پاییز آگاهی، بهار درختکاری؛ از کاشت نهال تا مسئولیت‌پذیری پایدار
درختکاری، فراتر از کاشت یک نهال، اقدامی برای پاسداشت حیات و سرمایه‌گذاری برای آینده است؛ مسئولیتی که با کاشت آغاز می‌شود، با مراقبت مستمر ادامه می‌یابد و با حفاظت از بستر طبیعت به بار می‌نشیند. در این میان، پاییز فرصتی ارزشمند برای کاشت بذر آگاهی، تقویت مشارکت اجتماعی و فراهم‌آوردن مقدمات درختکاریِ اصولی و ماندگار است.
به گزارش روابط عمومی بسیج سازندگی استان لرستان درختکاری؛ ریشه‌ای در فرهنگ، مسئولیتی در برابر آیندهدرختان و پوشش گیاهی از حیاتی‌ترین سرمایه‌های طبیعی هر بوم‌زیست به شمار می‌روند؛ عناصری که نقشی بی‌بدیل در تصفیه و پاکیزگی هوا، حفظ و تثبیت خاک، تعدیل اقلیم، صیانت از تنوع زیستی و ارتقای سلامت جسمی و روانی جامعه دارند. گسترش فضای سبز، افزون بر آثار زیست‌محیطی ملموس، ضامن نشاط اجتماعی، پویایی روحی شهروندان و کاهش تنش‌های زندگی مدرن است.در منظومه معارف اسلامی نیز آبادانی زمین، زراعت و صیانت از مواهب الهی جایگاهی والا و عبادی دارد. این نگرش، پاسداری از طبیعت را از فعالیتی مقطعی یا صرفاً نمادین فراتر برده و آن را به تکلیفی ایمانی، اخلاقی و اجتماعی در قبال نسل‌های حال و آینده تبدیل می‌کند.
امام قائد شهید، حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (ره)، همواره در بیانات خود بر لزوم نهادینه‌شدن فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست تأکید کرده‌اند؛ چنان‌که در ۱۵ اسفند ۱۳۹۷ پس از غرس نهال به مناسبت روز درختکاری فرمودند:مسئله‌ی درخت و حفظ پوشش گیاهی باید جایگاه واقعی خود را در فرهنگ عمومی پیدا کند.
این رهنمود، یادآور آن است که حراست از منابع طبیعی نباید در تقویم‌ها و مناسبت‌های مقطعی محصور بماند، بلکه باید به یک هنجار زنده، همگانی و مستمر در رفتار عمومی آحاد جامعه بدل شود.
کاشت نهال، آغاز یک مسئولیت استیکی از اساسی‌ترین راهبردها در توسعه پایدار فضای سبز، درک زنجیره انتخاب، کاشت، نگهداری و حفاظت است. تمرکز صرف بر آمار کاشت نهال، بدون پیش‌بینی زیرساخت‌های مراقبت، به معنای دستیابی به سرسبزی پایدار نیست؛ چراکه بقای هر نهال در گرو تناسب با اقلیم منطقه، بهره‌گیری از گونه‌های بومی و کم‌آب‌بر، آماده‌سازی خاک، آبیاری اصولی و پایش مستمر است.
از سوی دیگر، حفاظت از درختان کهنسال، ممانعت از تغییر کاربری و تخریب باغ‌ها و پاسداری از جنگل‌ها و مراتع بومی، اهمیتی کمتر از نهال‌کاری ندارد. گاه حفاظت از یک درخت بومی دیرپا یا احیای یک لکه جنگلی در معرض تهدید، ارزشی به مراتب فراتر از غرس صدها نهال بی‌پشتوانه مراقبتی دارد. از این‌رو، سنجه موفقیت طرح‌های منابع طبیعی، میزان ماندگاری و پایداری است، نه فقط شمارش ارقام کاشته‌شده در آغاز کار.
پاییز؛ هنگام کاشت بذر آگاهی و تدبیرگرچه تقویم کاشت در بسیاری از مناطق معطوف به پایان زمستان است، اما ترویج فرهنگ و بستر‌سازی تخصصی نباید محدود به اسفندماه باشد. پاییز دقیقاً همان ایستگاه طلایی برای برنامه‌ریزی، آموزش، شناسایی ظرفیت‌ها و آماده‌سازی زیرساخت‌های اجرایی و فرهنگی است.
در ماه‌های پاییز می‌توان اقدامات کلیدی زیر را سامان داد:آگاهی‌بخشی درباره گونه‌های سازگار با اقلیم‌های کم‌آب و جلوگیری از کاشت گونه‌های مهاجم و پرمصرف؛مکان‌یابی دقیق و نیازسنجی بوم‌شناختی عرصه‌ها؛برگزاری کارگاه‌های آموزشی، نشست‌های تبیینی و تولید محتوای رسانه‌ای اثرگذار؛هم‌افزایی میان مدارس، دانشگاه‌ها، گروه‌های جهادی، تشکل‌های مردمی و دستگاه‌های متولی جهت تعریف پروژه‌های مشترک.حرکت هدفمند در پاییز مانع از اقدامات شتاب‌زده، نمایشی و غیرعلمی در اواخر زمستان می‌شود و زمینه را برای غرس آگاهانه و پایدار فراهم می‌سازد.مسئولیت سبز؛ از نهاد خانواده تا پهنه جامعهصیانت از محیط‌زیست و گسترش پوشش گیاهی، رسالتی همگانی است که تحقق عینی آن در گرو همراهی تمام ارکان جامعه است:خانواده‌ها: با آموزش مهربانی با طبیعت و پرهیز از آسیب به فضای سبز در رفتار با فرزندان، پایه‌های اخلاق زیست‌محیطی را بنا می‌نهند.مدارس و مراکز علمی: با طرح مفاهیم کاربردی حفاظت از خاک و آب، روحیه تعهد به بوم‌زیست را در نسل نو بارور می‌سازند.
دستگاه‌های اجرایی و شهرداری‌ها: با مدیریت منابع آب، انتخاب گونه‌های بومی مقاوم، صیانت سخت‌گیرانه از باغات شهری و تسهیل مشارکت شهروندان، الگوهای عملی ارائه می‌دهند.گروه‌های جهادی و تشکل‌های مردمی: با حضور میدانی، ترویج فرهنگ احیای مراتع و آبخیزداری مشارکتی، جلوه‌ای کارآمد از مردم‌پایگی را در احیای طبیعت رقم می‌زنند.حفظ سرسبزی و آبادانی این خاک، جهادی مستمر و مسئولیت جمعی ماست؛ گامی پایدار برای ساختن سرزمینی آباد، باطراوت و تاب‌آور برای آیندگان.نویسنده: راضیه کهزادی
18:21 - 23 مهر 1405
90 بازدید