شهرداری که رفت، شورایی که ماند
استیضاح شهردار ساری، بیش از آنکه صرفاً پایان کار یک مدیر شهری باشد، آزمونی برای شورایی است که او را برگزید و اکنون باید درباره کیفیت انتخاب، نظارت و تصمیمگیری خود پاسخ دهد؛ آزمونی که نتیجه آن میتواند فراتر از سرنوشت یک شهردار، تصویری از کیفیت حکمرانی در مدیریت شهری ایران ارائه کند.
استیضاح و برکناری سید حسن احمدی از شهرداری ساری در جلسه ۲۲ شهریور، بیش از آنکه صرفاً پایان کار یک مدیر شهری باشد، یک پرسش درباره کیفیت حکمرانی در مرکز مازندران ایجاد کرده است. احمدی خود عضو همین شورا بود؛ برای تصدی شهرداری نام نوشت، رأی شورا را گرفت و برای نشستن بر صندلی شهرداری از کرسی عضویت در همان شورا کنار رفت. امروز اما همان شورا با شش رأی موافق اعضای حاضر، به ادامه فعالیت او پایان داد. این رفتوبرگشت، دستکم یک پرسش روشن دارد: اگر شهرداری مقصد او نبود، چرا برای این مسئولیت نام نوشت و اگر بود، آیا پیش از ترک کرسی شورا تصویر روشنی از مسئولیت و دشواری اداره شهری چون ساری داشت؟ این پرسش البته فقط متوجه شهردار نیست؛ شورایی که او را از میان خود برگزید نیز باید درباره کیفیت آن انتخاب پاسخگو باشد.
محورهای مطرحشده در استیضاح، از یک اختلاف مدیریتی ساده فراتر است؛ تأخیرهای پیاپی در پرداخت حقوق کارکنان، ضعف در آمادگی برای بارندگی ۱۷ شهریور و لایروبی کانالها، بیثباتی مدیریتی، انتصابات مورد انتقاد، مشکلات پسماند و فضای سبز، پرداخت نشدن مطالبات بازنشستگان، اختلال در بیمه تکمیلی کارکنان، افزایش بدهی به تأمین اجتماعی و انتقاد از برخی معاملات و جابهجاییهای ملکی، تصویری از مجموعهای از مسائل انباشته را ترسیم میکند. اگر این موارد مستند باشد، مسئله ساری را نمیتوان با جابهجایی یک نام در رأس شهرداری حل کرد. مجموعهای که با تعهدات مالی سنگین و ساختار پرهزینه نیروی انسانی مواجه است، پیش از هر چیز به نظم مالی، اولویتبندی پروژهها و صیانت از داراییهای عمومی نیاز دارد؛ نه اینکه پرداخت حقوق ماهانه کارکنان به مهمترین نشانه موفقیت مدیریت شهری تبدیل شود.
در این میان، عدم حضور شهردار در جلسه استیضاح و غیبت سه عضو شورا نیز خود بخشی از مسئله حکمرانی است. استیضاح صرفاً ابزار برکناری نیست؛ سازوکاری برای پاسخ خواستن از مدیر شهری است. شهردار با نیامدن به جلسه نهتنها مسئولیتش را از دوش خود برنداشت، بلکه مسئولیت بیشتری در برابر افکار عمومی پیدا کرد؛ چراکه جلسه استیضاح دقیقاً محل ارائه توضیح و دفاع از عملکرد بود. سه عضو غایب شورا نیز نمیتوانند صرفاً با عدم حضور، از مسئولیت تصمیمگیری کنار بکشند. اگر با استیضاح مخالف بودند، اتفاقاً باید در جلسه حاضر میشدند، از عملکرد شهردار دفاع میکردند و استدلال خود را در برابر موافقان استیضاح و افکار عمومی قرار میدادند. غیبت در چنین جلسهای، نه دفاع از یک مدیر، بلکه واگذاری میدان پاسخگویی است. از سوی دیگر، نامه سرپرست فرمانداری ساری با استناد به بخشنامه وزیر کشور درباره ثبات مدیریت شهری، نشان میدهد رأی شورا الزاماً پایان فرآیند تغییر شهردار نیست و مصوبه باید در کمیته انطباق بررسی شود و در صورت اصرار شورا، مسیر قانونی پیشبینیشده برای هماهنگی با وزارت کشور طی شود. بنابراین اکنون مسئله فقط «برکناری یا ابقای احمدی» نیست؛ مسئله، نسبت میان اختیار شورا، مسئولیت نمایندگی، نظارت دولت و الزامات ثبات مدیریت شهری است.
با این همه، حتی اگر مصوبه شورا تأیید نشود و احمدی به شهرداری بازگردد، مشکلاتی که اعضای شورا در جلسه استیضاح مطرح کردند همچنان باقی خواهد ماند؛ و اگر برکناری او تأیید شود، مسئولیت شورا تازه وارد مرحله دشوارتری خواهد شد. شورای شهر باید توضیح دهد مدیری که امروز عملکردش تا این اندازه محل اشکال دانسته میشود، با چه برنامه و چه ارزیابیای برای اداره شهرداری انتخاب شد و چرا سازوکار نظارت شورا نتوانست پیش از رسیدن کار به استیضاح، این مسائل را اصلاح کند. حکمرانی شهری یعنی مسئولیت انتخاب، نظارت و تصمیمگیری از یکدیگر جدا نباشند و هرکس فقط در زمان پیروزی، صاحب تصمیم شناخته نشود و هنگام بروز پیامدها، مسئولیت را به دیگری واگذار نکند.
ساری، بهعنوان مرکز استان، بیش از تغییر مدیر به بازسازی اعتماد در مدیریت شهری نیاز دارد. اکنون باید روشن شود میزان واقعی بدهیها و تعهدات شهرداری چقدر است، وضعیت بیمه و حقوق کارکنان به کجا رسیده، چه میزان از داراییهای شهر واگذار شده، پروژههای نیمهتمام چه سرنوشتی دارند و منابع اداره شهر در سالهای آینده چیست. این همان نقطهای است که استیضاح میتواند از یک نزاع مدیریتی به یک فرصت حکمرانی تبدیل شود. شهردار ممکن است برود یا بماند؛ اما شورایی که ماند، باید درباره انتخاب دیروز، نظارت امروز و آینده شهری که به آن سپرده شده است پاسخ بدهد.#یاسرزندی | ۱۴۰۵/۰۶/۲۲#حکمرانی_شهری#مدیریت_شهری #شهرداری_ساری#استیضاح_شهردار
21:14 - 22 شهریور 1405