علیاکبرِ «لغتشناس» و دهخدایِ «ادیب»
۞«علیاکبرِ دهخدا» یکی از #درخشانترین چهرههای فرهنگ و #ادب_فارسی، لغتشناس برجسته، سیاستمدار و شاعر ایرانی بود. علیاکبرِ دهخدا، مشهور به «#علامه_دهخدا»، در طول عمر پُرحادثهی خویش، نقش بسزایی در #فرهنگ و #زبان و ادبیات فارسی معاصر داشته و مؤلف کتابهای ماندگاری چون «لغتنامهی دهخدا»، «چرند و پرند» و «امثال و حکم» بوده است.۞(Ali-Akbar Dehkhoda) (آفرینش ۱۲۵۷) - (آرامش ۷ اسفندماه ۱۳۳۴)۞او در تهران و در یک خانوادهی معمولی ایرانی به دنیا آمد. پدرش، خانباباخان، از ملاکان قزوین بود و مادرش زنی از قشر سنتی اما اندکی دغدغهمند جامعه. او پسرش را از کودکی به محضر استادانی چون مرحوم حاج شیخ هادی مجتهد نجمآبادی و شیخ غلامحسین بروجردی فرستاد تا علوم قدیمه را، از صرف تا کلام، نزد ایشان بیاموزد.۞۞#علیاکبر دهخدا رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی، رئیس کابینه وزارت معارف و رئیس مدرسه علوم سیاسی است. وی از #دانشآموختگان مدرسه علوم سیاسی است. در آن ایام در جهت یادگیری زبان فرانسه، حقوق، حقوق بینالملل، #جنگ و #دیپلماسی، حقوق بینالمل خصوصی، تاریخ و اقتصاد تلاش میکرد. او نیز بهسان بسیاری از ایرانیان در جدال میان سنت و تجدد گیر افتاده بود که در نهایت روشن شد به سنتهای بومی و اسلامی پایبند است و کفهی سنت در او سنگینی میکند.۞
۞#دهخدا را از #بنیانگذاران طنز #ایران میدانند؛ در واقع ستون #طنز چرند و پرند که قیامی علیه مفسدان سیاسی و اجتماعی بود، سرآغاز مکتبی نوین در #نثر و #روزنامهنگاری ایران بود. شاید جالب باشد که بدانید سادهنویسیهای این ستون مورد توجه دو تن از #داستاننویسان برجسته، صادق هدایت و سیّدمحمدعلی جمالزاده قرار گرفت و در آثارشان از این ویژگی بهره بردند. در #آثار او عشق و دلسوزی به مردم عادی آشکار است. ایشان علیه بطالت، تنبلی و بیشعوری میایستادند. مضامینی چون وطنپرستی، #دادخواهی، رسوا کردن ظالمان و مبارزه با ریاکاری در آثارشان رخنمایی میکردند. علیاکبر دهخدا در ادبیات و سرودن توانمند بود. برخی از #اشعار آن استاد نامی، کاملاً تحتتأثیر #شاعران کلاسیک متقدم، برخی دارای تجدد ادبی و برخی به زبان عامیانه #سروده شدهاند.۞۞او برای مدتی در وزارت خارجه کار کرد. در دورهای از نمایندگان #مجلس_شورای_ملی بود و ریاست اداره تفتیش و #وزارت عدلیه را نیز برعهده داشت. مهمترین اثر آن استاد برجسته، لغتنامه است که نتیجهی ۴۵ سال تلاش او است. این اثر حاوی تمام واژگان #فارسی، معنای دقیق، اشعار و اطلاعاتی پیرامون آنها است. امثال و حکم نیز شامل مثل، حکمت، اصطلاح، حتی اخبار و احادیث است. چرند و پرند (مجموعه مقالات)، حواشی و ملاحظات بر متن دیوان #ناصرخسرو و #اصلاحات دیوان سیّدحسن غزنوی از دیگر آثار درخشان دهخدا هستند.۞۞لینک مسئولیت۞
01:18 - 10 شهریور 1405
4 واکنش
299 بازدید