اگر قلعه نوئی بماند و اسکوچیچ نیاید طرفداران تیم ملی کم می شوند
ایران و مصر؛ دفاع، توپ بلند و حسرت VAR
تیم ملی در بازی با مصر تا آستانۀ پیروزی پیش رفت. شیوۀ بازی تیم ملی در جام جهانی بازی به بازی بهتر شد. در اینجا شیوۀ دفاع، حمله و راه پیشرفت ایران را بررسی کردهایم.
گروه ورزشی فارس؛ تساوی ۱-۱ ایران و مصر فقط یک نتیجه معمولی در پایان مرحله گروهی نبود. مصر با این تساوی بهعنوان تیم دوم گروه G صعود کرد و ایران، با سه مساوی و بدون شکست، منتظر ماند تا ببیند آیا میتواند بهعنوان یکی از تیمهای سوم برتر راهی مرحله بعد شود یا نه.اما این بازی برای ایران فقط درباره جدول نبود. این مسابقه چند نکته مهم درباره مسیر فنی تیم ملی نشان داد؛ از اصلاح فاصله خطوط در دفاع گرفته تا استفاده مؤثر از توپهای بلند، و از روحیه جنگندگی بازیکنان تا حسرت بزرگی که با تصمیم VAR در دقیقه ۹۳ باقی ماند.
ایران چگونه صلاح را از بازی خارج کرد؟
یکی از مهمترین مشکلات ایران در بازیهای قبلی، فاصله زیاد میان خطوط دفاعی و هافبک بود. این فاصله دقیقاً همان فضایی است که بازیکنانی مثل محمد صلاح دوست دارند در آن صاحب توپ شوند؛ پشت هافبکها و جلوی مدافعان.اما ایران مقابل مصر این مشکل را تا حد زیادی حل کرد. فشردگی طولی خوب با طولی کمتر از بیست متر که باتوجهبه بازیهای قبل نکته قابلتوجهی است.
آرایش دفاعی ایران در بیشتر دقایق بازی ۱-۴-۵ بود. تیم ملی با یک لو بلاک فشرده بازی میکرد و فاصله خط دفاع و خط میانی بسیار کمتر از بازیهای قبلی بود. نتیجه این شد که صلاح تا زمانی که در زمین بود، عملاً نتوانست تأثیرگذاری بزرگی روی بازی داشته باشد.مصر با سیستم ۱-۳-۲-۴ بازی میکرد و تلاش داشت از کنارهها وارد یکسوم نهایی زمین شود. برنامه آنها بیشتر بر پایه دریبل، ترکیبهای کوتاه و ایجاد برتری در عرض زمین بود.
اما ایران در کنارهها خوب دفاع کرد. وینگبک، مدافع کناریِ خط سهنفره و هافبک نزدیک به توپ معمولاً مثلثهای دفاعی خوبی تشکیل میدادند. همین مثلثها باعث شد بازیکنان مصر یا مجبور به پاس روبهعقب شوند، یا ارسالهای کمکیفیت انجام دهند، یا در فضاهای بسته تحتفشار قرار بگیرند.این همان چیزی بود که ایران مقابل بلژیک هم نشان داده بود: وقتی فاصله خطوط کم باشد، تیم ملی میتواند مقابل حریفان تکنیکی هم منظم دفاع کند.
مصر چه میخواست؟
مصر در شروع بازی خیلی زود به گل رسید. محمود صابر در دقیقه پنجم از اشتباه بیرانوند استفاده کرد و مصر را جلو انداخت. اما بعد از آن، تیم حسام حسن بهتدریج عقبتر نشست و تلاش کرد با حفظ نتیجه، ایران را به بازی مستقیم و حملات کمکیفیت وادار کند البته در همین زمان هم یک پنالتی مهم به دست آورد که منجر به گل نشد.در فاز حمله، مصر همچنان به نقش مرکزی صلاح وابسته بود. او دیگر فقط وینگر راست کلاسیک نبود، بلکه بیشتر در فضاهای مرکزی و پشت مهاجم حرکت میکرد. ایده مصر مشخص بود: اگر صلاح بین خطوط صاحب توپ شود، عاشور، ترزگه و سایر بازیکنان با حرکتهای عمقی میتوانند دفاع ایران را بشکنند.اما ایران این بار اجازه نداد آن فضای بین خطوط باز بماند. به همین دلیل مصر با وجود مالکیت بیشتر و شروع بهتر، در طول مسابقه کمتر توانست موقعیتهای شفاف خلق کند.
توپ بلند؛ ابزار قدیمی یا سلاح پنهان؟
یکی از نکات مهم این بازی، استفاده ایران از توپهای بلند بود. در سالهای اخیر هر وقت از فوتبال مدرن صحبت میشود، خیلیها تصور میکنند بازی مستقیم و توپ بلند دیگر ارزشی ندارد. اما این نگاه کامل نیست.توپ بلند اگر بیهدف و بدون ساختار باشد، فقط واگذاری مالکیت است. اما اگر باکیفیت ارسال شود، اگر گیرنده مناسبی داشته باشد و اگر بازیکنان تیم برای توپ دوم آماده باشند، میتواند یک ابزار کاملاً منطقی باشد.ایران مقابل مصر نشان داد که گاهی لازم نیست همیشه با ریسک بالا از عقب زمین بازیسازی کرد. وقتی حریف در کنترل توپهای بلند مشکل دارد، وقتی طارمی میتواند نبرد هوایی یا توپ دوم را زنده نگه دارد و وقتی بازیکنانی مثل رضاییان کیفیت ارسال دارند، بازی مستقیم میتواند یک پلن مؤثر باشد.مسئله این نیست که ایران باید همیشه توپ بلند ارسال کند. مسئله این است که توپ بلند میتواند یک پلن B یا حتی یک سلاح پنهان باشد؛ چیزی شبیه همان کاری که ایران در جام ملتها مقابل ژاپن انجام داد.
فوتبال مالکیتی یک پروژه کوتاهمدت نیست
البته این نباید باعث شود از فوتبال روی زمین، ترکیبی و مالکیتی صرفنظر کنیم. فوتبال مدرن به تیمهایی پاداش میدهد که بتوانند با پاس، جابهجایی، تغییر زاویه و پیشروی ساختاری، حریف را از جای خود خارج کنند.اما رسیدن به چنین فوتبالی با چند شعار ممکن نیست.اگر میخواهیم مثل ژاپن، مراکش یا برخی تیمهای مدرنتر آسیا و آفریقا، روی زمین متنوع و مؤثر بازی کنیم، به سرمایهگذاری بلندمدت نیاز داریم؛ از کیفیت زمینهای تمرین و مسابقهها در آکادمیها و لیگهای برتر گرفته تا آموزش مربیان، توسعه مدرسین و تغییر نگاه در ردههای پایه.تا آن زمان، استفاده هوشمندانه از نقاط قوت فعلی فوتبال ایران، از جمله قدرت بدنی، نبردهای هوایی، ارسالهای بلند و ضربات ایستگاهی، نهتنها عقبماندگی نیست، بلکه میتواند واقعگرایی تاکتیکی باشد.
ارادهای که باید تحسین شود
یکی از زیباترین نکات این بازی، تلاش بیوقفه بازیکنان ایران بود. حتی در دقایقی که فشار روانی بالا بود، حتی بعد از پنالتی ازدسترفته طارمی، حتی بعد از گل مردود شجاع، تیم از نظر ذهنی فرونریخت.ایران تا آخرین ثانیه دوید، جنگید و موقعیت ساخت. ضربه سر عزتاللهی به تیرک در لحظات پایانی نشان داد تیم هنوز انرژی ذهنی و عاطفی لازم برای ادامه مبارزه را دارد.در علم ورزش، مفاهیمی مثل استحکام ذهنی، انگیزش و تحمل فشار نقش مهمی در عملکرد ورزشکاران دارند. البته نباید این موضوع را فقط به ژنتیک نسبت داد. توانِ تکرار تلاش در شرایط خستگی ترکیبی از آمادگی بدنی، تمرین، تجربه، انگیزه، شخصیت رقابتی و فرهنگ تیمی است.اما هر نامی روی آن بگذاریم، این ویژگی در بسیاری از ورزشکاران ایرانی دیده میشود: میل به جنگیدن حتی وقتی شرایط علیه آنهاست.
حسرت VAR و یک فرصت تاریخی
ایران میتوانست با گل شجاع خلیلزاده یکی از تاریخیترین شبهای فوتبال خود را بسازد. گل دقیقه ۹۳ همه چیز را تغییر میداد؛ هم جدول را، هم روایت بازی را، هم شاید جایگاه این نسل در حافظه فوتبال ایران را.اما VAR آن لحظه را گرفت.بدون ورود بهدرستی یا نادرستی تصمیم، آن صحنه از نظر احساسی بسیار سنگین بود. تیمی که بعد از دریافت گل زودهنگام برگشته بود، پنالتی ازدستداده بود، تیرک زده بود و تا ثانیه آخر فشار آورده بود، ناگهان رؤیای صعود مستقیم در چند ثانیه فرو ریخت.بااینحال، از نظر فنی نباید فقط در حسرت آن صحنه ماند. ایران در این بازی نشانههایی مثبت داشت: اصلاح فاصله خطوط، مهار صلاح، دفاع کناری منظم، استفاده بهتر از بازی مستقیم و خلق xG بالاتر از مصر.
جمعبندی
ایران مقابل مصر فقط یک مساوی نگرفت؛ تصویری روشنتر از نقاط قوت و ضعف خود نشان داد.تیم ملی وقتی فشرده دفاع میکند، میتواند حتی بازیکنی مثل صلاح را از جریان بازی خارج کند. وقتی توپ بلند باکیفیت و ساختار اجرا میشود، میتواند به ابزار مهمی برای خروج از فشار تبدیل شود. وقتی بازیکنان با چنین ارادهای تا آخرین ثانیه میجنگند، تیم شایسته احترام است و این رویکرد حقیقت فوتبال ماست.اما آیا مسیر آینده روشن است؟ ایران باید در کنار حفظ این نقاط قوت، به سمت بازی زمینیتر، متنوعتر و مدرنتر حرکت کند. نه با کنارگذاشتن ابزارهای سنتی، بلکه با تبدیل آنها به بخشی از یک سیستم کاملتر.این بازی شاید با حسرت VAR به یاد بماند، اما از نظر فنی یک پیام مهم داشت: ایران اگر بتواند نظم دفاعی، بازی مستقیم هدفمند و پیشرفت تدریجی در مالکیت توپ را کنار هم بگذارد، میتواند از یک تیم صرفاً مقاوم، به تیمی واقعاً رقابتی تبدیل شود.
15:04 - 8 تیر 1405
5 پاسخ
@user17091000651059325698 تیر 1405در پاسخ بهاینکه ایران این همه از var لطمه خورد میتونه جای تامل داشته باشه.اگر var چند دهم ثانیه با تاخیر عمل کنه بدون اینکه کسی متوجه بشه ممکنه بازیکن چند سانتیمتر در آفساید قرار بگیره !و این دستکاری شدنی هست
@user175403618298 تیر 1405در پاسخ بهعملکرد تیم ملی در مجموع خوب بود اما باید این واقعیت رو دید که اگر چه تیم سن بالا بود اما همه ظرفیت کشور بود و متاسفانه فدراسیون طی سالهای گذشته در سنین پایه بییار ضعیف عمل کرده و همه آنچه طی 40 سال گذشته در فوتبال رقم خورده حاصل عملکرد خودجوش مردمی بخصوص در دهه 60 بوده
@DoctorSadegh9 تیر 1405در پاسخ بهاگه بخوایم خیلی بدبینانه نگاه کنیم، در شرایطی که با هوش مصنوعی میشه هر کاری کرد، جابجا کردن چند سانتیمتر و در آفساید قرار دادن یه فرد در چند ثانیه کاری نداره. در واقع وقتی تمام تصاویر آهسته و سنسورها و بازسازیها از یک منبع منتشر میشه، اون منبع میتونه خیلی سریع همه دادهها رو اونطوری که میخواد باز…نمایش بیشتر