نقشه دائمی صهیونیست‌ها به هنگام افتادن در باتلاق

حادثه تروریستی دسامبر ۲۰۲۵ در ساحل بوندای سیدنی را نباید فقط یک حادثه تروریستی ساده دانست، بلکه باید آن‌را در چارچوب «دکترین امنیتی و تاریخی صهیونیسم» بازخوانی کرد؛ جایی که امنیت یهودیان دیاسپورا نه یک خط قرمز، بلکه ابزاری برای خروج از بن‌بست‌های دیپلماتیک تلقی می‌شود. این متن خواهد گفت که چگونه تل‌آویو با بهره‌گیری از الگوی تاریخی «قربانی‌سازی برای بقا» (مشابه ماجرای لاون و دیدگاه‌های هرتزل) و مدیریت حفره‌های اطلاعاتی، از این تراژدی برای انحراف افکار عمومی، توقف موج شناسایی فلسطین و بازگرداندن غرب به مدار حمایتی خود بهره‌برداری استراتژیک خواهد کرد.

واکاوی نقشه‌های فریبنده تاریخی صهیونیست‌ها به هنگام افتادن در باتلاق

در تاریخ پرفراز و نشیب ژئوپلیتیک خاورمیانه و بازتاب‌های آن در عرصه بین‌الملل، کمتر رویدادی را می‌توان یافت که همچون واقعه تروریستی ۱۴ دسامبر ۲۰۲۵ در ساحل بوندای سیدنی، به نقطه تلاقی پیچیده‌ای از بحران‌های امنیتی، بن‌بست‌های دیپلماتیک و فرصت‌طلبی‌های استراتژیک بدل شده باشد. حمله مسلحانه به جامعه یهودیان استرالیا در شب جشن حنوکا، زلزله‌ای سیاسی را در کانبرا و تل‌آویو رقم زد که امواج آن فراتر از منطقه اقیانوسیه، ساختار روابط بین‌الملل را در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخی متأثر ساخت.1 این واقعه، که با تلفات ۱۶ کشته و ده‌ها زخمی به عنوان مرگبارترین حادثه تروریستی استرالیا در سه دهه اخیر ثبت شد 2، بلافاصله از سطح یک تراژدی انسانی فراتر رفت و به ابزاری در دکترین امنیتی رژیم صهیونیستی برای خروج از انزوای خفقان‌آور پس از جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ بدل گردید.فرضیه بنیادین این پژوهش، بر این استوار است که واقعه بوندای را نمی‌توان صرفاً یک حمله مسلحانه عادی یا یک اقدام از سری اقدامات «گرگ تنها» تلقی کرد. بلکه، با در نظر گرفتن شواهد متقن از سوابق تاریخی صهیونیسم در استفاده ابزاری از یهودی‌ستیزی و عملیات‌های فریب، این رویداد در چارچوب کلان پیوستگی استراتژیک قابل تفسیر است. این مفهوم اشاره دارد به الگوی تکرارشونده‌ای که در آن، هرگاه دولت در تل‌آویو با بحران مشروعیت یا انزوای دیپلماتیک مواجه می‌شود، امنیت دیاسپورا را به عنوان قربانی یا کاتالیزور برای بازگرداندن اجماع جهانی و توجیه سیاست‌های توسعه‌طلبانه مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بلافاصله مسئولیت اخلاقی این حمله را متوجه دولت آنتونی آلبانیزی در استرالیا دانست و آن را نتیجه مستقیم سیاست‌های کانبرا در شناسایی دولت فلسطین و حمایت از «بیانیه نیویورک» قلمداد کرد.4 این هم‌زمانی دقیق میان انزوای مطلق اسرائیل در سازمان ملل (که در رأی‌گیری سپتامبر ۲۰۲۵ با ۱۴۲ رأی موافق در برابر ۶ رأی مخالف، شکست دیپلماتیک سنگینی را متحمل شده بود 6) و وقوع حادثه‌ای که فوراً ورق را به نفع روایت مظلومیت اسرائیل برگرداند، نیازمند واکاوی دقیق آکادمیک است. آیا این حادثه یک شکست اطلاعاتی هدایت‌شده بود؟آیا هشدارهای اسرائیل به استرالیا در ماه اوت، یک پیش‌بینی دلسوزانه بود یا نوعی «تهدید تحقق‌یافته» در زبان دیپلماتیک امنیتی؟این گزارش با بررسی دقیق اسناد تاریخی نظیر یادداشت‌های تئودور هرتزل، دکترین بن‌گوریون در قبال فاجعه، توافقنامه هاوارا و ماجرای لاون، خط اتصالی میان استراتژی‌های دیروز و وقایع امروز ترسیم می‌کند. سپس با کالبدشکافی جنگ ۱۲ روزه و تبعات آن، بستر ژئوپلیتیک واقعه بوندای را روشن می‌سازد و در نهایت با تحلیل جزئیات عملیاتی حمله از جمله سوابق متهمان و نقش سرویس‌های اطلاعاتی، به ارزیابی موضوع «ترور مهندسی‌شده» می‌پردازد.

بررسی تاریخی: پارادوکس امنیت و دکترین قربانی‌سازی

برای درک عمیق وقایع دسامبر ۲۰۲۵، ضروری است که از سطح تحلیل‌های روزنامه‌نگاری عبور کرده و به ریشه‌های ایدئولوژیک و تاریخی رفتارهای امنیتی صهیونیسم بپردازیم. تاریخ‌نگاری انتقادی نشان می‌دهد که رابطه میان جنبش صهیونیسم و امنیت یهودیان دیاسپورا، همواره رابطه‌ای دیالکتیک و مبتنی بر اولویت‌بندی بین پروژه ملی بر امنیت فردی بوده است.

تئودور هرتزل و یهودی‌ستیزی به مثابه نیروی پیشران

تئودور هرتزل، بنیان‌گذار صهیونیسم سیاسی، در آثار و یادداشت‌های خصوصی خود رویکردی کاملاً پراگماتیک و ابزاری نسبت به یهودی‌ستیزی داشت. او برخلاف تصور رایج که یهودی‌ستیزی را صرفاً یک تهدید می‌پنداشت، آن را به عنوان یک «نیروی پیشران» برای تحقق دولت یهود ضروری می‌دید. در یادداشت‌های سال ۱۸۹۵ خود، هرتزل صراحتاً می‌نویسد:«یهودی‌ستیزی روز به روز و ساعت به ساعت در میان ملت‌ها رشد می‌کند و باید هم رشد کند، زیرا علل آن همچنان باقی است... این فشار است که ما را دوباره به عنوان یک قوم متحد می‌کند. دشمنان ما، بدون درخواست ما، ما را به یک ملت تبدیل کرده‌اند». 8هرتزل معتقد بود که یهودستیزی می‌تواند به نفع اهداف صهیونیستی باشد. او در دفتر خاطرات خود در سال ۱۸۹۵ نوشت: «یهودستیزان قابل اعتمادترین دوستان ما خواهند شد و کشورهای یهودستیز متحدان ما». هرتزل در مکاتبات خود حتی فراتر رفته و اشاره می‌کند که «یهودی‌ستیزی دربردارنده اراده‌ای الهی برای بقای ماست» و در نامه‌ای به یکی از دوستانش به طعنه می‌گوید: «معجزه است که من خودم یهودی‌ستیز نشده‌ام».9این نگاه ابزاری، زیربنای دکترین «نفی تبعید/دیاسپورا» را شکل داد. بر اساس این دکترین، زندگی در دیاسپورا ذاتاً ناامن و محکوم به فناست و تنها راه نجات، تجمیع در فلسطین اشغالی است. هرگونه تلاش برای بهبود شرایط یهودیان در کشورهای دیگر، از منظر این دکترین، «مسکن» و مانعی در برابر هدف غایی (تأسیس دولت اسرائیل) تلقی می‌شود.10در واقعه بوندای ۲۰۲۵، ما شاهد بازتولید دقیق همین منطق بودیم. زمانی که مقامات اسرائیلی بلافاصله پس از کشتار، به جای تمرکز بر همدردی خالص، بر ناامنی ذاتی استرالیا تأکید کردند و از یهودیان خواستند «به خانه (اسرائیل) برگردند» 12
در واقع در حال اجرای همان تئوری هرتزل بودند که ناامنی در دیاسپورا را سوخت ماشین دولت‌سازی می‌داند.

دیوید بن‌گوریون و محاسبات «صهیونیسم فاجعه»

دیوید بن‌گوریون، معمار دولت اسرائیل، این رویکرد نظری را به یک استراتژی عملیاتی بی‌رحمانه تبدیل کرد. در سال ۱۹۳۸، در واکنش به پیشنهاداتی مبنی بر انتقال کودکان یهودی آلمان به انگلستان برای نجات از دست نازی‌ها (عملیات کیندرترانسپورت)، بن‌گوریون سخنانی ایراد کرد که هنوز هم محل بحث و مناقشه مورخان است:«اگر می‌دانستم که ممکن است تمام کودکان یهودی آلمان را با انتقال به انگلستان نجات دهم و تنها نیمی از آنها را با انتقال به اِرِتز اسرائیل [فلسطین]، من دومی را انتخاب می‌کردم - زیرا ما نه تنها با حساب جان این کودکان روبرو هستیم، بلکه با حساب تاریخی ملت یهود مواجهیم.» 13.این نقل‌قول، که از کتاب «بن‌گوریون: زمین سوزان» نوشته شبتای توث نقل شده، نشان‌دهنده اولویت‌بندی ایجاد دولت یهودی بر نجات جان همه یهودیان است. این دیدگاه در بحبوحه آزار و اذیت یهودیان در اروپا، به‌ویژه پس از حادثه کریستال‌نخت یا شب شیشه‌های شکسته، شب دهم ماه نوامبر ۱۹۳۸ میلادی بیان شد. شبی که در آن به سرکردگی حزب نازی در آلمان، به بهانه یهودی بودن عامل سو قصد به ارنست فم رات منشی سفارت آلمان در پاریس، به خانه‌ها، مغازه‌ها و کنیسه‌های یهودیان در لایپزیگ و دیگر شهرهای آلمان و اتریش حمله شد. این حمله‌ها با خرد شدن شیشه‌های ساختمان و به آتش‌کشیده شدن آن‌ها همراه بود.این مسئله نشان می‌دهد که رهبران صهیونیست اهداف سیاسی را بر نجات فوری یهودیان ترجیح می‌دادند.
این اظهارنظر تکان‌دهنده که توسط مورخانی چون تام سگو و در منابع مورخان جدید مستند شده است، نشان‌دهنده اولویت مطلق «پروژه سیاسی» رژیم صهیونیستی حتی بر «حیات انسانی» در تفکر رهبران صهیونیسم است. بن‌گوریون معتقد بود که نجات یهودیان اگر به تقویت جمعیت یهودی در فلسطین منجر نشود، فاقد ارزش استراتژیک است.14این دیدگاه تاریخی در دسامبر ۲۰۲۵ نیز خود را نشان داد. نتانیاهو با قربانی کردن امنیت روانی و فیزیکی یهودیان استرالیا (از طریق تشدید تنش با دولت آلبانیزی و عدم همکاری اطلاعاتی مؤثر برای پیشگیری از حمله در بهترین حالت)، تلاش کرد تا «حساب سیاسی» اسرائیل را که پس از بیانیه نیویورک خالی شده بود، پر کند.

توافقنامه هاوارا (۱۹۳۳): همکاری با شیطان برای بقای دولت

یکی از شواهد تاریخی غیرقابل انکار در خصوص آمادگی صهیونیسم برای تعامل با دشمنان یهود جهت پیشبرد منافع دولت، «توافقنامه هاوارا» است. در سال ۱۹۳۳، در حالی که یهودیان جهان و گروه‌های حقوق بشری کالاهای آلمان نازی را بایکوت کرده بودند، فدراسیون صهیونیست‌های آلمان با حمایت آژانس یهود، توافقنامه‌ای اقتصادی با رژیم نازی امضا کرد.15این توافق به یهودیان ثروتمند آلمانی اجازه می‌داد سرمایه‌های خود را به شکل کالاهای آلمانی به فلسطین منتقل کنند. این اقدام عملاً بایکوت بین‌المللی علیه نازی‌ها را شکست و به اقتصاد آلمان هیتلری در سال‌های نخستین کمک کرد، اما در مقابل، سرمایه و نیروی انسانی لازم برای ساخت زیربنای دولت اسرائیل را فراهم نمود.15ادوین بلک در پژوهش خود نشان می‌دهد که چگونه پراگماتیسم دولتی بر همبستگی یهودی غلبه کرد. این سابقه تاریخی نشان می‌دهد که رژیم صهیونیستی در شرایط بحرانی، هیچ ابایی از ورود به معاملات پیچیده با دشمنان (حتی کسانی که قصد نابودی یهودیان را دارند) ندارد، مشروط بر اینکه این معامله به بقا یا گسترش «دولتشان» کمک کند.

ماجرای لاون (۱۹۵۴): الگوریتم عملیاتی پرچم دروغین

اگر موارد پیشین بیشتر جنبه ایدئولوژیک یا دیپلماتیک داشتند، «ماجرای لاون» یا «عملیات سوزانا» نمونه‌ای عینی و عملیاتی از مهندسی ترور توسط اسرائیل است که شباهت‌های ساختاری شگفت‌انگیزی با واقعه بوندای دارد. درواقع، در تابستان ۱۹۵۴، واحد ۱۳۱ اطلاعات ارتش اسرائیل (امان)، شبکه‌ای مخفی از یهودیان مصری را فعال کرد تا بمب‌هایی را در اماکن عمومی مصر، از جمله کتابخانه‌های سرویس اطلاعاتی آمریکا ، سینماهای مترو گلدوین مایر و مراکز تجاری بریتانیا کارگذاری کنند.18 هدف این عملیات فریب، نسبت دادن این حملات به اخوان‌المسلمین، کمونیست‌ها یا ناسیونالیست‌های افراطی بود تا بدین وسیله فضای ناامنی ایجاد شده و بریتانیا و آمریکا متقاعد شوند که دولت جمال عبدالناصر ناتوان از تأمین امنیت است و در نتیجه، بریتانیا نباید نیروهای خود را از کانال سوئز خارج کند.20این عملیات به دلیل انفجار زودرس یکی از بمب‌ها در جیب یکی از عوامل لو رفت و منجر به دستگیری، اعدام و زندانی شدن اعضای شبکه شد. پینحاس لاون، وزیر دفاع وقت، مجبور به استعفا شد، هرچند بعدها مشخص شد که دستور احتمالاً از سوی بنیامین گیبلی، رئیس آمان، صادر شده بود.22 اهمیت ماجرای لاون در این است که اثبات می‌کند:1. اسرائیل سابقه استفاده از یهودیان دیاسپورا به عنوان «مهره‌های مصرفی» در عملیات‌های تروریستی را دارد.2. هدف قرار دادن منافع غرب (آمریکا و بریتانیا) برای تغییر سیاست‌های آنها به نفع اسرائیل، یک تاکتیک شناخته شده است.3. ایجاد «ناامنی مصنوعی» درواقع، برای جلوگیری از تغییرات ژئوپلیتیک نامطلوب (خروج بریتانیا از سوئز در ۱۹۵۴، شناسایی فلسطین در ۲۰۲۵) بخشی از دکترین امنیتی اسرائیل است.

تحلیل تطبیقی ماجرای لاون (۱۹۵۴) و واقعه بوندای (۲۰۲۵)

بستر ژئوپلیتیک ۲۰۲۵: انزوا، شکست و نیاز به شوک

برای تبیین چرایی وقوع حادثه بوندای در مقطع زمانی دسامبر ۲۰۲۵، واکاوی دقیق تحولات شش ماهه پیش از آن ضروری است. سال ۲۰۲۵ برای اسرائیل سالی سرنوشت‌ساز و مملو از شکست‌های استراتژیک بود که موجودیت و مشروعیت آن را به چالش کشید.

جنگ ۱۲ روزه (ژوئن ۲۰۲۵): توهم پیروزی و واقعیت شکست

در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵، اسرائیل با تصور تغییر موازنه استراتژیک، حملات هوایی گسترده‌ای را علیه تأسیسات هسته‌ای و نظامی ایران آغاز کرد.23 این جنگ که ۱۲ روز به طول انجامید، برخلاف تبلیغات اولیه نتانیاهو مبنی بر «پیروزی قاطع»، نتایج معکوسی به بار آورد:• بقا و بازدارندگی ایران:علیرغم آسیب‌های وارده، ساختار سیاسی و نظامی ایران پابرجا ماند و با شلیک صدها موشک بالستیک، آسیب‌پذیری گنبد آهنین و عمق استراتژیک اسرائیل را آشکار کرد.25• هزینه اقتصادی:اقتصاد اسرائیل متحمل خسارت مستقیم ۵ میلیارد دلاری در هفته اول شد و هزینه‌های جنگ به صدها میلیون دلار در روز رسید. رتبه‌های اعتباری اسرائیل توسط موسسات بین‌المللی کاهش یافت و فرار سرمایه و نخبگان تسریع شد.27• بی‌ثباتی داخلی:عدم تحقق اهداف جنگ (نابودی برنامه هسته‌ای و تغییر رژیم) منجر به ناامیدی عمومی و انتقادات گسترده از نتانیاهو شد.29

بیانیه نیویورک و محاصره دیپلماتیک

فاجعه‌بارترین پیامد جنگ برای اسرائیل، نه در میدان نبرد، بلکه در مقر سازمان ملل رقم خورد. در اواخر ژوئیه ۲۰۲۵، کنفرانسی بین‌المللی به میزبانی مشترک فرانسه و عربستان سعودی در نیویورک برگزار شد که منجر به صدور سند تاریخی «بیانیه نیویورک» گردید.31این بیانیه که با حمایت بی‌سابقه ۱۴۲ کشور عضو سازمان ملل تصویب شد، خواستار اقدامات فوری و قاطع بود:1. پایان فوری جنگ غزه و اشغالگری: بیانیه صراحتاً خواستار عقب‌نشینی اسرائیل به مرزهای ۱۹۶۷ و پایان دادن به حضور نظامی در غزه شد.332. شناسایی دولت فلسطین: شناسایی فلسطین به عنوان پیش‌شرط صلح و نه نتیجه مذاکرات، تثبیت شد. قدس شرقی به عنوان پایتخت فلسطین به رسمیت شناخته شد.343. تحریم‌های هوشمند: بندهای ۳۲ و ۳۳ بیانیه خواستار اعمال تحریم علیه شهرک‌نشینان افراطی و نهادهای حامی اشغالگری شد.344. خلع سلاح حماس: به عنوان امتیازی برای جلب نظر غرب، بیانیه خواستار خلع سلاح حماس و انتقال قدرت به تشکیلات خودگردان شد.36تصویب این قطعنامه با ۱۴۲ رأی موافق در برابر تنها ۱۰ رأی مخالف (شامل اسرائیل، آمریکا، آرژانتین و چند جزیره کوچک) 6، نشان‌دهنده انزوای مطلق تل‌آویو بود. حتی متحدان سنتی مانند بریتانیا، کانادا و استرالیا نیز به این اجماع پیوستند و مواضع ملایم‌ اتخاذ کردند.

چرخش استرالیا و نامه تهدیدآمیز نتانیاهو

دولت حزب کارگر استرالیا به رهبری آنتونی آلبانیزی، در اقدامی هماهنگ با بریتانیا و کانادا، در سپتامبر ۲۰۲۵ رسماً دولت فلسطین را به رسمیت شناخت.37 این اقدام برای اسرائیل که استرالیا را همواره به عنوان یک حیاط خلوت امن و حامی بی‌چون ‌و چرا می‌دید، غیرقابل تحمل بود. در ۱۷ اوت ۲۰۲۵، یک ماه پیش از شناسایی رسمی و در بحبوحه بحث‌های داخلی استرالیا، بنیامین نتانیاهو نامه‌ای شدیداللحن و غیردیپلماتیک به آلبانیزی ارسال کرد. او در این نامه نوشت:«فراخوان شما برای تشکیل کشور فلسطین، هیزم بر آتش یهودی‌ستیزی می‌ریزد... این کار پاداشی است برای تروریست‌های حماس. دولت شما هیچ کاری برای توقف گسترش یهودی‌ستیزی انجام نداده است. شما ضعف را با ضعف و مماشات را با مماشات بیشتر جایگزین کرده‌اید». 4تحلیل محتوای این نامه در پرتو وقایع بعدی (حادثه بوندای) نشان می‌دهد که این متن بیش از آنکه یک هشدار دوستانه باشد، یک «تهدید ضمنی» بود. در ادبیات امنیتی اسرائیل، عبارت «نوشته روی دیوار بود» که سفیر اسرائیل در سیدنی، آمیر مایمون پس از حمله بوندای به کار برد1، کدی آشناست که دلالت بر «پیش‌بینی‌پذیری» حوادثی دارد که سرویس‌های اطلاعاتی بر آن اشراف دارند. نتانیاهو عملاً در حال ترسیم خطوط یک معادله بود: شناسایی فلسطین + ناامنی برای یهودیان استرالیا مساوی با برگرداندن ورق به نفع خود.

کالبدشکافی واقعه بوندای: حفره‌های اطلاعاتی و سناریوی LIHOP

بررسی دقیق جزئیات عملیاتی و اطلاعاتی حمله ۱۴ دسامبر، وجود تناقضات و حفره‌های امنیتی را آشکار می‌سازد که فرضیه « اجازه وقوع عامدانه» را به شدت تقویت می‌کند.- پروفایل مهاجمانعاملان حمله، ساجد اکرم (۵۰ ساله) و پسرش نوید اکرم (۲۴ ساله)، شهروندان استرالیایی پاکستانی‌تبار بودند.39 اما بررسی سوابق آنها نکات شگفت‌انگیزی را فاش می‌کند:• سابقه تروریستی نوید: نوید اکرم در سال ۲۰۱۹، یعنی شش سال پیش از حمله، توسط سازمان اطلاعات امنیت استرالیا به دلیل ارتباط با یک هسته داعش و بیعت با خلیفه این گروه مورد بازجویی و نظارت قرار گرفته بود.40 با این حال، پرونده او با برچسب «عدم تهدید فوری» بسته شد.• زرادخانه قانونی ساجد:پدر او، ساجد، علیرغم اینکه پسرش تحت نظر نهادهای امنیتی بود، مجوز قانونی برای حمل ۶ قبضه سلاح گرم داشت و عضو باشگاه تیراندازی بود.3چگونه ممکن است در کشوری با قوانین حمل سلاح بسیار سخت‌گیرانه (که پس از کشتار پورت آرتور ۱۹۹۶ وضع شده 43)، فردی که پسرش پرونده داعشی دارد، به راحتی تعداد زیادی سلاح‌های نیمه‌خودکار و شکاری داشته باشد و با آنها در یکی از شلوغ‌ترین سواحل سیدنی عملیات انجام دهد؟

پارادوکس هشدار: موساد می‌دانست؟

شبکه فاکس نیوز و تایمز اسرائیل گزارش دادند که سرویس‌های اطلاعاتی اسرائیل پیش از حمله، هشدارهای مشخصی را در خصوص احتمال حمله به مراکز یهودی به مقامات استرالیایی داده بودند.45 آمیر مایمون، سفیر اسرائیل، نیز تأیید کرد که «هشدارهای اطلاعاتی قبلی در مورد احتمال بالای حمله وجود داشت».1اینجاست که تناقض اصلی رخ می‌نماید:1. اگر موساد (که سابقه‌ای طولانی از نفوذ و عملیات در استرالیا دارد، از جمله رسوایی جعل پاسپورت‌ها در ۲۰۱۰ 47) از حمله خبر داشت، چرا این اطلاعات منجر به دستگیری مهاجمین نشد؟2. اگر ASIO هشدار را دریافت کرده، چرا هیچ اقدام پیشگیرانه‌ای در محل برگزاری جشن حنوکا در فضای باز صورت نگرفت؟منطق «پیوستگی استراتژیک» حکم می‌کند که در نظر بگیریم ممکن است اطلاعات به گونه‌ای «مدیریت شده» یا دیرهنگام منتقل شده باشد تا از وقوع حادثه جلوگیری نشود، اما پس از وقوع، بتوان از «سند هشدار» برای بی‌آبرو کردن دولت استرالیا و اثبات ناکارآمدی آن استفاده کرد. این تاکتیک در تاریخچه عملیات‌های اطلاعاتی، «سوختن منبع برای حفظ روایت» نامیده می‌شود.

ردپای متناقض: پرچم داعش و اتهام ایران

در صحنه جرم، پرچم داعش در خودروی مهاجمان کشف شد و گزارش‌ها حاکی از بیعت آنها با این گروه بود.46 با این حال، ماشین تبلیغاتی اسرائیل و نتانیاهو بلافاصله تلاش کردند خط ارتباطی با ایران برقرار کنند. سفیر اسرائیل مدعی شد ارزیابی‌های فزاینده در اسرائیل به ایران اشاره دارد.1این تلاش برای چسباندن یک حمله با ماهیت سلفی-تکفیری (داعش) به جمهوری اسلامی ایران (دشمن ایدئولوژیک داعش)، نشان‌دهنده یک دستورکار سیاسی است. اسرائیل نیاز داشت تا ایران را (که در جنگ ۱۲ روزه شکست نخورده بود) به عنوان منبع تروریسم جهانی معرفی کند و همزمان استرالیا را بابت اخراج سفیر ایران در ماه‌های قبل و سپس رها کردن ادامه فشار بر ایران، سرزنش کند. اینگونه «مخلوط کردن کارت‌ها» تکنیک قدیمی جنگ روانی است تا تمامی دشمنان رژیم (حماس، ایران) تحت یک برچسب واحد در کنار داعش «یهودی‌ستیز» نام بگیرند.

بهره‌برداری پساحادثه: مهندسی رضایت و تغییر مسیر تاریخ

آنچه فرضیه "مهندسی شده بودن" واقعه بوندای را از یک تئوری صرف خارج می‌کند، نحوه بهره‌برداری سیستماتیک و هماهنگ اسرائیل از این خونریزی برای تغییر فضای سیاسی و دیپلماتیک است. نائومی کلاین در کتاب «دکترین شوک» توضیح می‌دهد که چگونه بحران‌ها فرصتی طلایی برای پیشبرد سیاست‌هایی هستند که در شرایط عادی با مقاومت روبرو می‌شوند.

کودتای سیاسی در کانبرا

تأثیر سیاسی حمله بوندای در استرالیا فوری و ویرانگر بود. پیتر داتون، رهبر اپوزیسیون (حزب لیبرال)، بلافاصله پس از حمله اعلام کرد که در صورت پیروزی در انتخابات آتی، شناسایی دولت فلسطین را لغو خواهد کرد.48 سوزان لی، معاون او، شناسایی فلسطین را بی‌ملاحظه و عامل تحریک خواند.50دولت آلبانیزی که پیش از این پرچمدار سیاست مستقل و شناسایی فلسطین بود، ناگهان در موضع تدافعی مطلق قرار گرفت. آلبانیزی مجبور شد تمام تمرکز دولت را بر مبارزه با یهودی‌ستیزی و تصویب قوانین سخت‌گیرانه‌تر معطوف کند.51 عملاً، موضوع «حقوق فلسطینیان» از دستور کار سیاسی استرالیا حذف و جای خود را به «امنیت یهودیان» داد. این دقیقاً همان هدفی بود که نتانیاهو در نامه اوت خود دنبال می‌کرد: بازگرداندن استرالیا به مدار اطاعت.

فراخوان «عالیای اضطراری» و سودبری دموگرافیک

یکی از جنبه‌های کمتر دیده شده اما حیاتی استراتژی اسرائیل، استفاده از بحران‌ها برای تشویق مهاجرت یهودیان است.اوفیر سوفر، وزیر مهاجرت و ادغام اسرائیل، که در زمان حمله و اندکی پس از آن در استرالیا حضور داشت، از این فرصت برای ترویج پیام «اسرائیل، تنها خانه امن» استفاده کرد.52آمارها نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۴، علیرغم جنگ، مهاجرت یهودیان استرالیا به اسرائیل افزایش یافته بود.53 پس از واقعه بوندای، مقامات اسرائیلی با ایجاد هراس اخلاقی یهودیان استرالیا را در برابر یک دوراهی قرار دادند: ماندن در کشوری که یهودی‌ستیز شده است یا بازگشت به وطن.سوفر صراحتاً اعلام کرد: "ما باید برای سناریوی مهاجرت گسترده و ناگهانی آماده باشیم".54 این سیاست در راستای جبران بحران دموگرافیک اسرائیل و جذب سرمایه و نیروی متخصص غربی است.

دفن بیانیه نیویورک زیر آوار بوندای

شاید مهم‌ترین دستاورد استراتژیک این واقعه برای اسرائیل، به حاشیه راندن بیانیه نیویورک بود. پس از ۱۴ دسامبر، دیگر هیچ رسانه‌ای از لزوم عقب‌نشینی اسرائیل یا خلع سلاح صحبت نمی‌کرد. تمام تیترها به «قربانیان بی‌گناه بوندای» و «موج جهانی یهودی‌ستیزی» اختصاص یافت. ایالات متحده و اسرائیل می‌توانند با استفاده از فضای احساسی ایجاد شده، قطعنامه‌های بعدی سازمان ملل را وتو یا تضعیف کنند و ائتلاف ۱۴۲ کشور برای فلسطین را متزلزل سازند.55 اعلامیه‌ای که نماینده آمریکا و اسرائیل در سازمان ملل آن را «هدیه‌ای به حماس» و عامل جسور شدن تروریست‌ها خواند.55

تحلیل هزینه-فایده واقعه بوندای برای بازیگران مختلف

سنتز نظری: خوانش مورخان جدید از تراژدی بوندای

برای جمع‌بندی تحلیل، بازگشت به چارچوب‌های نظری مورخان جدید ضروری است تا نشان دهیم واقعه بوندای یک آنومالی نیست، بلکه تداوم منطقی دکترین صهیونیسم است. ایلان پاپه، مورخ برجسته منتقد، همواره بر مفهوم «ابزارسازی هولوکاست و یهودی‌ستیزی» تأکید کرده است.56از دیدگاه پاپه، اسرائیل نیاز دارد که یهودیان دیاسپورا دائماً در حالت «پارانویا» و ترس زندگی کنند تا وابستگی آنها به اسرائیل تضمین شود. واقعه بوندای، سوخت لازم برای موتور این پارانویا را فراهم کرد.آوی شلایم نیز با پژوهش‌های خود در مورد بمب‌گذاری‌های بغداد (۱۹۵۰-۱۹۵۱) نشان داده است که چگونه موساد در گذشته برای کشتار یهودیان و انتقالشان به اسرائیل، دست به عملیات‌های خشونت‌آمیز علیه خود یهودیان زده است.58 اگرچه در بوندای شواهد مستقیمی از دخالت عوامل اسرائیلی در تیراندازی (مانند ماجرای لاون) وجود ندارد، اما الگوی «رها کردن امنیت» و «بهره‌برداری سیاسی فوری»، یادآور همان ذهنیت «صهیونیسم بی‌رحم» است که شلایم توصیف می‌کند. بدین معنا که در راستای تقویت و حفظ دولت صهیونیستی اینگونه عملیات‌ها لازم هستند. بنی موریس نیز حتی با وجود چرخش به راست، در تحلیل‌های خود اذعان دارد که برای بقای دولت یهود در خاورمیانه خشن، گاهی «اقدامات ضروری» و غیراخلاقی اجتناب‌ناپذیر است.60 در سال ۲۰۲۵، بقای اسرائیل در خطر افتاد؛ نه از جانب ارتش‌های عربی، بلکه از جانب یک اجماع حقوقی و دیپلماتیک جهانی (اعلامیه نیویورک). واقعه بوندای، از نظر صهیونیست‌ها همان «اقدام ضروری» بود که مثل گذشته با سوء استفاده ابزاری از آن، این اجماع را در هم شکست.

نتیجه‌گیری

تحلیل جامع داده‌های موجود، اسناد تاریخی و بستر ژئوپلیتیک سال ۲۰۲۵، ما را به این نتیجه رهنمون می‌سازد که واقعه تروریستی بوندای، قطعه‌ای تکمیل‌کننده در پازل استراتژیک اسرائیل برای خروج از بن‌بست پس از جنگ ۱۲ روزه بود.اگرچه ممکن است عاملان میدانی (پدر و پسر اکرم) با انگیزه‌های شخصی یا ایدئولوژیک (داعش) دست به ماشه برده باشند، اما معماری سیاسی این رویداد – از هشدارهای مبهم و ثبت‌شده در ماه اوت، تا انفعال اطلاعاتی در قبال سوژه‌های شناخته‌شده، و نهایتاً بهره‌برداری دیپلماتیک سریع و رعدآسا برای سرکوب حامیان فلسطین – نشان‌دهنده یک «عملیات ترکیبی» است. در این عملیات، تروریسم واقعی (رژیم صهیونیستی) با فرصت‌طلبی دولتی در هم آمیخت تا بار دیگر اثبات کند که در دکترین امنیت ملی اسرائیل، خون یهودیان دیاسپورا می‌تواند به عنوان ارزی رایج برای خرید مشروعیت سیاسی و زمان استراتژیک برای دولت صهیونیستی هزینه شود. واقعه بوندای نه پایان یهودی‌ستیزی، بلکه آغاز فصل جدیدی از «مدیریت وحشت» در روابط بین‌الملل قرن بیست و یکم است.

منابع:

1. Israel calls Iran’s condemnation of Sydney attack deceitful, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.iranintl.com/en/2025121516302. Bondi Beach Attack: A Timeline of Rising Antisemitism in Australia Since the Gaza War | TIME, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://time.com/7340731/anti-semitism-australia-bondi-attack/3. Anger, grief and a search for answers in wake of Australian shooting, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.washingtonpost.com/world/2025/12/15/australia-bondi-beach-hanukkah-antisemitic-attack/4. After Sydney attack, Netanyahu says he warned Canberra was ‘pouring fuel on antisemitic fire’, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.timesofisrael.com/after-sydney-attack-netanyahu-says-he-warned-that-canberra-pours-fuel-on-antisemitic-fire/5. PM Netanyahu at the Government meeting in Dimona - Gov.il, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.gov.il/en/pages/pm-netanyahu-at-the-government-meeting-in-dimona-14-dec-20256. 2025 UNGA Resolutions on Israel vs. Rest of the World - UN Watch, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://unwatch.org/2025-unga-resolutions-on-israel-vs-rest-of-the-world/7. General Assembly endorses New York Declaration on two-State solution between Israel and Palestine | UN News, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://news.un.org/en/story/2025/09/1165835
8. Document – Excerpts from Theodor Herzl, The Jewish State (1895) - Patterns of World History 3e Dashboard Resources, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://learninglink.oup.com/access/content/von-sivers-3e-dashboard-resources/document-excerpts-from-theodor-herzl-the-jewish-state-18959. Theodor Herzl: Quotes, Letters & History | Shapell Manuscript Foundation, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.shapell.org/collection/jewish-history/herzl-theodor/10. THE APPEAL OF ISRAEL: WHITENESS, ANTI-SEMITISM, AND THE ROOTS OF DIASPORA ZIONISM IN CANADA by Corey Balsam A thesis submitted, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://utoronto.scholaris.ca/bitstreams/2fba4493-aa6a-4815-a409-badb40a3ccda/download11. Jew 9780813563046 - DOKUMEN.PUB, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://dokumen.pub/jew-9780813563046.html12. New immigration plan seeks to match olim with jobs before they arrive in Israel, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.timesofisrael.com/new-immigration-plan-seeks-to-match-olim-with-jobs-before-they-arrive-in-israel/13. Jewish Nationalism, Antisemitism & Us Part 4 - Sermon for Yom Kippur Morning, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.bethisraelwallingford.org/blogs1.html?post_id=139879214. Children Train (Chapter III) - JewishGen, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.jewishgen.org/yizkor/Children_Train/chi026.html
15. Haavara Agreement - Wikipedia, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://en.wikipedia.org/wiki/Haavara_Agreement16. (PDF) The Haavara Agreement of 1933: A Historical Contextualization - ResearchGate, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.researchgate.net/publication/384882115_The_Haavara_Agreement_of_1933_A_Historical_Contextualization17. The Transfer Agreement and the Boycott Movement: A Jewish Dilemma on the Eve of the Holocaust Yf'aat Weiss - Yad Vashem, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://wwv.yadvashem.org/odot_pdf/microsoft%20word%20-%203231.pdf
18. The "Unfortunate" or the Lavon affair - משרד הביטחון, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://archives.mod.gov.il/sites/English/Exhibitions/Pages/The-Lavon-affair.aspx19. Lavon Affair - Wikipedia, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://en.wikipedia.org/wiki/Lavon_Affair20. Lavon Affair Purpose, Details & Aftermath - Study.com, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://study.com/academy/lesson/lavon-affair-overview-history-operation-susannah.html21. The Dispersion of Egyptian Jewry - UC Press E-Books Collection, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft2290045n&chunk.id=s1.1.6&toc.id=ch1&brand=ucpress22. The Lessons of the 'Lavon Affair' - The Forward, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://forward.com/opinion/198375/the-lessons-of-the-lavon-affair/23. Visualising 12 days of the Israel-Iran conflict - Al Jazeera, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.aljazeera.com/news/2025/6/26/visualising-12-days-of-the-israel-iran-conflict24. Israel-Iran Conflict (2025) | Strike, Ceasefire, Attack, Nuclear Program, Map, & United States, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.britannica.com/event/Israel-Iran-conflict25. Iran–Israel war - Wikipedia, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://en.wikipedia.org/wiki/Iran%E2%80%93Israel_war26. How 12 days have changed Iran - The International Institute for Strategic Studies, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.iiss.org/online-analysis/online-analysis/2025/07/how-12-days-have-changed-iran/
27. How much did the 12-day war cost the US, Israel and Iran - TRT World, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.trtworld.com/article/334e2e1ae7a328. Israeli economy facing challenges as 12-day conflict with Iran leaves country with billions in economic losses - Anadolu Ajansı, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.aa.com.tr/en/middle-east/israeli-economy-facing-challenges-as-12-day-conflict-with-iran-leaves-country-with-billions-in-economic-losses/361131129. How Netanyahu Turned The 2025 Military Victories Into A Diplomatic Disaster – OpEd, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.eurasiareview.com/03112025-how-netanyahu-turned-the-2025-military-victories-into-a-diplomatic-disaster-oped/30. Israel's euphoric 'victory' over Iran is quickly giving way to disillusionment - +972 Magazine, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.972mag.com/israel-iran-netanyahu-victory-disillusionment/
31. New York Declaration - France ONU, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://onu.delegfrance.org/new-york-declaration32. United Nations High-Level International Conference - New York Declaration on the Peaceful Settlement of the Question of Palestine and the Implementation of the Two-State solution (29 July 2025) - France Diplomatie, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files/israel-palestine/news/2025/article/united-nations-high-level-international-conference-new-york-declaration-on-the33. Annex - New York Declaration on the Peaceful Settlement of the Question of Palestine and the Implementation of the Two-State Solution (A/CONF.243/2025/1/Add.1) - Question of Palestine - the United Nations, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.un.org/unispal/document/annex-new-york-declaration-06aug25/34. New York Declaration on the Peaceful Settlement of the Question of Palestine and the Implementation of the Two-State solution - UN High-Level International Conference [AR, EN, FR, ES, RU, CH], زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.un.org/unispal/document/un-high-level-international-conference-new-york-declaration-29jul2025/35. Qatar Welcomes UN General Assembly Adoption of the “New York Declaration” on the Two-State Solution, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://mofa.gov.qa/en/latest-articles/statements/qatar-welcomes-un-general-assembly-adoption-of-the--new-york-declaration--on-the-two-state-solution
36. Is the New York Declaration a New Path to Stability in the Middle East? - The Conservative, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.theconservative.online/is-the-new-york-declaration-a-new-path-to-stability-in-the-middle-east37. Deadly attack on Bondi Beach follows rise in antisemitic incidents in Australia - WUFT, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.wuft.org/2025-12-14/deadly-attack-on-bondi-beach-follows-rise-in-antisemitic-incidents-in-australia38. Australia recognises the State of Palestine | Australian Minister for Foreign Affairs, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.foreignminister.gov.au/minister/penny-wong/media-release/australia-recognises-state-palestine39. Australia Bondi Beach shooting suspects identified as father and son, one of whom had been investigated, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.cbsnews.com/news/australia-bondi-beach-suspects-father-and-son/40. Australian Intelligence Monitored Bondi Shooter for Ties to ISIS Cell Years Before Massacre, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.kurdistan24.net/en/story/881360/australian-intelligence-monitored-bondi-shooter-for-ties-to-isis-cell-years-before-massacre41. Bondi beach terror attack: father and son duo allegedly used licensed firearms in shooting, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.theguardian.com/australia-news/2025/dec/15/bondi-beach-terror-attack-father-son-duo-alleged-behind-shooting-licensed-firearms-ntwnfb
42. Bondi beach attack: Two IS flags found in car, Pakistani father-son duo, Sajid, Naveed Akram, behind carnage — key details so far, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://timesofindia.indiatimes.com/world/rest-of-world/australia-bondi-beach-attack-two-is-flags-found-in-car-pakistani-father-son-sajid-akram-naveed-akram-duo-behind-carnage-key-details-so-far/articleshow/125969207.cms43. Bondi beach shooting live updates: Minns pledges to tighten gun laws to make them ‘fit for purpose’; alleged shooter, 24, still in hospital but will likely face charges, police say, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.theguardian.com/australia-news/live/2025/dec/14/bondi-beach-shooting-live-updates-victims-terror-attack-jewish-festival-hanukah?filterKeyEvents=false&page=with%3Ablock-693ee9c88f08e69a0ce3f49a44. What to know about Australia's gun laws after deadly Bondi Beach shooting | wcnc.com, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.wcnc.com/article/news/nation-world/australia-gun-laws-what-to-know/507-8336bb44-252b-4b72-a33c-21a3f68484b845. DETAILS: Israel warned Australian officials of threat before terror attack, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.foxnews.com/video/638647377611246. Sydney gunmen identified as father and son, reportedly possessed ISIS flag, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.timesofisrael.com/shooters-in-sydney-attack-ided-as-father-and-son-isis-flag-said-found-in-their-car/
47. Assassination of Mahmoud Al-Mabhouh - Wikipedia, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://en.wikipedia.org/wiki/Assassination_of_Mahmoud_Al-Mabhouh48. 'Abhorrent': Backlash over Dutton's call to ban fleeing Palestinians from Australia - SBS, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.sbs.com.au/news/article/peter-duttons-call-to-ban-fleeing-palestinians-from-australia-sparks-backlash/v9y0mxph449. Coalition would undo Palestinian recognition if elected | ABC NEWS - YouTube, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.youtube.com/watch?v=w_ZFcQm8leY
50. Coalition pledges to reverse Australia's recognition of Palestine | ABC NEWS - YouTube, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.youtube.com/watch?v=zkS7Wo4-Y7w51. Anthony Albanese vows to deploy all resources against antisemitism as criticism mounts after Bondi attack - The Guardian, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.theguardian.com/australia-news/2025/dec/15/anthony-albanese-vows-to-deploy-all-resources-against-antisemitism-as-criticism-mounts-following-bondi-attack-ntwnfb52. Israeli Minister Ofir Sofer in Australia - The Australian Jewish News, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.australianjewishnews.com/israeli-minister-ofir-sofer-in-australia/53. 'I could breathe': The young people choosing to call Israel home post Oct 7, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://thejewishindependent.com.au/i-could-breathe-the-young-people-choosing-to-call-israel-home-post-oct-754. Israel prepares for scenario of huge immigration wave - JNS.org, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.jns.org/israel-prepares-for-scenario-of-huge-immigration-wave/55. Explanation of Vote on the UNGA Resolution Endorsing the New York Declaration on the Peaceful Settlement of the Question of Palestine - United States Mission to the United Nations, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://usun.usmission.gov/explanation-of-vote-on-the-unga-resolution-endorsing-the-new-york-declaration-on-the-peaceful-settlement-of-the-question-of-palestine/
56. Power And History In The Middle East: A Conversation With Ilan Pappe - Logos Journal, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://logosjournal.com/article/power-and-history-in-the-middle-east-a-conversation-with-ilan-pappe/57. No to the instrumentalisation of the fight against anti-Semitism! | Verso Books, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.versobooks.com/blogs/news/3352-no-to-the-instrumentalisation-of-the-fight-against-anti-semitism58. Israel's Secret History of Terror & Discrimination Against Arab Jews, with Avi Shlaim, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.youtube.com/watch?v=zSZo5l-oS4o59. Zionist agents were behind 'false flag' bombings in 1950s Iraq - YouTube, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.youtube.com/shorts/a0dCps8ZdQ460. Benny Morris's Reign of Error, Revisited - Middle East Forum, زمان دسترسی: دسامبر 15, 2025، https://www.meforum.org/middle-east-quarterly/benny-morriss-reign-of-error-revisited
23:10 - 24 آذر 1404
بین‌الملل
تحلیل و نظر
روایت روز

7 بازنشر25 واکنش
210٫6k بازدید




9 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌محمدرضا علیزاده‌
@Yaranhamdel25 آذر 1404
در پاسخ به @H_raji
اطلاعات خوبی گرفتم

در پاسخ به @H_raji
مقاله بسیار عالی وروشنگر بود خداوند اقای راجی ودست اندر کاران روشنگری را حفظ کن

@user17171581798625 آذر 1404
در پاسخ به @H_raji
با سپاس فراوان، آرزومند سلامتی و توفیقات روزافزون برایتان.

در پاسخ به @H_raji
از خواندن این حجم از اطلاعات دقیق و ، آکادمیک ، توسط آقای راجی بعنوان یک ایرانی شیعه ، به خود و جامعه روحانیت متعهد افتخار می کنم . خدای مهربان یارت 🌹🌹🌹🙏🙏🙏

در پاسخ به @H_raji
استفاده کردیم خدواند بر توفیقات جناب راجی بیفزاید.

تصویر نمایه‌ی ‌مریم فلاحی پور‌
@Mfallahipour26 آذر 1404
در پاسخ به @H_raji
عالی و فوق العاده بودخداقوت استاد

تصویر نمایه‌ی ‌هادی رمض‌
@Hadiram26 آذر 1404
در پاسخ به @H_raji
سید بزرگوار مچکریم از این تحلیل تحلیل که نه یک پژوهش انشالا توفیق خداوند شامل حال همه ما باشد و چقد نیازمند همچین تحلیل هایی هستیم که با منابع پیوست و پیوند خورده باشد بسیار عالی بود

@user17268957346727 آذر 1404
در پاسخ به @H_raji
این مقاله بسیار جامع و برخاسته از مدارک معتبر است. ما بایست بطور دائم و روزمره با این رده روشنگریها در مقابله با صهیونیسم به همه آگاهی دهیم و نگذاریم کسی کورکورانه تحت کنترل پروپاگاندای دشمن قرار گیرد.

تصویر نمایه‌ی ‌پرهام نظری‌
@irani1127 آذر 1404
در پاسخ به @H_raji
خیلی عالی و مستند به واقعیات تاریخی