سرنوشت مترو و مونوریل قم چه خواهد شد؟
رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر قم و مدیرعامل سازمان قطار شهری قم بر این باور هستند مترو و مونوریل باید در کنار هم اجرا و راه‌اندازی شود و نمی‌توان یکی از آن‌ها را جایگزین دیگری کرد.
خبرگزاری فارس از قم _ مهدی حاجیلو: اواخر دهه هشتاد بود که موضوع ساخت مترو در شهر قم مطرح شد؛ پس از بررسی‌ها و کارشناسی‌های فراوان سرانجام به تصویب رسید و در سال 1389 قرارگاه خاتم الانبیا به عنوان پیمانکار این پروژه مشخص شد. براساس نظر کارشناسان این پروژه باید در زمان حدود 5 الی 6 ساله به بهره‌برداری می‌رسید اما اکنون حدود 14 سال است که از روز کلنگ زنی مترو قم گذشته و هنوز مردم قم در حسرت سفر با این نوع سامانه ترابری هستند.بررسی‌های خبرنگار فارس نشان می‌دهد خط اول این پروژه قرار بوده در 15 کیلومتر و 14 ایستگاه طراحی و ساخته شود اما پس از کش و قوص‌های فراوان خط اول مترو قم در 6 کیلومتر و 2 ایستگاه اصلی توسط پیمانکار طراحی و آماده شد. اما همین 6کیلومتر هم در پیچ و خم گرفتن واگن معطل مانده است. مذاکرات تهیۀ ناوگان با شرکت‌های مختلف از جمله شرکتی در روسیه در سال 95 و 96 در جریان بوده ولی به‌دلیل رویکرد شهرداری قم در آن زمان، واگن‌ها تهیه نشدند و افتتاح این پروژه هم دائما به تعویق افتاد. داستان قصه پُر غصه مترو قم به خط اول ختم نمی‌شود بلکه خط دوم آن نیز تبدیل به دردسری جدید برای مردم قم شده است. در دی ماه سال 1395 پس از اخذ نظر موافق شورای عالی هماهنگی ترافیک کشور، علی لاریجانی رئیس وقت مجلس شورای اسلامی کلنگ خط دوم مترو قم را بر زمین زد و همه انتظار این را داشتند در مدت زمانی حداقل 4 ساله حفاری خط دوم مترو قم به پایان برسد.شورای‌عالی هماهنگی ترافیک چند ماه پیش بود که با مشاهد آخرین وضعیت خط دوم مترو از ادامه ساخت این پروژه صرف نظر کرده و رسما توقف این پروژه را اعلام کرد.
البته لازم به ذکر است همین شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور در دهه نود کاملا با خط دوم مترو موافق بوده و نظر خود را هم در سال‌های مختلف اعلام کرده است.*ترک فعل‌ها باعث توقف پروژه خط دوم مترو شدمحمود مسگری یگی از اعضای شورای اسلامی شهر قم در این باره در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در قم، اظهار داشت: به دلیل ترک فعل‌هایی که در سال‌های اخیر در مجموعه شهرداری قم صورت گرفته متاسفانه منجر به این شد به دلیل نامعلوم بودن وضعیت این پروژه، خط دوم مترو متوقف و مونوریل جایگزین آن شود.وی افزود: شهرداری قم می‌توانست از سال 1396 تا 1402 با استفاده از منابع داخلی ساخت خط دوم مترو را در دستور کار قرار دهد و ما نیز همزمان با این موضوع با استفاده از ظرفیت‌های در اختیار می‌توانستیم اعتبارات لازم ملی از طریق اوراق را برای تکمیل این پروژه جذب کنیم.این عضو شورای اسلامی شهر قم عنوان کرد: مستنداتی که وجود دارد در سال 1396 حدود 300 میلیارد اوراق به قم اختصاص داده شده بود و در طول دو الی سه سال این پول صرف شده است؛ شهرداری می‌توانست با استفاده از این منبع و منابع مالی و باتوجه به اینکه دستگاه حفار TBM در قم وجود داشت؛ حفاری این پروژه را آغاز نماید.
مسگری در پایان اظهار داشت: همکاران من در شورای شهر به دنبال مشخص و شفاف کردن دستگاه حفار بوده و این موضوع در حال حاضر در دست بررسی دستگاه‌های نظارتی است و بنده یقین دارم که این دستگاه برای مردم قم بوده و آن را هم در آینده اثبات خواهیم کرد.محمدحسین دهناد رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر قم در گفت وگوی جدید با خبرنگار فارس در قم با اشاره به موضوع فاز دوم مترو قم اظهار کرد: در مطالعات طرح جامع حمل ونقل که برای حمل و نقل ریلی قم در سال های گذشته پیش بینی شده خط دوم مترو یکی از این مصوبات بوده است.وی افزود: خط دوم مترو شهر قم از محدوده پردیسان آغاز شده و با عبور از بلوار غدیر، بلوار آوینی، بلوار شهید صدوقی و... در نهایت به میدان 72 تن می رسد. این همان طرح مطالعاتی جامع و کریدوری است که سال گذشته به تصویب رسید.رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر قم تصریح کرد: در خصوص پروژه‌های ریلی شهر قم، برخی تصور می‌کنند که با وجود خط دو مترو، دیگر به مونوریل نیاز نیست یا درصورت تکمیل مونوریل دیگر خط دو مترو کارایی ندارد. در صورتی که بسیاری به توسعه‌های برنامه‌ریزی‌شدۀ کنونی و آتی و همچنین ظرفیت‌های توسعه‌ای در شهر قم توجه نمی‌کنند. با تکمیل این دو خط ریلی می‌توان بسیاری از ظرفیت‌های توسعۀ شهر قم را فعال کرد و در این زمینه نیز می‌توان از مدل‌های توسعۀ حمل‌ونقل‌مبنا بهره برد.وی اشاره کرد: رحمت خدا بر شهید رئیسی گرانقدر که با توجه به اینکه این پروژه ها مربوط به دوران ریاست جمهوری ایشان نبود اما مرتب پیگیری می کردند و ما هربار از مسئولین ارشد استان مطلع می شدیم که این ها جزو دغدغه های مهم شخص رئیس جمهور بوده است.
*دولت سیزدهم منابع خوبی در اختیار مدیریت شهری گذاشتدهناد عنوان داشت: از طرفی دیگر باتوجه به اینکه این پروژه از دغدغه های مهم رئیس جمهور بوده و دولت بارها اعلام کرده بود که پای تعهدات خود ایستاده است، اگر دست‌اندرکاران به پروژه ورود می کردند میتوانستند منابع ملی خوبی برای این پروژه دریافت کنند. مگر سال گذشته با الحاق اراضی 48 هکتاری که از طرف دولت سیزدهم انجام شد حدود 7 الی 8 هزار میلیارد تومان اعتبار مالی به مجموعه مدیریت شهری اضافه نشد؟ مگر تملک پروژه قبرستان نو و 9 پروژه دیگر از همان منابع 48هکتاری تامین نشد؟وی در بخش پایانی سخنان خود خطاب به رسانه های استان قم عنوان کرد: از کلیه سایت های خبری و روزنامه های استان تقاضا دارم نسبت به حق این مردم که خودشان هم جز آن ها محسوب می شوند دفاع کرده و نسبت به این فرصت سوزی مهم از شهردار مطالبه کنند. شفاف سازی و دفاع از حق مردم از رسالت های رسانه ها بوده و من خواهش می کنم نسبت به این موضوع و سایر موضوعات دیگر این سکوت را شکسته و با قدرت در میدان شفاف سازی حاضر شوند.*جلسه بررسی وضعیت پروژه‌های قطار شهری قم به ریاست شهید رئیسی برگزار شدمحمدرضا انگشت باف مدیرعامل سازمان قطار شهری قم در ادامه این گزارش در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در قم اظهار کرد: بیستم اردیبهشت ماه سال جاری بود که جلسه‌ای با موضوع پروژه‌های قطار شهری قم باحضور شهید رئیسی، معاون اجرایی رئیس جمهور، استاندار قم، نمایندگان مردم در مجلس، شهردار و نمایندگان شورای شهر قم و برخی مسئولین مربوطه برگزار شد.
وی افزود: بعد از برگزاری چند جلسه و شنیدن نکته و نظرات رئیس جمهور شهید مصوب کردند که آن بخش از پروژه منوریل که مورد توافق همه ذینفعان است، تکمیل و راه‌اندازی شود.مدیرعامل سازمان قطار شهری قم در ادامه تصریح کرد: این موضوع هم مطرح شد که ادامه مونوریل از مصلی تا پردیسان با فرض احداث همزمان با خط 2 مترو در جلسات فنی مورد بررسی قرار بگیرد تا در صورت تایید در شورای عالی ترافیک کشور، توسعه این پروژه ها در دستور کار شهرداری قرار گیرد.*توقف ساخت خط دوم مترو ابلاغ شده/ موافق ساخت خط دوم مترو هستیمانگشت باف با اشاره به آخرین ابلاغ وزارت کشور در خصوص وضعیت خط دوم مترو گفت: در تاریخ 12 تیرماه سال جاری یعنی حدود 2 ماه بعد از جلسه با رئیس جمهور، وزارت کشور ابلاغ جدیدی به شهرداری قم داشت. در این ابلاغیه آمده است که خط دوم مترو قم حذف و دولت تکلیف کرده است که ظرف 3 ماه آینده مطالعات توسعه مونوریل تا پردیسان در دستور کار شهرداری قرار گیرد.وی در ادامه عنوان داشت: مجموعه مدیریت شهری و سازمان قطار شهری با حذف خط دوم مترو موافق نبوده و بلافاصله پس از دریافت این ابلاغیه اعتراضات خود را به نهادهای بالادستی کتبا اعلام کردیم. مدیرعامل سازمان قطار شهری قم در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه این سازمان تا سال 1397 سه خط ریلی مصوب داشته اظهار داشت: براساس تصمیمات نهادهای بالادستی در حوزه شبکه ریلی شهر قم خط یک مترو به اندازه 14.8 کیلومتر، خط دوم به حد فاصل 15.5 کیلومتر و مونوریل هم در 4.7 کیلومتر مجوز قانونی داشته است.
*خط دوم مترو ستون فقرات ترافیکی قم محسوب می‌شودوی اشاره کرد: باتوجه به اجرای طرح نهضت ملی مسکن در سایت 560 هکتاری مقرر شد شروع خط دوم مترو از این نقطه آغاز و تا خیابان امام خمینی(ره) امتداد داشته باشد. ما به مشاوران هر 3 پروژه اعلام کردیم که طوری برنامه‌ریزی و طراحی کنند تا هر سه پروژه در میدان مطهری تبادل مسافر داشته باشند.انگشت باف اظهار کرد: خط دوم مترو یکی از حیاتی‌ترین نیازهای شهر در حوزه ترافیکی محسوب می‌شود چون با 4 الی 5 ایستگاه در شهرک پردیسان و پوشش نقاطی همچون شهید صدوقی، بلوار غدیر، خیابان امام و...، حتی اگر قرار باشد خط مونوریل هم توسعه پیدا داشته باشد بنده معتقد هستم در کنار مونوریل خط دوم مترو هم باید ساخته شود.مدیرعامل سازمان قطار شهری قم خاطرنشان کرد: خط دوم دوم مترو به عنوان ستوان فقرات ترافیکی قم محسوب می‌شود؛ تلاش خواهیم کرد با همکاری شهرداری و شورای شهر از حقوق مردم دفاع کرده و بتوانیم دستور اجرای خط دوم مترو را دریافت کنیم.*عدم منابع مالی مهم‌ترین دلیل توقف ساخت دوم متروانگشت باف در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه شورای ترافیک کشور در سال 1396 ساخت خط دوم متروی قم را مصوب کرده بود، عنوان داشت: آذر همین سال بود که موفق شدیم مجوز ماده 23 را برای این خط دریافت کنیم؛ این مجوز به ما اجازه می‌داد اجرای این خط را در دستور کار خود قرار دهیم.وی افزود: در سال 1397 سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور بعد از بازدید میدانی که از پروژه‌های قطار شهری قم داشتند از طریق ارسال نامه‌ای اعلام کردند با توجه به پروژه های نیمه کاره شهرداری قم در صورت تمایل به ساخت خط دوم می‌تواند از منابع داخلی استان استفاده کند.
*منابع در اختیار شهرداری صرفا برای خط اول مترو اختصاص داده شده بودوی در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار فارس مبنی بر «سال 1395 حدود 300 میلیارد تومان اوراق از طرف دولت به مدیریت شهری قم اختصاص داده شده بود، چرا شهرداری از آن برای شروع کار خط دوم مترو استفاده نکرد» بیان داشت: آن طور که به ما گفته شد براساس مجوز بانک مرکزی، این اوراق و منابع صرفا برای خط اول مترو اختصاص داده شده بوده لذا نمی‌توانستیم از آن برای خط دوم استفاده کنیم.مدیرعامل سازمان قطار شهری قم در بخش دیگری از این گفتگو اظهار کرد: در آخرین سفر شهید آیت‌الله رئیسی خبر آغاز عملیات اجرایی و تکمیل فاز اول مونوریل به مردم قم اعلام شد، ما نیز در طول این مدت به دنبال اختلافات مالی، مشکلات قانونی و سایر مسائل هستیم تا در صورت تزریق منابع مالی تجهیز کارگاه این پروژه صورت بگیرد.وی ادامه داد: لازم به ذکر است باتوجه به تاکید شهید رئیسی بر ساخت فاز اول مونوریل که قبل از سفر ایشان به قم مطرح بود، ما این موضوع را در جلسه شورای ترافیک کشور مطرح کردیم و درحال حاضر منتظر مصوبات نهایی هستیم تا کار این پروژه را در دست بگیریم.*جانمایی مونوریل در رودخانه اشتباه بودانگشت باف در ادامه تاکید کرد: بنده موافق ساخت مونوریل در کشور هستم؛ اما جانمایی مونوریل نادرست بود و شاید صرفه اقتصادی لازم را نداشته باشد.وی افزود: مقایسه اینکه آیا مترو خوب است یا مونوریل اشتباه است و سازمان قطار شهری قم هم به دنبال این موضوع نیست؛ هر کدام از این پروژه‌ها مزایا و معایبی دارد که باید به آن اشاره کرد. وی افزود: فاز اول خط A مترو قم به صورت 100 درصدی آماده حدود 4 ماهی است که برق دار شده است؛ درحال حاضر منتظر واگن‌های چینی وزارت کشور هستیم.
وی افزود: درحال حاضر هم در صورت استقراض واگن از شهرهای تهران و مشهد آمادگی این را داریم خط اول را راه‌اندازی و در اختیار مردم قرار دهیم.انگشت باف گفت: این موضوع مورد تاکید شهید رئیسی هم قرار گرفت و در جلسه ای که خدمت ایشان رسیدیم به وزارت کشور تکلیف کردن مسیر اختصاص واگن به مترو قم تسهیل پیدا کند تا کام مردم از استفاده از این سامانه حمل و نقل مسافری شرین شود.وی بیان کرد: مجموعه قطار شهری با همکاری شورای شهر و شهرداری تلاش خواهد کرد تا مشکلات پیش روی 3 پروژه مهم ریلی قم را برطرف کرده و با هماهنگی و اقدامات لازم این پروژه‌ها را در اسرع وقت تحویل مردم دهد.انگشت باف در پاسخ به سوالی در مورد علت عدم شروع اجرای خط B مترو با وجود دستگاه حفاری (TBM) مستقر، افزود: با وجود پروژه های نیمه کاره منوریل و خط1مترو قم، دولت وقت، رسما اعلام نمود موافق راه‌اندازی خط B مترو قم به عنوان یک پروژه جدید دیگر نیست و چنانچه شهرداری قم اصرار بر اجرای خط B مترو دارد، بایستی از محل منابع داخلی، هزینه های ساخت پروژه را تامین نماید که در آن برهه زمانی، امکان پذیر نبود و عملا با توجه به عدم حمایت دولت در آن زمان، پرداخت هزینه 6.4 میلیون یورویی و سایر هزینه های سنگین مرتبط با جابجایی، تعمیر و نگهداری دستگاه حفاری نیز در صورت تملک شهرداری، توجیه فنی و اقتصادی نداشت.وی گفت در ابتدای شهرداری قصد داشت از طریق شرکت هرن کنشت آلمان دستگاه حفار تامین کند اما با توجه به اینکه این مهم بنا به دلایلی از جمله تحریم و... محقق نشد، احتمال می رود همچنان برخی تصورشان بر این باشد که دستگاه توسط شهرداری خریداری شده، درحالیکه پیمانکار خود نسبت به تأمین دستگاه اقدام نمود.#شهرداری_قم #مترو_قم #مونوریل_قم
15:16 - 1 مرداد 1403
1 پاسخ