نسل امروز و قرآن؛ قصه فاصله ها و فرصت ها
کتاب وحی زمانی در زندگی نسل جوان جاری می‌شود که از حافظه به اندیشه، از اندیشه به انتخاب و از انتخاب به رفتار برسد؛ مسیری که می‌تواند هم آینده فرد را روشن‌تر کند و هم جامعه را به سوی انسانی‌تر زیستن پیش ببرد.
خبرگزاری فارس مازندران| نوجوان امروز در جهانی زندگی می‌کند که هر روز چهره تازه‌ای به خود می‌گیرد. با چند لمس ساده روی صفحه تلفن همراه، به دنیایی از اطلاعات، تصویرها، دیدگاه‌ها و سبک‌های مختلف زندگی دسترسی پیدا می‌کند. هر روز با آدم‌هایی روبه‌رو می‌شود که هرکدام تعریفی متفاوت از موفقیت، خوشبختی، زیبایی و حتی ارزش انسان ارائه می‌دهند. در میان این همه صدا، طبیعی است که گاهی پرسش‌هایی جدی در ذهنش شکل بگیرد: من چه کسی هستم؟ چه چیزی واقعاً ارزش دنبال کردن دارد؟ چگونه می‌توانم راه خودم را پیدا کنم؟این پرسش‌ها نشانه ضعف نسل جوان نیست؛ بخشی از مسیر رشد و شکل‌گیری هویت اوست. مسئله اصلی، وجود این پرسش‌ها نیست، بلکه فرصتی است که برای فکر کردن، شناختن و رسیدن به پاسخ‌های آگاهانه در اختیار نوجوان قرار می‌گیرد.در چنین شرایطی، سخن گفتن از قرآن و نقش آن در زندگی جوانان و نوجوانان، نباید به توصیه‌ای ساده برای بیشتر خواندن یا حفظ کردن آیات محدود شود.محمد احمدزاده، کارشناس علوم قرآنی در گفت و گو با فارس با بیان این مطالب، افزود: قرآن می‌تواند زمینه‌ای برای شناخت بهتر انسان، پرورش قدرت تشخیص و شکل‌گیری نگاه اخلاقی به زندگی باشد؛ اما رسیدن به این جایگاه، به شیوه ارتباط نسل جدید با این کتاب آسمانی بستگی دارد.*وقتی دانستن کافی نیستوی ادامه داد: سال‌هاست که آموزش قرآن در خانواده‌ها، مدارس و مراکز فرهنگی مورد توجه قرار دارد. روخوانی، حفظ آیات و برگزاری مسابقات قرآنی، هرکدام می‌توانند در گسترش آشنایی با این کتاب ارزشمند نقش داشته باشند. بااین‌حال، باید میان آشنایی با متن قرآن و درک پیام آن در زندگی تفاوت قائل شد.
احمد زاده تصریح کرد: ممکن است نوجوانی آیات بسیاری را از حفظ باشد، اما هنوز نداند چگونه می‌تواند مفهوم عدالت را در اختلاف با دوستش به کار بگیرد؛ یا از اهمیت راست‌گویی آگاه باشد، اما در موقعیتی که گفتن حقیقت برایش دشوار می‌شود، به راه دیگری پناه ببرد.این کارشناس مسائل قرآنی با بیان اینکه این مثال‌ها به معنای کم‌اهمیت بودن حفظ و تلاوت نیستند، اظهار کرد: این مسائل یادآوری می‌کنند که آموزش قرآنی زمانی به نتیجه کامل‌تری می‌رسد که شناخت و عمل را در کنار یکدیگر قرار دهد چراکه قرآن کتابی برای زندگی است و زندگی نیز در همین موقعیت‌های کوچک و بزرگ معنا پیدا می‌کند؛ در انتخابی که کسی از آن باخبر نیست، در برخوردی که می‌تواند دل دیگری را بشکند یا آرام کند و در تصمیمی که میان منفعت شخصی و رعایت حق دیگران گرفته می‌شود.با این اوصاف اگر نوجوان بتواند ارتباط میان مفاهیم قرآنی و تجربه‌های روزانه خود را درک کند، قرآن برای او از موضوعی درسی فراتر می‌رود و به منبعی برای اندیشیدن و انتخاب تبدیل می‌شود.*هویت در روزگار مقایسهوی یکی از ویژگی‌های زندگی امروز را مقایسه دائمی برشمرد و افزود: شبکه‌های اجتماعی، تصویرهایی از زندگی دیگران پیش روی نوجوان می‌گذارند؛ تصویرهایی که اغلب بخش‌های جذاب و موفق زندگی را نمایش می‌دهند، نه تمام واقعیت را.در چنین فضایی، ممکن است ارزشمندی انسان با ظاهر، میزان محبوبیت یا امکانات مادی سنجیده شود. نوجوانی که هنوز در حال شناخت توانایی‌ها و ویژگی‌های خود است، گاهی ناخواسته خودش را با معیارهایی مقایسه می‌کند که نه واقعی‌اند و نه لزوماً با نیازها و استعدادهای او تناسب دارند.
احمدزاده تصریح کرد:آموزه‌های قرآنی می‌توانند به نوجوان یادآوری کنند که ارزش انسان تنها به دارایی، ظاهر یا تأیید دیگران وابسته نیست. صداقت، انصاف، مسئولیت‌پذیری و نیکوکاری نیز بخش مهمی از شخصیت انسان را می‌سازند و این نگاه به معنای بی‌اهمیت دانستن موفقیت، زیبایی یا پیشرفت نیست؛ بلکه دعوتی است به اینکه انسان، تمام ارزش خود را در این معیارها خلاصه نکند.وی ادامه داد: نوجوانی که فرصت پیدا می‌کند خودش را بهتر بشناسد، می‌تواند با آگاهی بیشتری درباره آینده تصمیم بگیرد و کمتر تحت تأثیر هر الگوی زودگذری قرار گیرد. در این مسیر، قرآن می‌تواند یکی از منابع مهم شکل‌گیری هویت اخلاقی و معنوی او باشد.*قرآن و حق پرسیدناین کارشناس قرآنی با بیان اینکه گاهی در مواجهه با پرسش‌های نوجوانان، بیشتر به دنبال پاسخ دادن هستیم تا فهمیدن دلیل پرسش، اظهار کرد: ممکن است فراموش کنیم که نوجوان برای رسیدن به یک باور پایدار، نیاز دارد درباره آن فکر کند، پرسش‌هایش را بیان کند و از مسیر گفت‌وگو به شناخت برسد.پرسیدن درباره مفاهیم دینی، لزوماً به معنای فاصله گرفتن از آن‌ها نیست. گاهی همین پرسش‌ها آغاز راهی برای شناخت عمیق‌ترند.احمدزاده افزود: اگر نوجوان احساس کند که پرسش‌هایش شنیده نمی‌شوند یا مطرح کردن آن‌ها با سرزنش همراه است، ممکن است به‌جای ادامه گفت‌وگو، پاسخ‌های خود را در منابع دیگری جست‌وجو کند؛ منابعی که همیشه دقیق یا قابل اعتماد نیستند.ازاین‌رو، خانواده‌ها، معلمان و مربیان قرآنی باید فضایی فراهم کنند که در آن، پرسشگری با احترام همراه باشد و آموزش قرآن می‌تواند از گفت‌وگو درباره معنای آیات، بررسی موقعیت‌های واقعی زندگی و اندیشیدن به پیامد انتخاب‌های انسانی بهره بگیرد.
*خانه‌ای که ارزش‌ها در آن زندگی می‌شوندوی با بیان اینکه خانواده نخستین جایی است که کودک در آن، معنای بسیاری از مفاهیم اخلاقی را تجربه می‌کند، ادامه داد: او پیش از آنکه درباره صداقت درس بخواند، رفتار بزرگ‌ترها را می‌بیند؛ پیش از آنکه معنای احترام را در کتابی بیاموزد، با شیوه برخورد اعضای خانواده با یکدیگر آشنا می‌شود.وی تصریح کرد: اگر از نوجوان انتظار داریم به دیگران احترام بگذارد، اما در خانه شاهد تحقیر و بی‌احترامی باشد، میان آموزش و تجربه او فاصله می‌افتد. اگر از او راست‌گویی بخواهیم، اما خودمان در موقعیت‌های دشوار از حقیقت فاصله بگیریم، پیام عملی رفتارمان ممکن است از توصیه‌هایمان اثرگذارتر باشد.به همین دلیل، انس با قرآن در خانواده تنها به خواندن آیات محدود نمی‌شود. این انس می‌تواند در مهربانی میان اعضای خانواده، رعایت حقوق یکدیگر، گذشت هنگام اختلاف و مسئولیت‌پذیری در قبال مشکلات خانه نیز نمود پیدا کند.در چنین فضایی، نوجوان ارزش‌های قرآنی را نه فقط به‌عنوان مجموعه‌ای از بایدها و نبایدها، بلکه به‌عنوان شیوه‌ای برای بهتر زیستن تجربه می‌کند.*از ایمان فردی تا مسئولیت اجتماعیاین کارشناس علوم قرآنی با بیان اینکه نقش قرآن در زندگی نسل جوان، به آرامش فردی یا شکل‌گیری شخصیت اخلاقی محدود نمی‌شود، گفت: جامعه نیز برای پیشرفت به نسلی نیاز دارد که نسبت به سرنوشت دیگران بی‌تفاوت نباشد.
احمدزاده با بیان اینکه آموزه‌های قرآن درباره عدالت، نیکوکاری، امانت‌داری و رعایت حقوق مردم می‌توانند زمینه‌ای برای تقویت احساس مسئولیت اجتماعی فراهم کنند، اظهار کرد: این ارزش‌ها زمانی معنا پیدا می‌کنند که در رفتارهای واقعی دیده شوند؛ هنگامی که جوان در برابر بی‌عدالتی بی‌تفاوت نمی‌ماند، برای کمک به افراد نیازمند پیش‌قدم می‌شود، در فعالیت‌های جمعی مشارکت می‌کند و در روابط خود، انصاف را رعایت می‌کند.چنین نگاهی، دینداری را از محدوده رفتارهای فردی فراتر می‌برد و آن را با کیفیت زندگی اجتماعی پیوند می‌دهد.جامعه‌ای که به تربیت اخلاقی نسل جوان توجه دارد، در حقیقت برای آینده خود سرمایه‌گذاری می‌کند. دانش و مهارت برای ساختن آینده ضروری‌اند، اما این توانایی‌ها زمانی می‌توانند در مسیر درست قرار گیرند که با مسئولیت‌پذیری و توجه به حقوق دیگران همراه باشند.*آموزش قرآن برای نسل امروزاحمدزاده ادامه داد: برای نزدیک‌تر شدن نوجوانان به قرآن، باید زبان ارتباط با آنان را نیز جدی گرفت. نسل جدید با داستان، تصویر، فیلم، رسانه‌های دیجیتال و تجربه‌های مشارکتی ارتباط گسترده‌ای دارد. استفاده درست از این ظرفیت‌ها می‌تواند زمینه آشنایی بیشتر با مفاهیم قرآنی را فراهم کند.وی روایت داستان‌های قرآنی با زبانی متناسب با نوجوانان، تولید محتوای هنری، گفت‌وگو درباره مسائل روز و فراهم کردن فرصت مشارکت جوانان در فعالیت‌های فرهنگی را از جمله راه‌هایی برشمرد که می‌تواند این ارتباط را تقویت کند.
وی معتقد است، محتوای قرآنی زمانی اثرگذار خواهد بود که در کنار زبان مناسب، از دقت و عمق لازم برخوردار باشد و به پرسش‌ها و تجربه‌های واقعی مخاطب توجه کند. به گزارش فارس، با این اوصاف می توان گفت که کتاب وحی زمانی در زندگی نسل جوان جاری می‌شود که از حافظه به اندیشه، از اندیشه به انتخاب و از انتخاب به رفتار برسد؛ مسیری که می‌تواند هم آینده فرد را روشن‌تر کند و هم جامعه را به سوی انسانی‌تر زیستن پیش ببرد.
منظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
به منظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا (https://farsnews.ir/settings/download?lang=fa) (https://cafebazaar.ir/app/ir.farsnews.app)» و (https://myket.ir/app/ir.farsnews.app)
11:32 - 25 مهر 1405