مناظره ناطوریکارتا و صهیونیسم دینی بر سر مشروعیت دولت اسرائیل و نقش مؤمنان پیش از ظهور منجی
کانال یوتیوبی «عَل هَمَشمَعوت» در تاریخ ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۵ برابر با ۲۴ تیر ۱۴۰۴، مناظرهای درباره اختلافات الهیاتی میان جریان یهودی ناطوریکارتا و صهیونیسم دینی منتشر کرد. این مناظره با حضور یودل هیرش، نماینده جنبش ناطوریکارتا، و سفی گلدتسهالر، رئیس بیتالمدراش «هاروئَح هَگدولا» (روح بزرگ)، برگزار شد و تامیر دورتال، وکیل و مجری، اجرای آن را بر عهده داشت. محور اصلی این گفتوگو، بررسی مشروعیت دینی تشکیل دولت اسرائیل، تفسیر آموزههای سنتی یهود درباره دوران تبعید و وظیفه یهودیان پیش از ظهور ماشیح (منجی موعود) بود. دو طرف با استناد به منابع توراتی، تلمودی و تفاسیر خاخامی، دو برداشت کاملاً متفاوت از رابطه میان یهودیت و صهیونیسم ارائه کردند.ناطوریکارتا: دولت اسرائیل برخلاف اراده الهی استیودل هیرش، نماینده ناطوریکارتا، در این مناظره تأکید کرد که صهیونیسم و تشکیل دولت اسرائیل با اصول شریعت یهودی در تضاد است. او با استناد به آموزه «سه سوگند» در متون تلمودی، این باور را مطرح کرد که یهودیان در دوران تبعید اجازه ندارند به صورت جمعی و سیاسی برای پایان دادن به تبعید اقدام کنند.بر اساس تفسیر هیرش، سه سوگند شامل ممنوعیت بازگشت اجباری و جمعی به سرزمین موعود پیش از زمان مقرر، ممنوعیت شورش علیه ملتها و پرهیز از تلاش برای تسریع پایان تبعید است. او این آموزهها را احکامی الزامآور دانست و تأسیس دولت اسرائیل و ارتش آن را نتیجه اقدامی انسانی و سیاسی برخلاف انتظار برای ظهور منجی معرفی کرد.
هیرش همچنین درباره مخالفت ناطوریکارتا با خدمت سربازی در ارتش اسرائیل گفت که از نگاه این جریان، ارتش و ساختار سیاسی اسرائیل بر پایه صهیونیسم شکل گرفتهاند و مشارکت در آنها به معنای همکاری با نظامی است که از نظر دینی مشروعیت ندارد.به گفته او، راهحل پایان تبعید نه ایجاد یک دولت یهودی، بلکه بازگشت معنوی به خداوند، پایبندی به تورات و انتظار برای تحقق رستگاری به اراده الهی است.صهیونیسم دینی: تشکیل اسرائیل بخشی از روند رستگاری استدر مقابل، سفی گلدتسهالر دیدگاه صهیونیسم دینی را مطرح کرد و با تفسیر ناطوریکارتا از منابع یهودی مخالفت کرد. او بر اهمیت سکونت یهودیان در سرزمین اسرائیل، دفاع از خود و ایجاد حاکمیت یهودی تأکید کرد.گلدتسهالر استدلال کرد که «سه سوگند» را نمیتوان به عنوان یک منع شرعی دائمی و عملی تفسیر کرد و اشاره کرد که بسیاری از فقیهان یهودی در طول تاریخ، این آموزه را به معنایی که ناطوریکارتا ارائه میکند، مبنای ممنوعیت تشکیل دولت قرار ندادهاند.از نگاه او، بازگشت یهودیان به سرزمین اسرائیل و تشکیل دولت یهودی میتواند بخشی از روند تاریخی رستگاری باشد. او با تکیه بر دیدگاههای جریان دینی-صهیونیستی، بهویژه آرای برخی خاخامهای این جریان، استقلال سیاسی یهودیان را زمینهای برای تحقق وعدههای دینی معرفی کرد.اختلاف بر سر زمان و چگونگی رستگاریدر ادامه مناظره، دو طرف درباره مفهوم رستگاری و شرایط ظهور منجی اختلاف نظر داشتند. یکی از پرسشهای اصلی این بود که آیا رستگاری تنها پس از توبه و اصلاح معنوی قوم یهود رخ میدهد یا ممکن است بدون آمادگی کامل روحانی و «به هنگام مقرر» تحقق یابد.
هیرش با تأکید بر انتظار برای ظهور ماشیح، نقش اقدامات سیاسی انسانها در پایان دادن به تبعید را رد کرد. در مقابل، گلدتسهالر بر این باور بود که اقدامات تاریخی قوم یهود میتواند بخشی از طرح الهی برای نزدیک شدن به دوران رستگاری باشد.در این بخش از گفتوگو، موضوعاتی مانند دیدگاه رمبام (موسی بن میمون) درباره سکونت در سرزمین اسرائیل، تفسیر تاریخی شورش بارکوخبا و پادشاهی حشموناییان نیز مطرح شد و دو طرف تلاش کردند از این نمونههای تاریخی برای تقویت استدلالهای خود استفاده کنند.اختلاف درباره جامعه یهودی و روابط با فلسطینیانبخش دیگری از مناظره به نحوه برخورد با یهودیان سکولار و گروههای مختلف درون جامعه یهودی اختصاص داشت. همچنین دیدگاه ناطوریکارتا درباره فلسطینیان و رویکرد این جریان به گفتوگو با رهبران فلسطینی، از جمله دیدار برخی اعضای آن با یاسر عرفات، مورد بحث قرار گرفت.دو قرائت متضاد از یهودیت و آینده قوم یهوداین مناظره بازتابدهنده یکی از عمیقترین اختلافات فکری در یهودیت معاصر است: اختلاف میان جریانی که صهیونیسم را دخالت انسانی در روند الهی و نقض سنتهای دینی میداند، و جریانی که تشکیل دولت اسرائیل را مرحلهای از تحقق وعدههای دینی و مقدمهای برای رستگاری تلقی میکند.در نگاه ناطوریکارتا، تبعید وضعیت ارادهشده الهی است که تنها با ظهور منجی پایان خواهد یافت و تلاش سیاسی برای پایان دادن به آن، امری نادرست تلقی میشود. در مقابل، صهیونیسم دینی بر این باور است که بازگشت به سرزمین اسرائیل، دفاع از قوم یهود و ایجاد حاکمیت یهودی میتواند بخشی از مسیر تحقق رستگاری باشد.
11:52 - 14 شهریور 1405