آمریکا در کمین گسلهای داخلی برای جنگی دیگر
تشدید فشار اقتصادی در شرایطی که مشکلات معیشتی و نارضایتی اجتماعی وجود دارد، ممکن است این تصور را در دشمنان ایجاد کند که فشار خارجی سرانجام به اعتراضات گسترده در داخل منجر خواهد شد و با ترکیب جنگ، نارضایتی داخلی، تحریم و محاصره هزینه تقابل با ایران برای آنها کاهش پیدا میکند.
آتشبس میان ایران و آمریکا پایان یافت، اما آنچه بعد از پایان این مهلت اتفاق افتاد، شاید از خود آتشبس مهمتر باشد. انتظار میرفت با پایان زمان تعیینشده، دستکم یکی از دو طرف درباره ادامه آن، تمدیدش یا ورود به مرحلهای تازه موضع روشنی بگیرد. چنین اتفاقی نیفتاد. نه خبری از تمدید آتشبس بود و نه نشانهای روشن از بازگشت فوری به جنگ دیده شد. وضعیت در جایی میان جنگ و مذاکره باقی ماند، جایی که هر دو طرف میدانند امکان بازگشت درگیری وجود دارد اما ظاهرا هنوز برای پرداختن هزینه آن عجلهای ندارند.در همین زمان، آمریکا مسیر دیگری را انتخاب کرده است. وزیر خزانهداری آمریکا از آنچه «خردکنندهترین عملیات اقتصادی» علیه یک کشور خوانده، سخن گفته و تاکید کرده است که واشنگتن به دنبال جنگ اقتصادی و انزوای اقتصادی ایران در مقیاسی بیسابقه است.اگر این حرف را تنها یک موضعگیری سیاسی بدانیم، شاید بخش مهمی از ماجرا را نبینیم. به نظر میرسد آنچه در حال شکل گرفتن است، فراتر از تحریمهای معمول باشد. آمریکا تلاش میکند مسیرهای درآمدی ایران را دقیقتر شناسایی کند، شبکه صادرات نفت کشور را تحت فشار قرار دهد و کشورهای دیگر را با تهدید و فشار از معامله با ایران منصرف کند. هدف از این فشار نارضایتی داخلی و ایجاد شکاف میان مردم و نظام است.
آمریکا احتمالا دو هدف را همزمان دنبال میکند. نخست اینکه فشار اقتصادی به اندازهای افزایش پیدا کند که ادامه وضعیت موجود برای ایران پرهزینه شود و تهران در نهایت برای رسیدن به یک توافق، امتیازهایی را بپذیرد که امروز حاضر به پذیرش آنها نیست. هدف دیگر و مهمتر، جامعه ایران است. اینجا هم ترکیبی از کار رسانهای، بالا بردن نرخ دلار و ارز، ناکارآمد نشان دادن دولت و نظام و همزمان فشار خارجی دنبال میشود تا مشکلات اقتصادی داخلی تشدید شود و نارضایتی اجتماعی افزایش پیدا کند.احتمالاً این بار هم روی اعتراضات و آشوبهای خیابانی به عنوان راهی برای برونرفت از این وضعیت حساب باز شده است. یا بهتر بگوییم، به عنوان راهی برای رسیدن به اهدافی که طی سالها تحریم، تبلیغات و عملیات رسانهای، فشار سیاسی، جنگ، محاصره و مذاکره نتوانستند به آن برسند. حالا شاید تصور میکنند اگر فشار اقتصادی و نظامی موجود را با نارضایتی داخلی گره بزنند و در خیابانها آشوب ایجاد کنند، بتوانند همان اهداف را از مسیر دیگری دنبال کنند. چنانچه ایالات متحده آمریکا بخواهد دست به قمار بزند و واقعاً نیروی زمینی وارد خاک ایران کند، چه از طریق نیروهای تجزیهطلب در مناطق غربی و چه با استفاده از نیروهای خودش در جنوب و جزایر ایران، به نظر میرسد این مقطع زمانی میتواند یکی از مناسبترین فرصتها برای چنین حماقتی باشد.
ایران در چنین وضعیتی چه میتواند بکند؟یک انتخاب موافقت با بازکردن دوباره مسیر مذاکره است. تفاهمنامه اسلامآباد میتواند در این میان دوباره مورد توجه قرار بگیرد و شاید زمینهای برای بازگشت دو طرف به گفتوگو فراهم شود.راه دیگر، آن است که ایران برای شکستن محاصره اقتصادی، راههای نظامی را دنبال کند. این امر میتواند از طریق اقداماتی همچون هدف قرار دادن ناوگان آمریکا با هدف شکستن محاصره اقتصادی، یا حتی هدف قرار دادن منافع کشورهای همراه با این طرح و در راستای انزوای اقتصادی ایران دنبال شود. در صورت وقوع چنین تحولاتی، محتملترین پیامد، آغاز دورهای دیگر از درگیریها خواهد بود.اما یک نکته را نباید فراموش کرد. آینده این وضعیت لزوما میان دو گزینه جنگ یا مذاکره انتخاب نخواهد شد. از آنجایی که آمریکاییها قبلا تحریمهای حداکثری را علیه ایران به کار گرفتند و این تبلیغات رسانهای جدید چیزی بیش از یک عملیات روانی نیست ممکن است ماهها فشار اقتصادی ادامه پیدا کند و بدون اینکه جنگی آغاز شود. ممکن است مذاکرات غیرمستقیم شکل بگیرد اما به توافق نرسد. ممکن است یک توافق موقت حاصل شود و دوباره از بین برود. حتی ممکن است یک اتفاق کوچک، محاسباتی را که امروز در دو کشور وجود دارد، به طور کامل تغییر دهد.
به همین دلیل نمیتوان با اطمینان گفت که مرحله بعدی چه خواهد بود. آمریکا میخواهد فشار را بالا ببرد و ایران باید راهی برای عبور از این فشار پیدا کند. هرچه فشار خارجی بیشتر شود، کیفیت تصمیمهای داخلی اهمیت بیشتری پیدا میکند. یک تصمیم اشتباه اقتصادی میتواند همان اندازه برای ثبات کشور هزینه داشته باشد که یک خطای محاسباتی در عرصه نظامی دارد.از اینجا به بعد، هیچ چیز قطعی نیست. ممکن است دوباره جنگ شروع شود. ممکن است مذاکره آغاز شود. ممکن است هر دو طرف مدتی دیگر همین وضعیت فرسایشی را ادامه دهند. حتی ممکن است اتفاقی رخ دهد که هیچکدام از این سه سناریو را رقم نزند.انتهای پیام/#جنگ #مذاکره#ایران #محاصره#آمریکا#تحریم#اعتراض#آتش_بس#دلار#بنزین#فارس
11:45 - 4 شهریور 1405
502 بازدید