دلیل رمز‌آلود تردید خریداران در لحظه پرداخت آنلاین چیست؟
گزارش‌های تازه آشکار می‌کنند که همه‌گیری استفاده از ابزارهای دیجیتال نتوانسته اعتماد خریداران را جلب کند؛ زیرا نیمی از مشتریان پیش از پرداخت، توصیه‌ها و عکس‌ها را دوباره چک می‌کنند.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس - در پژوهشی با عنوان «خریدار آینده ۲۰۲۶»، شرکت بازاریابی و تجارت دیجیتال وی‌ام‌ال (VML) از بررسی رفتار ۲۸ هزار مصرف‌کننده در ۱۷ کشور و ثبت ۲٫۶۶ میلیون داده خبر می‌دهد.یافته اصلی، برخلاف تصویری است که شرکت‌های فناوری از خرید خودکار ترسیم می‌کنند: ۸۲ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند از هوش مصنوعی استفاده کرده‌اند، اما ۵۸ درصد توصیه‌های محصول تولیدشده با آن را پیش از خرید از منابع دیگر بررسی می‌کنند. هم‌زمان، ۴۹ درصد گفته‌اند تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی اعتمادشان به برند را کاهش می‌دهد.این بررسی نشان می‌دهد پذیرش فناوری در خرید، لزوماً به معنای واگذاری تصمیم نهایی به آن نیست.
خریداران از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، اما اختیار خرید را واگذار نمی‌کنند
در نگاه نخست، آمار استفاده گسترده از هوش مصنوعی می‌تواند نشانه پیروزی این فناوری در تجارت الکترونیکی باشد.اما ارقام دیگر همین پژوهش تصویر متفاوتی می‌سازند. وی‌ام‌ال گزارش می‌دهد ۵۰ درصد پاسخ‌دهندگان ترجیح می‌دهند نیاز خود را به یک ابزار هوش مصنوعی بگویند، گزینه‌ها و قیمت‌های متناسب را ببینند و خرید را در همان محیط انجام دهند؛ بااین‌حال، ۳۳ درصد گفته‌اند اجازه نمی‌دهند هوش مصنوعی از طرف آن‌ها خرید کند.افزون بر این، ۴۶ درصد اعلام کرده‌اند توصیه هوش مصنوعی باعث شده برندهای دیگری را نیز در فهرست انتخاب‌هایشان قرار دهند.این سه رقم در کنار هم سرنخ مهمی به دست می‌دهند: هوش مصنوعی می‌تواند مسیر کشف محصول را تغییر دهد، گزینه‌های تازه‌ای پیش روی مشتری بگذارد و بر تصمیم اولیه او اثر بگذارد؛ ولی این اثرگذاری هنوز با اعتماد کامل به تصمیم مستقل ماشین برابر نیست.به همین دلیل، ۵۸ درصدی که توصیه‌ها را دوباره بررسی می‌کنند، لزوماً پیشنهاد هوش مصنوعی را رد نمی‌کنند؛ آن‌ها پیش از پرداخت، به دنبال تأیید مستقل‌اند.
تصاویر مصنوعی می‌توانند اعتبار برند را زیر سؤال ببرند
دومین سرنخ در ظاهر محصول قرار دارد. در خرید اینترنتی، مشتری معمولاً امکان لمس کالا، بررسی جنس یا مقایسه جزئیات واقعی آن را ندارد؛ تصویر، توضیحات فروشنده و نظر خریداران بخشی از شواهدی هستند که تصمیم خرید بر آن‌ها استوار می‌شود.وقتی تصویر با هوش مصنوعی ساخته شده باشد، این پرسش پیش می‌آید که محصول واقعی تا چه اندازه با چیزی که نمایش داده شده مطابقت دارد.طبق گزارش وی‌ام‌ال، ۴۹ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند تصاویر محصول تولیدشده با هوش مصنوعی اعتمادشان به برند را کاهش می‌دهد. همچنین ۴۸ درصد از محتوایی که تصور می‌کنند با هوش مصنوعی ساخته شده باشد، صرف‌نظر می‌کنند.این ارقام نشان می‌دهند استفاده از تصاویر ارزان‌تر و سریع‌ترِ تولیدشده با هوش مصنوعی ممکن است برای برندها هزینه‌ای پنهان داشته باشد: تضعیف اعتمادی که قرار است مشتری را به پرداخت ترغیب کند.
تبلیغات و رتبه‌بندی تجاری نیز اعتماد به پیشنهادها را فرسوده می‌کنند
بی‌اعتمادی فقط به تصویر مصنوعی مربوط نیست. ۵۳ درصد پاسخ‌دهندگان وی‌ام‌ال نگران‌اند که ابزارهای هوش مصنوعی برای خرید تحت تأثیر منافع تجاری باشند؛ ۵۵ درصد نیز گفته‌اند نتایج حمایت‌شده و تبلیغاتی در جست‌وجو، پیدا کردن بهترین محصول را دشوارتر می‌کنند. در همین پژوهش، ۴۴ درصد معتقدند کیفیت جست‌وجو در یک سال گذشته افت کرده است و ۴۷ درصد می‌گویند پلتفرم‌های اینترنتی محبوبشان نسبت به گذشته بدتر شده‌اند.این یافته‌ها به مسئله‌ای فراتر از دقت فنی مدل می‌رسند. حتی اگر سامانه محصولی مناسب پیشنهاد کند، مصرف‌کننده ممکن است نداند انتخاب بر اساس کیفیت انجام شده یا از جایگاه پولی یک برند، قرارداد تجاری پلتفرم یا داده‌های ناقص تأثیر گرفته است.به همین دلیل، مشکل پیش روی تجارت مبتنی بر هوش مصنوعی فقط خطای پاسخ نیست؛ شفافیت درباره علت پیشنهاد نیز اهمیت دارد. اگر مشتری نتواند میان توصیه مستقل و محتوای تبلیغاتی تمایز بگذارد، ممکن است کل فرایند انتخاب محصول را با تردید بیشتری دنبال کند.
۴۰ درصد مصرف‌کنندگان حاضرند اطلاعات حساس خود را معامله کنند
یکی از یافته‌های بحث‌برانگیز گزارش به حریم خصوصی مربوط است. وی‌ام‌ال می‌گوید چهار نفر از هر ده پاسخ‌دهنده حاضرند اطلاعات شخصی و حساسی مانند موقعیت مکانی لحظه‌ای، عادت‌های خرید و داده‌های سلامت را در ازای دریافت درآمد ماهانه واگذار کنند.نکته مهم این است که گزارش از مبادله اطلاعات در برابر درآمد سخن می‌گوید، نه صرفاً پذیرش ردیابی در ازای تخفیف‌های کوچک؛ بنابراین، تعبیر رایج «۴۰ درصد برای تخفیف اطلاعاتشان را می‌دهند» دقیق نیست.این یافته در شرایط فشار اقتصادی معنا پیدا می‌کند. نزدیک به شش نفر از هر ده پاسخ‌دهنده گفته‌اند نگرانی مالی‌شان بیش از گذشته شده و ۶۰ درصد برای مسائل مالی، هزینه‌های غیرضروری خود را کاهش داده‌اند. در چنین فضایی، پیشنهاد شخصی‌سازی‌شده یا درآمد در ازای داده ممکن است جذاب‌تر شود؛ اما واگذاری موقعیت مکانی یا اطلاعات سلامت می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک خرید داشته باشد. گزارش وی‌ام‌ال به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که این افراد از سر اجبار اقتصادی رضایت داده‌اند یا همه آن‌ها واقعاً چنین اطلاعاتی را در اختیار پلتفرم‌ها گذاشته‌اند؛ یافته درباره آمادگی اعلام‌شده آن‌هاست.
فشار اقتصادی، معیار سنجش موفقیت هوش مصنوعی را تغییر می‌دهد
در میان یافته‌های گزارش، سهم خرید آنلاین نیز قابل توجه است: ۵۱ درصد مخارج خرید پاسخ‌دهندگان در فضای آنلاین انجام می‌شود؛ این رقم در نسخه سال قبل ۵۳ درصد بود.این تغییر نشان می‌دهد رشد تجارت دیجیتال به معنای کنار رفتن فروشگاه‌های فیزیکی نیست و مشتریان همچنان میان کانال‌های مختلف جابه‌جا می‌شوند. در چنین بازاری، سرعت، قیمت، موجودی واقعی کالا و امکان بازگشت محصول همچنان بر تجربه خرید اثر می‌گذارند. وی‌ام‌ال همچنین گزارش می‌دهد ۴۱ درصد پاسخ‌دهندگان به‌طور منظم خرید خود را به دلیل تجربه نامطلوب اینترنتی نیمه‌کاره رها می‌کنند.در نتیجه، نقطه ضعف تجارت هوشمند ممکن است دقیقاً در جایی باشد که شرکت‌ها انتظار دارند مزیت رقابتی آن‌ها ظاهر شود: شخصی‌سازی و خودکارسازی، بدون پاسخ‌گویی روشن، الزاماً تجربه بهتری نمی‌سازد. الگوریتمی که محصول ناموجود پیشنهاد می‌کند، تصویری غیرواقعی نمایش می‌دهد یا انگیزه تجاری توصیه‌اش را پنهان می‌کند، حتی اگر سریع باشد، می‌تواند مشتری را به سمت جست‌وجوی دستی و خرید از فروشنده‌ای دیگر برگرداند.گزارش وی‌ام‌ال بر همین تناقض انگشت می‌گذارد: استفاده از هوش مصنوعی گسترش یافته، اما قیمت مناسب، شفافیت و قابلیت اعتماد همچنان تعیین می‌کنند که خرید نهایی انجام شود یا نه.
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
23:42 - 27 مهر 1405