مناظره دو حاخام درباره مشروعیت دینی اسرائیل؛ تقابل دو نگاه به صهیونیسم و رستگاری
کانال یوتیوبی «عال هَمَشمَعوت» روز چهارشنبه سوم مهر ۱۴۰۴ مناظرهای میان دو حاخام یهودی درباره مشروعیت یا عدم مشروعیت دولت اسرائیل از منظر آموزههای دینی یهود برگزار کرد. این گفتوگو، دو دیدگاه متفاوت در یهودیت معاصر درباره رابطه میان سنت دینی، صهیونیسم و مفهوم رستگاری را در برابر یکدیگر قرار داد. در این مناظره، حاخام آویعاد نایگر با تکیه بر منابع سنتی یهود، بهویژه مفهوم «سه سوگند» در تلمود، تأسیس دولت اسرائیل پیش از ظهور منجی موعود را مخالف با اراده الهی دانست. در مقابل، حاخام بنیامین طویدی با استناد به آرای جریان دینی-صهیونیستی، بهویژه دیدگاههای منتسب به خاخام آبراهام اسحاق کوک، تشکیل اسرائیل را بخشی از روند رستگاری و نشانهای از تحقق وعدههای دینی معرفی کرد.اختلاف بر سر «سه سوگند»محور اصلی مناظره، تفسیر مفهوم «سه سوگند» بود؛ آموزهای برگرفته از متون تلمودی که بر اساس آن، در دوران تبعید یهودیان، سه اصل مطرح شده است: بازگشت جمعی و اجباری به سرزمین موعود پیش از زمان مقرر، شورش قوم یهود علیه ملتهای دیگر، و جلوگیری از ظلم ملتها نسبت به یهودیان.حاخام نایگر این سوگندها را حکمی الهی و تغییرناپذیر دانست و استدلال کرد که تلاش انسانی برای پایان دادن به تبعید، پیش از ظهور ماشیح (منجی موعود)، نوعی دخالت در روند الهی رستگاری است. او تأسیس دولت صهیونیستی را نمونهای از «شتاب برای تحقق روز موعود» عنوان کرد و آن را موجب انحراف معنوی دانست.
وی همچنین با اشاره به برخی تفاسیر سنتی درباره نشانههای دوران پایانی، پدیدههایی مانند بحرانهای اخلاقی و اجتماعی را از نشانههای نزدیک شدن به دوره پیش از ظهور منجی معرفی کرد. او رخدادهایی مانند حمله ۷ اکتبر را نیز در چارچوب انتقاد خود از مسیر صهیونیسم تفسیر کرد و دولت اسرائیل را عاملی برای دور شدن از انتظار دینی برای ظهور ماشیح دانست.نگاه رستگارانه به تشکیل اسرائیلدر سوی دیگر، حاخام بنیامین طویدی با رد تفسیر الزامآور از سه سوگند، استدلال کرد که این مفاهیم را باید توصیههایی الهی مربوط به دوره تبعید دانست که با آغاز روند رستگاری تاریخی، کارکرد پیشین خود را از دست دادهاند.او با استناد به دیدگاههای خاخام کوک و دیگر متفکران دینی-صهیونیستی، بازگشت یهودیان به سرزمین اسرائیل، آبادانی سرزمین و تشکیل یک حکومت یهودی را نشانههایی از آغاز رستگاری دانست. از نگاه او، رخدادهای تاریخی معاصر نه نشانه انحراف، بلکه بخشی از مسیری الهی برای تحقق وعدههای دینی هستند.طویدی همچنین به اختلاف نظر میان برخی جریانهای دینی یهود درباره ماهیت قوم یهود اشاره کرد؛ اینکه آیا یهودیت صرفاً یک دین است یا علاوه بر آن، دارای هویت ملی نیز هست. او با تکیه بر این نگاه، از مشروعیت دینی تشکیل دولت اسرائیل دفاع کرد.دو برداشت متفاوت از تاریخ و آیندهدر بخش دیگری از مناظره، اختلاف دو طرف درباره مفهوم «معجزه» در تاریخ معاصر آشکار شد. نایگر دستاوردهای دولت اسرائیل را نه نشانه لطف الهی، بلکه نوعی توهم و «خیرِ ظاهریِ ناشی از مسیری نادرست» دانست. در مقابل، طویدی همین تحولات را برکت الهی و نشانه حرکت تاریخ به سوی رستگاری معرفی کرد.
این مناظره بازتابدهنده شکاف عمیق میان دو جریان فکری در یهودیت است: جریان ضدصهیونیستی ارتدوکس که تشکیل دولت اسرائیل پیش از ظهور منجی را فاقد مشروعیت دینی میداند، و جریان دینی-صهیونیستی که تأسیس اسرائیل را بخشی از فرآیند تحقق وعدههای دینی و آغاز دوران رستگاری تلقی میکند.
11:18 - 14 شهریور 1405
10k بازدید