«کروز» زبان فارسی و پدافند گفتمانی؛ کلید پیروزی در نبرد تمدنی
ما باید روایت خود را با زبان و فرهنگ غنی خویش داشته باشیم. دشمن میخواهد ما را بیزبان و بیفرهنگ کند اما اگر سنگر و پدافند زبانی و گفتمانی را تقویت کنیم، پیروزیم.
گروه اندیشه: در دوران گذار و عصر تقابل تمدنها به سر میبریم. از یک سو، نظم سلطه با تمام توان در پی ویرانی هویتهاست و از سوی دیگر، نظم مقاومت، بر اساس ایمان، توحید، عدالت، عبودیت، ولایت و امامت که پایههای گفتمان انقلاب اسلامی را تشکیل میدهند، در پی بنای تمدن نوین اسلامی است. این نبرد، میدانهای مختلفی دارد. یکی از میدان ها ساحت فرهنگ و زندگی است. دشمن میخواهد با تهاجم و جنگ فرهنگی روحها و باورها را تسخیر و سبک زندگی اسلامی را نابود کند. ملت مؤمن و سرافراز ایران در این میان هویت اصیل اسلامی ـ ایرانی خود را حفظ کرده و دشمن را مأیوس کرده است.اکنون زمان آن است که به سوی ابتکار و نوآوری گام برداریم و در عرصههای فرهنگی با تمام توان، سنگر بزنیم. رهبر معظم انقلاب اسلامی 25 اردیبهشت 1405 در بخشی از پیام به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی مسیر پیش رو را چنین تبیین میفرمایند: «مقاومت غیورانه و پیروزی افتخارآمیز در برابر تهاجم دیوسیرتان و شیاطین جهان، ملت را برای پاسداری از استقلال تمدنی و مقابله با تهاجم زبانی، فرهنگی، و سبک زندگی امریکایی آمادهتر کرده است تا با ابتکار و نوآوری فعالان عرصهی فرهنگی در جهت تأمین پدافند زبانی و گفتمانی و رشد و بالندگی کودکان، نوجوانان و جوانان، مراحل باقیمانده تا پیروزی نهایی را با استواری بیشتر بپیماید، بِعَون الله تعالی». در مطلب پیش رو، با واکاوی بخشی از پیام رهبر معظم انقلاب، ضمن شناسایی موانع نوآوری فعالان عرصه فرهنگی در جهت تأمین پدافند زبانی و گفتمانی، ضرورت تشکیل این پدافند را در برابر هجمه سبک زندگی آمریکایی تبیین میکنیم و راهکارهایی تمدنی را برای حفظ این سنگر ارائه میدهیم.موانع ایجاد پدافند زبانی و گفتمانیپاسداری از زبان فارسی را میتوان یک جهاد تمدنی دانست. یکی از موانع در این مسیر، مصرفکننده بودن ما در دنیای محصولات دیجیتال غربی است. این محصولات، زبان فارسی را به حاشیه میرانند. باید در عرصه تولیدات فناورانه بیش از گذشته فعال شویم. باید پلتفرمهای ملی بیشتری بسازیم که زبان فارسی در آنها اولویت باشد. مانع دیگر، سیل ادبیات غیرمنطقی و غربزده است که ذهن نوجوان را مخدوش و مشوش میکند. باید نهضت تولید ادبیات اصیل راهاندازی شود. نوشتن قصه و رمان بر اساس آموزههای اسلامی ـ ایرانی باید گسترش یابد. نباید بگذاریم بازار فرهنگ ما پر از محصولات بیگانه شود. نخبگان ما باید در فضای مجازی، زبان فارسی را تبلیغ کنند. نفوذ واژگان بیگانه نیز یک خطر جدی است. باید واژگان جایگزین فاخر بسازیم و آنها را در رسانهها بیان کنیم تا در فرهنگ عمومی اصلاح شود.
الزامات ابتکار فعالان فرهنگیبرای تقویت ابتکار فعالان فرهنگی، گامهای بلندی لازم است. یک راهکار، همافزایی جدی است. باید شبکهای گسترده از جبهه فرهنگی انقلاب تشکیل شود تا متفکران، هنرمندان، نویسندگان و زبانشناسان در کنار هم قرار بگیرند. این شبکه، قدرت تهاجمی ما را چندبرابر میکند. دومین راهکار، پاسخگویی فعال است. باید ادبیاتی تولید کنیم که به شبهات غرب پاسخ بدهد. سوم، حمایت کامل از هنرمندان متعهد است. راهکار چهارم، برگزاری کرسیهای تمدنی در محیطهای دانشگاهی است. باید در این کرسیها، قدرت زبان فارسی به عنوان زبان علم و تمدن ثابت شود. راهکار پنجم این است که فعالان ما باید محتوای فاخر فارسی تولید کنند که در الگوریتمهای جهانی دیده شود. ششم، بازگشت به مطالعه آثار اصیل است. در محافل مسجدی و مدرسهای و دانشگاهی باید حلقه های مطالعه قرآن، نهج البلاغه، صحیفه سجادیه، آثار اندیشمندان اسلامی مانند امام خمینی، امام شهید حضرت آیت الله العظمی خامنهای، علامه طباطبایی، استاد شهید مطهری، علامه مصباح یزدی و ... راهاندازی و نیز شاهنامهخوانی و مثنویخوانی دوباره زنده شود. راهکار هفتم، آموزش فن بیان حماسی به مبلغان و معلمان است. کسی که از زبان دفاع میکند، باید خودش مسلط و توانا باشد. هشتم، ایجاد بازارهای جهانی است. محصولات فرهنگی ما باید به زبانهای دیگر ترجمه و صادر شوند. راهکار نهم این است که متون درسی تناسب بیشتری با ذائقه و روح کودک داشته باشد.
طرحهای ابتکاری در راستای تقویت پدافند زبانی و گفتمانیدر بخش نوآوریهای راهبردی، باید به سراغ دنیای کودک و نوجوان رفت. اولین طرح، تولید بازیهای ویدیویی اسلامی و حماسی است. بازیهایی که قهرمانان اسلامی و ایرانی را معرفی میکنند، نه شخصیتهای خیالی غربی. دوم، راهاندازی سکوهای پخش آنلاین برای محتوای تمدنی است. این سکوها باید به آثار اسلامی و ایرانی بپردازند. سوم، لیگهای مناظره دانشآموزی است که با محوریت زبان فارسی، آموزههای دینی و مفاهیم حماسی برگزار شود. چهارم، تولید پادکستهای عمیق برای جوانان جهت روایت صحیح تاریخ و فرهنگ اسلام و ایران است. پنجم، تأسیس باشگاههای نویسندگی انقلابی در مساجد است. باید استعدادهای نوجوان را شناسایی و شکوفا کنیم. ششم، استفاده از خوشنویسی است. باید خط فارسی را در تبلیغات شهری و لباسها به زیبایی تمام به کار ببریم. هفتم، ترویج بیشتر سرودهای حماسی در میان نوجوانان و جوانان است. سرود، یکی از قدرتمندترین ابزارهای فرهنگسازی انقلاب است که در این عرصه با همت نوجوانان و جوانان انقلابی به شکوفایی نزدیک هستیم.
ادوارد سعید، نظریهپرداز فلسطینی-آمریکایی در کتاب «شرقشناسی» میگوید، زبان، ابزار اصلی سلطه است و غرب از طریق نفوذ زبانی، ذهن شرق را مستعمره کرده است.نوام چامسکی، زبانشناس و فیلسوف آمریکایی نیز معتقد است که زبان، ساختار اندیشه را میسازد و کنترل زبان، کنترل تفکر است.میشل فوکو، جامعه شناس و متفکر فرانسوی هم اعتقاد داشت که گفتمانها قدرت را بازتولید میکنند و هرکه گفتمان را در دست گیرد، قدرت را دارد.علاوه بر اینها، هانا آرنت، فیلسوف سیاسی و تاریخنگار آلمانی–آمریکایی تأکید دارد که جهان مشترک ما در گرو سخن گفتن و کنش مشترک است و فروپاشی زبان، فروپاشی جامعه است.از فضای مجازی تا مدارس، دشمن در حال هجوم به هویت ملی ماست. نظام سلطه با تهاجم فرهنگی و زبانی در پی فروپاشی هویت اصیل اسلامی ـ ایرانی است اما هوشمندی ما، مانع این شکست است. زبان فارسی به جای اینکه در چارچوبهای محدود بماند، مانند یک جریان یا موج باید در میان تمدنها حرکت کند و پیام خود را برساند.
اگر زبان فارسی بتواند به عنوان یک ابزار فرهنگی و تمدنی در فضای جهانی جریان یابد و از مرزها عبور راهبردی کند، میتواند به یکی از ابزارهای اصلی پیروزی در این «نبرد تمدنی» تبدیل شود. منظور از «کروز زبان فارسی» در تیتر مقاله همین است. به تعبیر امام شهید؛ «من چند سال پیش گفتم شما پنجاه سال دیگر، چهل سال دیگر این آینده را تصویر کنید که در دنیا هر کسی بخواهد به یافتههای تازهی علمی دست پیدا کند، مجبور بشود زبان فارسی یاد بگیرد؛ همّت را این قرار بدهید. کاری کنید که در دنیا دیگران محتاج دانش شما باشند، مجبور باشند زبان شما را یاد بگیرند تا به دانش شما دست پیدا کنند؛ این کار هم ممکن است؛ این کار ممکن است». (بیانات در دیدار شرکتکنندگان در هفتمین همایش ملی نخبگان جوان، 17 مهر 1392)ما باید روایت خود را با زبان و فرهنگ غنی خویش داشته باشیم. دشمن میخواهد ما را بیزبان و بیفرهنگ کند اما اگر ما این سنگر و پدافند را تقویت کنیم، پیروزیم.آنچه میخواهید درباره تمدنهای نوظهور و تقابل تمدن اسلام و غرب را بدانید در گروه اندیشه خواهید یافت.#اندیشه#پدافند_گفتمانی#پدافند_زبانی #امام_شهید#جنگ_فرهنگی#هویت#تهاجم_فرهنگی#روایت#نوآوری#قرآن #نهج_البلاغه #صحیفه_سجادیه#فردوسی#زبان_فارسی#سبک_زندگی 15:32 - 24 شهریور 1405