جاذبه‌های گردشگری مرکزی در قاب ایران جان به نمایش در می‌آید

آشتیان با وجود وسعت اندک، در دل خود آثاری را جای داده که هر یک، برگرفته از دل تاریخ و هویت این دیار کهن است. از سدها و پارک‌های جنگلی و روستاهای ییلاقی گرفته تا امامزاده‌ها، پل‌های تاریخی، آسیاب‌های قدیمی، خانه‌های اعیان‌نشین قاجاری و موزه‌های صنایع دستی، همه و همه حکایت از غنای فرهنگی و تاریخی این شهرستان دارند.
خبرگزاری فارس_ کمتر از چند روز دیگر به میزبانی استان مرکزی از رویداد ملی «ایران جان» باقی مانده است؛ رویدادی که قرار است ظرفیت‌ها و داشته‌های شهرستان‌های مختلف این استان را در معرض دید مخاطبان ملی و فراملی قرار دهد.در همین چارچوب، شهرستان آشتیان با مجموعه‌ای کم‌نظیر از جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی، یکی از مقاصدی است که می‌تواند سهم مهمی در معرفی چهره واقعی استان مرکزی ایفا کند.آشتیان با وجود وسعت اندک، در دل خود آثاری را جای داده که هر یک، برگرفته از دل تاریخ و هویت این دیار کهن است. از سدها و پارک‌های جنگلی و روستاهای ییلاقی گرفته تا امامزاده‌ها، پل‌های تاریخی، آسیاب‌های قدیمی، خانه‌های اعیان‌نشین قاجاری و موزه‌های صنایع دستی، همه و همه حکایت از غنای فرهنگی و تاریخی این شهرستان دارند. آنچه در ادامه می‌خوانید، مروری است بر مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری آشتیان؛ جاذبه‌هایی که رویداد ایران جان می‌تواند پلی برای شناساندن آن‌ها به ایران و جهان باشد.سد و قلعه علی نقی بیکاین سد در فاصله دو کیلومتری شرق شهر آشتیان واقع شده و یکی از جاذبه‌های طبیعی این شهرستان به شمار می‌رود. وجود قلعه در کنار سد، به این منطقه ارزش تاریخی نیز بخشیده است.پارک جنگلی کوه آشتیاندر ارتفاعات اطراف آشتیان قرار دارد و فضایی مناسب برای طبیعت‌گردی و گذراندن اوقات فراغت در دل طبیعت است.روستای آهواین روستا در پنج کیلومتری شمال شرق آشتیان واقع شده و از جاذبه‌های طبیعی و گردشگری شهرستان محسوب می‌شود. روستای آهو یکی از روستاهای هدف گردشگری در استان مرکزی است که می‌تواند گزینه مناسبی برای تفریح و گشت مسافران باشد.
روستای شهرآب (شهراب)این روستا در حدود بیست کیلومتری شمال فرمهین، پانزده کیلومتری جنوب تفرش و پانزده کیلومتری غرب آشتیان قرار دارد. میزان بارش سالانه آن حدود چهارصد میلی‌متر است که آن را در زمره مناطق پربارش منطقه قرار می‌دهد. نزدیکی به سد کشه، بر طراوت هوای این روستا افزوده است.روستای شهرآب در پای کوهستان‌های تفرش و مشرف به منطقه کوهستانی تخت رستم واقع شده است، این روستا از روستاهای باستانی است که قدمتی بیش از هزار و هفتصد سال دارد. کوه تخت رستم در جوار این روستا، یادآور تخت رستم ارومیه و دریاچه چی‌چست و آتشکده آذرگشسب ارومیه است و در عین حال، تداعی‌گر اولین آتشکده باستانی فردقان در منطقه کوژ نیز هست.روستای شهرآب در دوره ساسانیان و دوره اسلامی، جزء منطقه پهناوری بوده که «وره» نامیده می‌شده است. این روستا در کنار روستاهای آهو، سیاوشان، دستجرده، کردجان، حروران، موسی‌آباد و آشتیان فعلی، جزء رستاق قم آورده شده است. منطقه وره از شمال به دستجرده، از غرب به شهرآب و از جنوب به آهویه و محسن‌آباد (حروران) ختم می‌شده است. روستاهای چال، سفیدشبان، کشه، سربند، سفیدآب، دارستان، کنگران و شاهواروق تابع بخش شهرآب هستند.شهرآب در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده و آب و هوایی بسیار عالی دارد. مردم آن به کشاورزی و دامپروری مشغولند و انگور این روستا شهرت خاصی دارد. مردم شهرآب خونگرم، مذهبی و شیفته اهل بیت عصمت و طهارت هستند. مرقد مطهر امامزاده شاهزاده علی‌اصغر (ع)، پسر امام زین‌العابدین (ع)، در این روستا واقع است که قدمت شهرآب را بیش از هزار سال نشان می‌دهد.
عمارت مستوفی‌الممالک این عمارت متعلق به اواخر سلطنت ناصرالدین شاه قاجار، یعنی حدود ۱۱۰ سال پیش است که با سبک و سیاق خاص معماری آن دوره که ویژگی آن استفاده از عناصر و بن‌مایه‌های اروپایی است، ساخته شده است.میرزا حسن مستوفی‌الممالک یکی از برجسته‌ترین چهره‌های تاریخ معاصر ایران است. در دوران قاجاریان، صدراعظم ناصرالدین شاه بوده است. او در دوران پهلوی هم از دولتمردان بود و محبوبیت زیادی از طرف رضاشاه داشت.در دوران پهلوی هم نخست‌وزیر دولت بود که البته فقط یک سال طول کشید، اما در همان دوران کوتاه توانست خدمات ارزشمندی مثل ایجاد تشکیلات نوین دادگستری و لغو کاپیتولاسیون در حق ایران انجام دهد. همچنین فراهم کردن مقدمات راه‌آهن سراسری ایران، یکی دیگر از خدمات او بود. میرزا حسن مستوفی‌الممالک در سن 60 سالگی درگذشت.امامزاده احمدبن اسماعیل محسن‌آبادآستان امامزاده احمدبن اسماعیل (ع) در شهرستان آشتیان، بخش مرکزی، شانزده کیلومتری جنوب غربی شهر آشتیان، روستای محسن‌آباد، از دهستان گرکان شهرستان آشتیان واقع شده است. قدمت بنای اصلی ساختمان بقعه مربوط به دوره صفویه است و دیوارهای آن از سنگ لاشه و خشت و گل ساخته شده است. گنبد قدیمی بقعه فروریخته و به جای آن گنبدی مخروطی خمیده یا زنگوله‌ای شکل ساخته شده است.فضای حرم هشت‌ضلعی بوده و داخل حرم، یک ضریح آلومینیومی طلایی‌رنگ در سال ۱۳۸۰ شمسی نصب شده است. بقعه دارای یک شبستان ورودی به ابعاد ۹×۱۰ متر است که در سال ۱۳۷۷ شمسی ساخته شده است. بر سر درب حرم، یک سنگ تاریخی قرار دارد که بر روی آن اشعاری حک شده و ضمن آن به «احمد بن اسماعیل» از صلب امام جعفر صادق (ع) اشاره دارد و سال ساخت بقعه را نوشته است.
بر ضریح، اشعاری در مدح امامزاده (احمد بن اسماعیل پور جعفر) نقش گردیده و بر روی قطعه چوبی باقی‌مانده از صندوق قدیمی، کتیبه‌ای به‌صورت برجسته قرار دارد. بالای سر در حرم نیز کتیبه‌ای سنگی قرار دارد که اشعاری در آن حجاری شده است. در جوار بقعه، صحن قرار دارد.منطقه شکار ممنوع کلاههاین زیستگاه طبیعی در شمال شهرستان آشتیان واقع شده و وسعتی معادل نوزده هزار و صد و بیست و شش هکتار دارد. در حال حاضر به عنوان منطقه شکار ممنوع، تحت حمایت سازمان محیط زیست قرار دارد. کلاهه آشتیان با کوه‌های خشک و صخره‌ای، تپه‌ماهورها و حوزه دشتی، دارای اقلیمی متنوع است و همین ویژگی مهم باعث شده تا طیف وسیعی از تنوع گونه‌های گیاهی و جانوری را در خود داشته باشد.وجود اکوسیستم‌های متنوع در منطقه کلاهه، این زیستگاه را به محلی امن برای حیات وحش تبدیل کرده و در حال حاضر بیست و هفت گونه از صد و هفتاد گونه پستاندار ایران در کلاهه آشتیان زیست می‌کنند. پازن، قوچ اراکی، گراز، گرگ، شغال، روباه، کفتار، سمور، گربه وحشی، گربه پالاس، تشی، خرگوش، پیکا، موش صحرایی، جرد ایرانی و لیبی، هامستر خاکستری، ول حفار، خفاش بال‌بلند، خفاش بال‌سفید و خارپشت اروپایی از جمله تنوع وحوش ارزشمند زیستگاه کلاهه آشتیان است.صنایع دستی آشتیانرشته‌های صنایع دستی شهرستان آشتیان شامل دست‌بافت‌های سنتی (قالی‌بافی، گلیم‌بافی)، رودوزی‌های سنتی و آثار چوبی (معرق‌کاری) است. مراکز ارائه صنایع دستی شهرستان را بازارچه صنایع دستی، منزل معتمدالایاله جنب بازار تاریخی تشکیل می‌دهند که مهم‌ترین بازارچه صنایع دستی این شهرستان است.
امامزاده بی‌بی فاطمه صغری (س)این امامزاده در روستای سیاوشان واقع شده و از جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی شهرستان آشتیان به شمار می‌رود.امامزاده عبدالله (ع) نیز در روستای آهو قرار دارد و یکی از زیارتگاه‌های منطقه محسوب می‌شود، همچنین پل تاریخی سیاوشان در دهستان سیاوشان و روستای سیاوشان واقع شده و از آثار تاریخی ارزشمند منطقه است.آسیاب جفتیدر فاصله دو و نیم کیلومتری شمال آشتیان قرار دارد. این بنای تاریخی به دوره قاجاریه بازمی‌گردد و شامل دو آسیاب در کنار هم با فاصله کمی ساخته شده است که دست‌نخورده باقی مانده‌اند.این آسیاب‌ها توسط آب کار می‌کرده‌اند؛ هر آسیاب به‌صورت مجزا دارای مخزنی بوده که توسط جویبار آب پر می‌شده و از سوراخ بسیار کوچکی که در زیر مخزن بوده، آب به شدت و قدرت زیاد خارج می‌شده و سنگ آسیاب را به گردش در می‌آورده است. این مکان با صفا، به‌ویژه در فصول بهار و تابستان، محل مناسبی برای گذراندن اوقات فراغت است.منزل دکتر عبدالعظیم قریباین بنا در مرکز روستای گرکان، روبروی دانشسرای گرکان قرار دارد. بنای قاجاری مذکور مربوط به خاندان بزرگ قریب است که در عرصه علم، فرهنگ و ادب ایران زمین سهمی به‌سزا دارند. از جمله می‌توان به دکتر محمد قریب (بنیان‌گذار طب کودکان در ایران)، دکتر عبدالعظیم قریب (استاد زبان و ادبیات فارسی) و پروفسور عبدالکریم قریب (پدر علم زمین‌شناسی ایران و بنیان‌گذار دانشگاه اراک) اشاره کرد.کارگاه صابون‌سازیدر ابتدای جاده آشتیان به روستای سیاوشان قرار دارد. کارگاه‌های صابون‌سازی یکی از جاذبه‌های مهم اقتصاد سنتی این شهرستان محسوب می‌شوند و صابون از سوغات معروف آشتیان است.
منزل تاریخی هدایت‌الله وزیر دفتر (موزه آشتیان)در بافت قدیمی شهر آشتیان خانه‌ای تاریخی وجود دارد که مردم آشتیان صاحب اولیه آن را شخصی به نام میرزا هدایت‌الله وزیر دفتر می‌دانند. میرزا هدایت‌الله، پدر دکتر محمد مصدق، از رجال و مستوفیان نامدار هم‌زمان با ناصرالدین شاه قاجار بود و در دوره حکومت او به وزارت لشکر و سپس به منصب وزیر دفتر برگزیده شد.بنای تاریخی میرزا هدایت‌الله وزیر دفتر در عصر قاجار با استفاده از مصالح خشت، گل، چوب، آجر و گچ ساخته شده و به دست هنرمندان معمار، به باغی از لطافت و زیبایی تبدیل شده است. دسترسی به بنا از دو طریق امکان‌پذیر است: یکی از درب واقع در کوچه ضلع شمال شرقی بنا و دیگری از داخل بازار شهر آشتیان. این عمارت مشتمل بر راهروی ورودی، میانسرا (حیاط مرکزی)، آب‌انبار و فضای مسکونی و خدماتی در دو جبهه شمالی و غربی حیاط است. در حیاط بنا، حوض و مخزن آب‌انباری قرار دارد که روزی از قنات شهر پر می‌شده است.دسترسی به پاشیر این آب‌انبار از گوشه جنوب شرق حیاط، از طریق چند پله میسر است. در نمای جبهه شرقی و جنوبی حیاط، طاق‌نماهایی در یک یا دو طبقه با قوس جناقی اجرا شده‌اند. این خانه امروز به عنوان موزه آشتیان شناخته می‌شود.منزل تاریخی معتمدالایاله (موزه صنایع دستی)در شهر آشتیان، جنب بازار تاریخی، منزل تاریخی معتمدالایاله قرار دارد که امروز به موزه صنایع دستی تبدیل شده است. معتمدالایاله از مردان سیاسی دوره قاجار در آشتیان بود و عمارت او دارای معماری مربوط به قاجارها و فضاهای مسکونی، خدماتی و آب‌انبار بوده است. این منزل در بافت قدیم شهر آشتیان واقع شده است.
بر سر درب این خانه، کوبه‌ای برنجی دیده می‌شود که بر روی آن حک شده است: «معتمدالایاله ۱۳۱۸، عمل استاد عبدالکریم شیرازی». به نظر می‌رسد میخ‌ها و کوبه‌های درب در شیراز ساخته شده است. در بالای سر در، کنگره‌هایی از آجر و چند کاشی معرق به کار رفته است. در کاشی دایره وسط سر در، آیات زیبایی از قرآن با خط بسیار زیبا تحریر شده است. در بالای آن، با گچ برجسته نام استاد و بنای ساختمان «عمل عبدالرحیم گرکانی» نوشته شده است.کتیبه‌های سنگی آشتیانشهرستان آشتیان سرشار از مکان‌های دیدنی برای بازدید گردشگران است که از جمله آن‌ها کتیبه‌های سنگی این شهر است که تاریخ آن‌ها تا سده هفتم هجری کشیده می‌شود.قلعه مستوفی‌الممالکقلعه مستوفی‌الممالک در یک کیلومتری غرب شهر آشتیان واقع شده است. این خانه اعیان‌نشین که به عمارت مستوفی‌الممالک مشهور است، در محله درخونگاه، روزگاری برای خود اسم و رسمی داشت، اما امروزه در میان آپارتمان‌های قد و نیم‌قد، به لوکیشن سریال و فیلم‌ها تبدیل شده است.آنچه در این گزارش آمده، مروری است بر مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری آشتیان؛ جاذبه‌هایی که رویداد ایران جان می‌تواند پلی برای شناساندن آن‌ها به ایران و جهان باشد.بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و فروشگاه‌های «کافه بازار و «مایکت» دانلود و نصب کنید.#ایران_جان#گردشگری
11:46 - 13 مهر 1405
استان ها
مرکزی