پارکهایی که قرار است پول بسازند
پارکهای علم و فناوری دیگر قرار نیست فقط محلی برای استقرار شرکتها باشند؛ حالا قرار است با سرمایهگذاری روی فناوریهای موفق، خودشان به موتور تولید سرمایه تبدیل شوند.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس؛ در دنیای فناوری هفته گذشته در کشور، تصمیمهای جدیدی برای آینده پارکهای علم و فناوری و توسعه زیرساختهای فناوری کوانتومی مطرح شد. در کنار این رویدادها، دو خبر نیز درباره حمایت و اشتغال نخبگان منتشر شد شنبه ۲۰ تیرماه و اولین روز هفتهای که گذشت، نشست هماندیشی پارکهای علم و فناوری سراسر کشور در معاونت علمی ریاستجمهوری برگزار شد. جلسهای که در راستای سیاستگذاری معاونت علمی برای فراهمسازی بستر حرکت پارکهای علم و فناوری به سوی نسل پنجم تشکیل شد.
تغییر مدل تأمین مالی در پارکهای علم و فناوری/ پارکی که فقط وام نمیدهد
در این نشست حامد رفیعی رئیس مرکز تامین مالی و توسعه سرمایهگذاری معاونت علمی، از تغییر پارادایم از توسعه زیرساختهای فیزیکی به سمت اهرمسازی سرمایه خبر داد. رفیعی در این نشست مدل «پارک سرمایهساز» را معرفی کرده و به تدوین سند معماری این مدل اشاره کرد.حالا پارک سرمایهساز یعنی چه؟ در مدل قدیمی پارکها یک شرکت دانشبنیان درخواست حمایت مالی میدهد، پارک یا صندوق به آن وام یا سرمایه میدهد و کار تمام میشود اما در مدل پارک سرمایهساز پارک روی شرکتها و فناوریهای موفق سرمایهگذاری میکند، از رشد آنها درآمد کسب میکند و این درآمد را دوباره صرف حمایت از پروژههای جدید میکند. یعنی یک چرخه دائمی تولید سرمایه شکل میگیرد. اجرای این مدل بر پایه همکاری سهجانبه پارکهای علم و فناوری، صندوقهای نوآوری و پژوهش و فناوری و شبکه بانکی خواهد بود تا منابع مالی بهصورت اهرمی و پایدار در اختیار زیستبوم فناوری قرار گیرد.
فرانچایز دانشبنیان؛ تکرار الگوهای موفق
به گفته رفیعی هدف این مدل، عبور از حمایتهای موردی و ایجاد چرخهای پایدار برای خلق ثروت و توسعه فناوریهای راهبردی است. اجرای این الگو بر مشارکت پارکهای علم و فناوری، صندوقهای نوآوری و شکوفایی و شبکه بانکی استوار خواهد بود و در همین راستا، سند «فرانچایز صنعت دانشبنیان» نیز بهزودی رونمایی میشود؛ سندی که با تمرکز بر مقیاسپذیرسازی شرکتها، شبکهسازی میان پارکها و تکثیر الگوهای موفق فناوری، به دنبال توسعه پایدار زیستبوم نوآوری است. هدف این سند، تبدیل تجربههای موفق به الگوهای قابل تکرار است؛ به این معنا که شرکتها و فناوریهای موفق، بهجای محدود ماندن در یک پارک یا منطقه، در سایر پارکها نیز توسعه پیدا کنند. اصغر نوراله زاده رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی نیز در این نشست اعلام کرد که صندوق نوآوری و شکوفایی رویکرد خود را از حمایت مستقیم شرکتها به حمایت از طریق پارکها و صندوقهای پژوهش و فناوری تغییر داده و بر سرمایهگذاری مشترک با CVCها تمرکز خواهد کرد.
قانون جهش دانشبنیان بهروزرسانی شد
در همین نشست، معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی از انتشار نسخه بهروزشده قانون جهش تولید دانشبنیان خبر داد. بر اساس این اصلاحات، دامنه حمایتهای قانونی از شرکتهای دانشبنیان افزایش یافته، محدودیت برخی مشوقهای مالیاتی برداشته شده و امکان استفاده از اعتبار مالیاتی برای بازسازی زیرساخت شرکتهای خصوصی نیز فراهم شده است؛ تغییراتی که میتواند اجرای مدلهای جدید حمایت از زیستبوم نوآوری و پارکهای علم و فناوری را تسهیل کند. همچنین سقف حمایت از پروژههای «بار اول» نیز حذف شده است؛ یعنی پروژههایی که برای نخستینبار در کشور به تولید یا بومیسازی یک فناوری یا محصول راهبردی منجر میشوند، دیگر با محدودیت سقف حمایتی مواجه نخواهند بود. اختیاری همچنین از طراحی یک «دستیار هوش مصنوعی» تخصصی برای پاسخگویی به سوالات مربوط به اعتبار مالیاتی و مفاد قانون جهش تولید خبر داد.
نسخه جدید معاونت علمی برای ۵ نسل پارکهای علم و فناوری
حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور، با اشاره به دو الگوی توسعه فناوری در جهان، شامل الگوی آزاد و مداخلهگر، گفت دولت چهاردهم رویکردی ترکیبی را در پیش گرفته است. افشین این تقسیمبندی را معیاری برای سنجش نقش پارکها در توسعه زیستبوم نوآوری دانست و در ادامه ویژگیهای نسلهای مختلف پارکهای علم و فناوری را تشریح کرد. در نسل اول، پارکهای علم و فناوری تنها محل استقرار شرکتها هستند و بسیاری از پارکهای کشور هنوز با همین رویکرد اداره میشوند. نسل دوم پارکها بر تجاریسازی فناوری تمرکز دارد و شرکتهای فناور را از مرحله ایده به بازار و فروش محصول هدایت میکند. در نسل سوم، پارکهای علم و فناوری از ارائه خدمات فراتر رفته و به رهبران زیستبوم نوآوری تبدیل میشوند.
در نسل چهارم، پارکها به پیشران توسعه منطقهای تبدیل شده و با شکلگیری «مناطق نوآوری»، فناوری از محدوده پارکها به متن شهر و زندگی مردم وارد میشود. به گفته افشین، پارک فناوری پردیس، گامهایی برای تبدیل شدن به منطقه نوآوری برداشته است، اما هنوز مسیر رسیدن به استانداردهای نسل چهارم را پیش رو دارد.در نسل پنجم نیز پارکهای علم و فناوری بر فناوریهای راهبردی و نوظهور مانند هوش مصنوعی، کوانتوم و زیستفناوری تمرکز خواهند داشت.
آزمایشگاههای جدید در راه توسعه کوانتوم
دومین روز هفته نشست مهم دیگری در معاونت علمی برگزار شد؛هشتمین نشست شورای راهبری کوانتوم. در این نشست، آخرین اقدامات انجامشده در حوزه توسعه فناوریهای کوانتومی، روند اجرای مصوبات پیشین، برنامههای آتی و ظرفیتهای همکاری میان دستگاههای مختلف کشور مورد بررسی قرار گرفت و اعضا درباره مهمترین الزامات توسعه این فناوری راهبردی به بحث و تبادل نظر پرداختند. به گفته افشین در این نشست، توسعه زیرساختهای آزمایشگاهی، راهاندازی آزمایشگاههای ارزیابی و استاندارد و ارائه خدمات تخصصی به مراکز علمی و شرکتهای دانشبنیان، از اولویتهای معاونت علمی در حوزه کوانتوم است. در این نشست، وحید جاننثاری، سرپرست دبیری ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان کوانتوم، لیزر و فوتونیک، گزارشی از اقدامات انجامشده این ستاد در حوزههای ترویج، آموزش، توسعه زیرساخت، حمایت از پژوهش و توسعه بازار ارائه کرد. وی از راهاندازی آزمایشگاه استاندارد ارتباطات کوانتومی و مرجع زمانی تا پایان سال ۱۴۰۵ خبر داد و این دو مرکز را از زیرساختهای کلیدی توسعه فناوریهای کوانتومی دانست.
نخبگان پزشکی و علاقهمندان به اشتغال در بخش خصوصی بخوانند
این هفته دو خبر هم برای نخبگان داشت. یک خبر مربوط به نخبههای رشتههای پزشکی بود. بنیاد ملی نخبگان دومین فراخوان طرح «دانا» را برای حمایت از فعالیتهای علمی دانشآموختگان مستعد دکترای حرفهای پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی عمومی منتشر کرد. این طرح با هدف حمایت از مسیر رشد علمی و توانمندسازی نخبگان حوزه سلامت اجرا میشود و متقاضیان میتوانند تا پایان ۳۱ تیرماه درخواست خود را در سامانه سینا ثبت کنند. خبر دوم مربوط به اشتغال نخبگان در بخش خصوصی بود. بنیاد ملی نخبگان دومین فراخوان شناسایی و جذب استعدادهای برتر در بخش خصوصی را منتشر کرد؛ فراخوانی که با هدف معرفی دانشآموختگان مستعد به شرکتهای خصوصی و توسعه فرصتهای شغلی برای آنان برگزار میشود. ثبتنام در این فراخوان تا ۹ مرداد ادامه دارد.
تغییر معماری تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان
از رویدادهای دیگر و مهم این هفته، برگزاری نشست هماندیشی مدیران عامل صندوقهای پژوهش و فناوری سراسر کشور با حضور رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی بود؛ نشستی که در آن اصغر نورالهزاده از برنامه این صندوق برای تقویت نظام تأمین مالی زیستبوم فناوری خبر داد. بر این اساس، صندوقهای پژوهش و فناوری سه ماه فرصت دارند سرمایه خود را افزایش دهند و منابع صندوق نوآوری، صندوقهای پژوهش و فناوری و صندوقهای سرمایهگذاری شرکتی (CVC) نیز بهصورت اهرمی برای افزایش توان تسهیلاتدهی به شرکتهای فناور تجمیع خواهد شد. همچنین تقویت اعتبار ضمانتنامهها و زیرساختهای مالی این صندوقها از دیگر محورهای اعلامشده در این نشست بود.#رویدادهای_فناوری_هفته#پارکهای_علم_و_فناوری#صندوقهای_پژوهش_و_فناوری 08:51 - 25 تیر 1405