از معبر محاصره تا اوج اقتدار
از معبر محاصره تا اوج اقتدار؛ ضرورت تغییر قطبنمای لوکسفروشی به فرماندهی نبرد اقتصادی
در شرایط حساس و خطیر بینالمللی و منطقهای، سرنوشت جوامع بیش از هر چیز به نوع برنامهریزی، هوشمندی و سرعتعمل تصمیمگیرندگان گره خورده است. تجربه نشان داده است که یکی از لازمههای حیاتی مدیریت کشور در دوران مواجهه با فشارهای سنگین و نبرد همهجانبه، حاکمیت «اقتصاد جنگی» است. بدان معنا که تمامی تصمیمگیریها، برنامهریزیها و اقدامات، منطبق بر واقعیتهای موجود و شرایط اقتضایی زمان تنظیم شوند و از هرگونه دیوانسالاری غیرضروری و نگاههای متعارف در شرایط عادی پرهیز گردد.جمهوری اسلامی ایران به واسطه تجربه نزدیک به نیم قرن مواجهه با تحریمهای ظالمانه، به بلوغ و توانمندی قابل توجهی در تنظیمگری اقتصادی در شرایط دشوار دست یافته است. امروز که جبهه دشمن—بهویژه با ابزارهای طراحیشده در دوران ترامپ—تمرکز اصلی خود را بر جنگ اقتصادی قرار داده است، انسجام و تنظیمگری دقیق دولت میتواند مسیر عبور از این گردنه را هموار سازد. پیروزی نهایی در این عرصه بدون شک به دست مردم رقم میخورد و دستگاههای اقتصادی کشور وظیفه دارند نقش تسهیلگر و پشتیبان را در این حرکت ملی ایفا کنند.این رویکرد، دقیقاً در امتداد رهنمودها و فرمایشات مقام معظم رهبری است که بر دو اصل کلیدی «برنامهریزی دقیق و اقدام به موقع» و «پرهیز از القای ناامیدی» تاکید داشتهاند. امیدآفرینی واقعی در جامعه، حاصل کارآمدی، مدیریت مطلوب منابع و همراهی مسئولان با مردم است؛ چرا که مردم ظفرمند ایران نشان دادهاند در تمامی میادین سخت، پیشقراول پیروزی بوده اند.
در چارچوب اقتصاد جنگی، نخستین گام تغییر و اصلاح رادیکال اولویتهای ارزی و وارداتی است. در زمانی که دشمن معیشت عموم مردم را هدف گرفته، معقول نیست که منابع ارزشمند ارزی کشور صرف واردات کالاهای لوکس و غیرضروری—نظیر خودروهای گرانقیمت، تلفنهای همراه پرچمداری که حتی در کشور سازنده نیز تازه رونمایی شدهاند، یا کالاهای مصرفی دارای مشابه داخلی—شود. به عنوان مثال، ارز پرداختی برای واردات چنین کالاهای تجملاتی در مدیریت اقتضایی باید مستقیماً به تامین نهادههای دامی، گندم، داروی بیماران خاص، مواد اولیه کارخانجات و تجهیزات زیرساختی تخصیص یابد.در کنار مدیریت واردات، بازطراحی فرماندهی صادرات نیز رکن دوم و مکمل این معادلات است. در شرایط نبرد اقتصادی، صادرات غیرنفتی باید شریان اصلی و قابل اتکای تامین ارز کشور باشد؛ رویکردی که در آن تسریع در بازگشت ارز صادراتی به چرخه رسمی و حمایت از صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا، پشتیبان اصلی تامین کالاهای حیاتی خواهد بود. از سوی دیگر، مدیریت هوشمندانه صادرات و ممانعت از خروج اقلامی که نیاز مستقیم سفره مردم و خطوط تولید داخلی هستند، مانع از بروز کمبود و شوک قیمتی در بازار داخل میشود.
در این میان، شرط لازم برای تحقق تمام این اهداف، عبور قاطع از دیوانسالاری مزمن و حاکمشدن «نگاه قرارگاهی» در دستگاههای اجرایی است. در شرایط نبرد، فرایندهای طولانی اداری، رسوب چندماهه کالاهای اساسی در گمرکات و پاسکاریهای بیندستگاهی میان متولیان امر، خود به مانعی جدی در مسیر روانسازی اقتصاد تبدیل میشود. فرماندهی متمرکز و قرارگاهی باید با اختیارات ویژه، ضوابط پیچیده و توقفهای زاید گمرکی را حذف کرده و با ایجاد مسیر تسهیل ترخیص برای نهادهها، دارو و مواد اولیه، جریان تامین معیشت مردم را بیوقفه، چابک و شفاف سازد.همزمان با این تشکیلات اجرایی، دستگاه قضایی نیز باید اقتضائیات زمان جنگ را در تمام ارکان خود حاکم کند. برخورد قضایی در شرایط نبرد اقتصادی با زمان صلح کاملاً متفاوت است؛ اخلال در بازار، احتکار ارز و کالاهای اساسی، یا هدف قرار دادن ذهن و امنیت روانی مردم با القای ناامیدی، دیگر یک تخلف معمولی نیست، بلکه اقدام مستقیم در زمین دشمن است. دستگاه قضا باید با حذف فرایندهای کسلکننده و طولانی دادرسی، رسیدگی خارج از نوبت و اعمال برخوردهای قاطع و بازدارنده، مجال هرگونه سوءاستفاده را از سودجویان و ستون پنجم اقتصادی دشمن سلب کند. بازدارندگی قضاییِ ملموس و آنی، چتر حمایتی اصلی از سفره و روان جامعه در این آوردگاه است.بازخوانی سیره و تاکیدات امام شهید در آخرین دیدارهایش با مسئولین نیز گواهی بر همین حقیقت است؛ ایشان بر اولویت تامین معیشت و دارو تاکید داشتند و هدایتهای ایشان، مسیر کشور را در این بخشها به نتایج مثبت و گرهگشا رساند که در ماههای گذشته شاهداثر آن بودیم.
علاوه بر این، آموزه اقتصاد مقاومتی به عنوان سرفصل استراتژیک راهگشا، دقیقاً برای عبور از چنین روزهایی تدوین شده و امروز آوردگاهی پیروزمندانه را پیش روی کشور قرار داده است. دولت محترم که در بخشهای مختلف توانسته به دستاوردهای ارزشمندی دست یابد، ضرورت دارد با تکیه بر ظرفیتهای داخلی، عمل به وظایف قانونی و هماهنگی کامل با مردم، روند موفقیت و پیروزی در جنگ اقتصادی را تسهیل و تسریع نماید.
13:11 - 25 شهریور 1405