خشت اول را آمریکائی ها عمدا کج گذاشتند.و هرچه جلو برویم مشکلات بیشتر خواهد شد. سوال این است که چرا نظام سیاسی و نظام مالی غراق اصلاح نمیشود؟
چرا عراق از پروازهای ایران جلوگیری کرد؟
تصمیمات اخیر در ممانعت از پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی به فرودگاههای عراق یا عدم ارائه خدمات فرودگاهی، برخلاف ظاهر آن، فقط یک چرخش دیپلماتیک از سوی بغداد نیست؛ بلکه حاصل یک «اجبار ساختاری و سیستماتیک» در نظام مالی و پولی عراق است.
۱. بنیان حقوقی تسلط مالی: قطعنامه ۱۴۸۳ و فرمان اجرایی ۱۳۳۰۳
پس از سقوط حکومت صدام در سال ۲۰۰۳، نظام مالی جدیدی برای عراق طراحی شد. طبق قطعنامه ۱۴۸۳ شورای امنیت سازمان ملل متحد، حساب ویژهای به نام «صندوق توسعه عراق» (Development Fund for Iraq - DFI) در بانک فدرال رزرو نیویورک افتتاح شد تا کلیه درآمدهای حاصل از فروش نفت خام و گاز طبیعی عراق مستقیماً به آن واریز شود.در ۲۲ مه ۲۰۰۳، جرج دابلیو. بوش رئیسجمهور وقت آمریکا، فرمان اجرایی ۱۳۳۰۳ (Executive Order 13303) را به امضا رساند. این فرمان در ظاهر با هدف حفاظت از داراییها و درآمدهای نفتی عراق در برابر دعاوی حقوقی و بدهیهای دوره صدام صادر شد، اما در عمل تمام چرخه درآمد اصلی دولت عراق را تحت نظارت و کنترل دادگاهها و نهادهای آمریکایی قرار داد [۱]. این فرمان اجرایی تا به امروز به صورت سالانه توسط روسای جمهور مختلف آمریکا تمدید شده است].۲[
۲. شریان حیاتی اقتصاد عراق: پروازهای اسکناس دلار و پرداخت حقوق دولت
بیش از ۹۰ درصد بودجه عمومی عراق متکی به صادرات نفت است. از آنجا که کلیه دلارهای حاصل از فروش نفت در فدرال رزرو نیویورک قرار دارد، بانک مرکزی عراق (CBI) باید برای دریافت دلار نقد و تزریق آن به اقتصاد داخلی، درخواست رسمی به واشنگتن ارسال کند.وزارت خزانهداری و فدرال رزرو آمریکا، دلارهای درخواستی را به صورت محمولههای فیزیکی اسکناس (Physical Dollar Cash Shipments) از طریق هواپیما به بغداد منتقل میکنند [۳]. بانک مرکزی عراق این دلارها را از طریق حراج ارز یا نقدینگی بانکی به دینار تبدیل کرده تا هزینه پرداختی به میلیونها کارمند دولت، بازنشستگان و بودجههای عمرانی را تامین کند. [4]هرگونه اختلال، کندی یا تعلیق در ارسال این محمولههای دلاری از سوی آمریکا بلافاصله باعث کاهش ارزش دینار عراق، ایجاد بحران نقدینگی و ناتوانی دولت در پرداخت حقوق کارکنان میشود.
۳. اهرم فشار سیاسی: تجربه ژانویه ۲۰۲۰ و تهدید ترامپ
میزان وابستگی مالی عراق به قدری است که واشنگتن در بزنگاههای سیاسی از آن به عنوان یک ابزار فشار صریح استفاده کرده است. پس از ترور ابومهدی المهندس و سردار سلیمانی در ژانویه ۲۰۲۰ و تصویب مصوبه اخراج نیروهای آمریکایی در پارلمان عراق، دونالد ترامپ دولت عراق را مستقیماً تهدید کرد.طبق گزارش رسانههای معتبر بینالمللی، مقامات آمریکایی به بغداد هشدار دادند در صورت اقدام برای خروج نیروهای آمریکایی، دسترسی عراق به حساب اصلیاش در بانک فدرال رزرو نیویورک را قطع خواهند کرد [۵]. قطع دسترسی به این حساب به معنای فلج شدن لحظهای کل سیستم بانکی و مالی عراق بود [۶].
۴. پرونده تعلیق پروازها: مکانیسم تحریمهای ثانویه (Secondary Sanctions)
ماجرای لغو یا محدودسازی پروازهای شرکتهای ایرانی به فرودگاههای عراق (از جمله نجف، بغداد، اربیل و سلیمانیه) یک اقدام مستقل سیاسی از سوی بغداد نیست، بلکه حاصل مستقیم اجرای تحریمهای ثانویه وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) است.شرکتهای ارائهدهنده خدمات فرودگاهی (تامین سوخت، خدمات زمین/هندلینگ، سیستمهای هندلینگ بلیت و هندلینگ مالی) در فرودگاههای عراق عمدتاً بخش خصوصی یا شرکتهای بینالمللی متصل به سیستمهای بانکی جهانی هستند. در صورت تخلف و ارائه خدمات به شرکتهای هواپیمایی تحت تحریم آمریکا، این شرکتها با خطر قطع دسترسی به سیستم سوئیفت، جریمههای سنگین و مسدود شدن حسابهای دلاری مواجه میشوند. از این رو، عراق به دلیل ساختار آسیبپذیر مالی و ناچاری در تبعیت از استانداردهای خزانهداری آمریکا، توان پیشگیری از این محدودیتها را ندارد.
نتیجهگیری
بررسی ساختار پولی و حقوقی عراق نشان میدهد که تعبیر «وابستگی شریانهای اصلی به آمریکا» یک ادعای غیرواقعی نیست، بلکه مبتنی بر چارچوبهای حقوقی و مالی ثبتشده از سال ۲۰۰۳ است. با توجه به اینکه درآمد اصلی کشور حاصل از نفت به حسابهای فدرال رزرو میرود و اسکناس نقد برای چرخش اقتصاد از سوی آمریکا ارسال میشود، هرگونه تمرد بغداد از دستورالعملهای واشنگتن میتواند کل نظام پولی و معیشت عمومی آن را با بحران عمیق مواجه سازد. محدودیت در پرواز هواپیماهای ایرانی نیز بخشی از همین وابستگی اجباری ساختاری است.
منابع و مآخذ
1. UCSB Presidential Documents Archive - Executive Order 133032. Orinoco Tribune - Executive Order Renewals on Iraqi Oil Revenue3. The New Region - Federal Reserve Dollar Cash Shipments to Iraq4. The Media Line - US Agreements on Iraqi Dollar Cash Shipments5. The Wall Street Journal - U.S. Warns It Could Snap Iraq’s Access to Key Bank Account6. TRT World - US threatens to freeze Iraqi money at NY Fed
18:17 - 5 مهر 1405
3 پاسخ
@user1771911112334 ساعت پیشدر پاسخ به @H_rajiسیستم سیاسی اقتصادی عراق یک سیستم استعماریست که باید این بند استعماری پاره شود دلیلی ندارد درامد یک کشور در اختیار کشوری دیگری باشد صدام را خودشان اوردند خودشان هم برداشتند ملت عراق چرا باید درگیر عوامل انها باشد