کفتربازهای عاشق امام صادق، درسی برای برخورد با جوان
مهارت زیستن با نوجوان و جوان، در گرو اعتمادورزی و مسئولیتدهی است و این در حالی است که برخی والدین انگار میان سختگیری و رهاسازی سرگرداناند! امام صادق (ع) راه سومی را نشان میدهند.
گروه زندگی: سیره امام صادق (ع)، الگویی کامل برای مواجهه با دوران حساس نوجوانی و جوانی است؛ تأکیدی بر کرامتبخشی، حمایت عملی و همراهی مرحلهای.
سختگیری یا رهاسازی؟!
دوران نوجوانی، با ویژگیهایی چون شکلگیری هویت مستقل، نوسانات خلقی و حساسیت به پذیرش اجتماعی، یکی از حساسترین مراحل زندگی هر خانواده است. در این مقطع، بسیاری از والدین میان «سختگیریِ افراطی» و «رهاسازیِ بیقید» سرگردان میشوند. اما در سیره عملی و گفتار امام جعفر صادق (ع) که به دلیل گستردگی شاگردان و کثرت روایات، «مذهب جعفری» نام گرفته، الگویی سوم و کامل برای مواجهه با این دوران وجود دارد.
اصل نخست: پیش دستی در انتقال معارف
امام صادق (ع) با درک سرعت پذیرش مفاهیم در نوجوانان، هشداری اساسی به والدین میدهند: «نوجوانان خود را با احادیث ما آشنا کنید، پیش از آن که منحرفان(گروه مرجئه) بر شما پیشی بگیرند». همچنین به یکی از یاران خود به نام «مؤمن طاق»، سفارش میکنند: «بر تو باد تربیت نوجوانان، زیرا آنان زودتر از دیگران خوبیها را میپذیرند». این نگاه، یعنی والدین باید «مبدأ» حرکت فکری نوجوان باشند و با محتوای غنی، ذهن کنجکاو او را از ابتدا جهتدهی کنند.
اصل دوم: عزت نفس با کرامتبخشی در جمع
در گزارشات تاریخی، صحنهای از مجلسِ گفتگوی امام صادق (ع) با یارانشان در یکی از شلوغترین ایام حج نقل شده است؛ ایشان، «هشام بن حکم» را که تازه به دوران جوانی رسیده بود، در جمعِ بزرگانِ علمی، بر صدر مجلس و با اکرام و احترام در کنار خودشان نشاندند. امام در پاسخ به نگاههای متعجب حاضران فرمودند: «این جوان با قلب، زبان و دستش یاور ماست». همچنین برای اثبات مقام علمی او پرسشهایی را طرح کردند که هشام جوان همه آنها را پاسخ داد. این رفتار، راهکاری عملی برای والدین است: اعتماد به نوجوان و سپردنِ مسئولیت در جمع، عزتنفس او را چنان تقویت میکند که خود را در سطح آن مسئولیت میبیند.
اصل سوم: حمایت هوشمندانه در برابر قضاوتهای بیرونی
گروهی از مؤمنان از «مفضّل» به دلیل همنشینی با جوانانی که متهم به لاابالیگری بودند، شکایت کردند. امام صادق (ع) بهجای بازخواست مستقیم، نامهای برای مفضل فرستادند و امر کردند آنرا بلند بخواند.نامه درخواست کمک مالی بود و وقتی مقدسین بهانه آوردند؛ همان جوانانی که بهخاطر کفتربازی متهم به بیمسئولیتی بودند، بدون هیچگونه بهانهای، مبلغ را جمع و فرمایش امام را عملی کردند. این اقدام به منتقدان فهماند که ملاک قضاوت، کردار و اخلاص نوجوان است.
اصل چهارم: از آزادی حسابشده تا همراهی آگاهانه
در منظومه تربیتی نقلشده از پیامبر اکرم (ص) که امام صادق (ع) نیز بر آن تأکید دارند، زندگی فرزند به سه دوره هفتساله تقسیم شده است: «فرزند، هفت سال اول آقا، هفت سال دوم بنده و هفت سال سوم وزیر است». در دوره سوم (همان سالهای نوجوانی)، والدین موظف به «وزارت» و همراهی آگاهانه هستند. این ملازمت، به معنای نظارت خفهکننده نیست؛ بلکه یعنی «همراهی در سختیها فکری»؛ مهارتی که از آن برمیآید، «گوشدادن فعال بدون قضاوت فوری» است.
پیام نهایی؛ باور نوجوان
آنچه از مرور این اصول ساده اما بنیادین برمیآید، یک پیام کلیدی است: مهارت زندگی با نوجوان، نه در «سختگیری حسابشده» و نه در «آزادی بیقید»، بلکه در «کرامتبخشی هوشمندانه»، «حمایت عملی» و «همراهی مرحلهای» خلاصه میشود. سیره امام صادق (ع) به ما میآموزد که نوجوان را نه با امرونهی، بلکه با اعتماد و مسئولیتدهی، بهدرستی مسیر هدایت کرد.مطالب مشابه را از صفحهٔ زندگی خبرگزاری فارس دنبال کنید.#تربیت_نوجوان#امام_صادق#ولادت_امام_صادق#میلاد_پیامبر#سبک_زندگی_اسلامی#تربیت_فرزند
15:24 - 8 شهریور 1405
0 بازدید