسه فنیوحرفهای برویم یا وارد دانشگاه شویم؟قرار نیست دانشگاه رفتن خودش یک هدف باشد؛ همانطور که فنیوحرفهای رفتن هم صرفاً بهخاطر زودتر وارد بازار کار شدن، هدف نهایی نیست. مهم این است که بدانیم قرار است این مسیر ما را به چه چیزی برساند.اگر قرار است دانشگاه برویم، فقط گرفتن مدرک نباید مقصد باشد. برای موفق شدن در دانشگاه، باید هم درس بخوانیم و دانش تخصصی به دست بیاوریم و هم مهارتهایی را یاد بگیریم که بازار کار واقعاً به آنها نیاز دارد. اگر هم مسیر فنیوحرفهای را انتخاب میکنیم، باید بدانیم چه مهارتی قرار است یاد بگیریم، بازار کار آن مهارت کجاست و چطور میتوانیم در آن حرفه پیشرفت کنیم.
داستان این نوجوانان کرهای، فقط یک اتفاق در آنسوی دنیا نیست بلکه نشانهای از تغییری است که در کشورهای مختلف در حال شکلگرفتن است. این تغییر نشاندهنده آن است که باید از نگاه قدیمی جدا بودن مدرسه و دانشگاه از بازار کار فاصله بگیریم و پیوند آموزش بامهارت و نیازهای شغلی را جدیتر کنیم.
13:48 - 15 شهریور 1405