خرید سهام کریدور گاز جنوبی توسط شرکت اماراتی XRG
خرید سهام کریدور گاز جنوبی که توسط شرکت اماراتی XRG در روزهای گذشته اتفاق افتاد، میتواند به معنای تولد یک «محور انرژی» جدید در اوراسیا باشد.با اتصال منابع گازی خزر به زیرساختهایاروپا و تبادل دارایی با سوکار، امارات گامی بزرگ برای تثبیت نفوذ ژئوپلیتیک خود برداشته است.این مشارکت در شرایط بحران تنگه هرمز و نیاز اروپا به جایگزین انرژی روسیه، چه معنایی برای موازنه قدرت دارد؟
شرکت انرژی XRG وابسته به «ادنوک امارات متحده عربی» رسماً اعلام کرد که خرید سهام شرکت کریدور گاز جنوبی آذربایجان را از وزارت اقتصاد این کشور تکمیل کرده است. این معامله که ابتدا در نوامبر ۲۰۲۵ به صورت توافقنامه اولیه غیر الزامآور امضا شده بود، پس از دریافت تمام مجوزهای قانونی و تحقق شرایط قبلی نهایی شد و گامی تعیین کننده در استراتژی XRG برای ایجاد یک سبد یکپارچه گاز در سراسر منطقه خزر توصیف میشود.نکته کلیدی در این معامله، نه صرفاً خرید یک دارایی، بلکه منطق یکپارچگی زنجیره ارزش است که XRG دنبال میکند.این شرکت پیشتر ۳۰ درصد سهام میدان گاز و میعانات «آبشرون» در آذربایجان را در اختیار داشت و در ترکمنستان نیز ۳۸ درصد سهام بلوک یک فراساحلی را در دست دارد که روزانه حدود ۴۰۰ میلیون فوت مکعب گاز تولید میکند. با افزودن سهام در کریدور گاز جنوبی، XRG اکنون زنجیرهای کامل از تولید در سرچشمه تا دسترسی به بازارهای اروپایی را در اختیار دارد.«محمد الاریانی»، رئیس بخش گاز بینالمللی XRG، این معامله را «گامی تعیین کننده» خواند و تأکید کرد که این شرکت «منابع گازی درجه یک آذربایجان و ترکمنستان را با زیرساختهای صادراتی استراتژیک ترکیب میکند.»
کریدور گاز جنوبی، شریان حیاتی اروپا محسوب میگردد
کریدور گاز جنوبی یک شبکه ۳۵۰۰ کیلومتری است که گاز طبیعی را از بخش دریای خزر آذربایجان از طریق گرجستان و ترکیه به اروپای جنوبی منتقل میکند. داراییهای آن شامل سهام در «میدان شاه دنیز»، خط لوله قفقاز جنوبی، خط لوله «ترانس آناتولی» و خط لوله «ترانس آدریاتیک» است.ظرفیت انتقال این شبکه تا ۲۶ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی در سال میرسد.اهمیت این کریدور در شرایط کنونی دوچندان شده است؛ بسته شدن تنگه هرمز به دلیل جنگ ایران، عرضه گاز از قطر به بازارهای جهانی را به شدت کاهش داده و اروپا نیز همچنان به دنبال جایگزینی برای گاز روسیه است.جمهوری آذربایجان در نیمه اول سال ۲۰۲۶ حدود ۱۲ میلیارد متر مکعب گاز به ۸ کشور صادر کرده و نیمی از صادرات گاز آن اکنون به کشورهای عضو اتحادیه اروپا میرود.
بررسی ابعاد ژئوپلیتیک این معامله
این معامله را نمیتوان تنها در چارچوب تجاری تحلیل کرد. امارات متحده عربی با ورود به یکی از حساسترین زیرساختهای انرژی اروپا، به دنبال تثبیت نفوذ خود در قفقاز جنوبی با سازوکارهای انرژی است. تحلیلگران معتقدند این همکاری دو منطقه از نظر تاریخی منفصل و پرتنش یعنی قفقاز جنوبی و غرب آسیا را از طریق پیوندهای انرژی به هم متصل میکند. عمق این همکاری زمانی آشکارتر میشود که بدانیم XRG همزمان با ورود به کریدور گاز جنوبی، به سوکار جمهوری آذربایجان سهام در میادین نفتی فراساحلی ابوظبی اعطا کرده است؛ توافقی که ناظران آن را «مکانیزم تبادل دارایی» توصیف کردهاند و سوکار را برای نخستین بار به باشگاه شرکتهای انرژی فراملی وارد میکند.
23:33 - 25 شهریور 1405