عربستان تحت استثمار ترامپ
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا طی تنها چهار روز از حضورش در کاخ سفید هر روز نرخ مطالباتش از عربستان برای تجارت و سرمایهگذاری در آمریکا را بالاتر برده است.
گروه اقتصاد بین الملل خبرگزاری فارس؛ «به جای ۶۰۰ میلیارد دلاری که عربستان سعودی به عنوان سرمایه گذاری جدید در آمریکا متعهد شده ، یک تریلیون دلار از عربستان سعودی درخواست خواهم کرد»؛ این را دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا دیروز پنجشنبه بیان داشت.ترامپ در سخنرانی ویدئو کنفرانسی خود در اجلاس اقتصادی داووس گفت: عربستان ۶۰۰ میلیارد دلار در آمریکا سرمایه گذاری خواهد کرد و من از پادشاه عربستان می خواهم که این مبلغ را به یک تریلیون دلار برساند و همچنین از او می خواهم قیمت نفت را کاهش دهد.این اظهارات ترامپ به دنبال تماس تلفنی چهارشنبه گذشته محمد بن سلمان، ولی عهد سعودی با وی بیان شد که در آن بن سلمان تمایل خود را برای سرمایه گذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا طی چهار سال آینده ابراز کرده است.کاخ سفید پس از این تماس تلفنی اعلام کرد که ترامپ و ولیعهد عربستان سعودی درباره تلاشها برای دستیابی به ثبات در خاورمیانه، تقویت امنیت منطقه و مبارزه با تروریسم صحبت کردند.
اگرچه ترامپ سعی دارد این گونه القا کند که این ۶۰۰ میلیارد دلار مربوط به میزان سرمایه گذاری عربستان در آمریکا طی ۴ سال آینده خواهد بود اما فیصل الابراهیم، وزیر اقتصاد و برنامهریزی عربستان سعودی امروز جمعه گفت ۶۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری و تجارت گسترده با ایالات متحده که محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی از آن گفته، شامل سرمایهگذاری و همچنین خرید از بخشهای دولتی و خصوصی است.وی در یک نشست هم اندیشی در مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفته که این عدد تنها شامل سرمایه گذاری نیست.با این حساب ترامپ تلاش دارد همان قرارداد هنگفت ۴۵۰ میلیارد دلاری خرید سلاح عربستان از آمریکا که در دوره اول ریاست جمهوری وی منعقد شده بود احیا کند به خصوص که در روز اول حضورش در کاخ سفید در دوشنبه گذشته هم به طور تلویحی اشاره کرد که اگر ریاض ۵۰۰ میلیارد دلار از محصولات آمریکایی خریداری کند شاید اولین مقصد سفر خارجی خود به عربستان باشد.
ترامپ در سخنرانی خود برای اجلاس داووس همچنین از عربستان سعودی خواست قیمت نفت را کاهش دهد و گفت که این ممکن است به پایان دادن به جنگ روسیه علیه اوکراین کمک کند.رئیس جمهور آمریکا افزود: اگر قیمت ها(نفت) کاهش یابد، جنگ روسیه و اوکراین بلافاصله پایان مییابد. قیمتها در حال حاضر به اندازه ای بالا است که جنگ ادامه یابد. شما باید قیمت نفت را کاهش دهید.او افزود: آنها(عربستان) باید خیلی وقت پیش این کار را می کردند. آنها در واقع تا حدی در قبال آنچه در حال رخ دادن است، مسئول هستند.در عین حال وزیر اقتصاد عربستان در همین حاشیه اجلاس داووس در پاسخ به این سوال که آیا عربستان بعد از اظهارات دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا درباره اینکه از عربستان می خواهد قیمت نفت را کاهش خواهد داد، گفت: موضع عربستان سعودی و اوپک ثبات بازار نفت در بلندمدت است .
۶۰۰ میلیارد دلار تا ۱ تریلیون دلار معادل چیست
برای درک بهتر ابعاد بزرگی این رقم چشمگیر درباره لزوم سرمایهگذاری عربستان در آمریکا، مقایسه آن با بودجه برخی از کشورهای بزرگ یا حجم سرمایهگذاریهای مشابه در دیگر کشورها میتواند مفید باشد.بر اساس برآوردها، بودجه دولت فدرال ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ حدود ۶.۲ تریلیون دلار است. بنابراین، حجم ۶۰۰ میلیارد تا یک تریلیون دلار سرمایهگذاری عربستان در آمریکا میتواند معادل حدود ۱۰% تا ۱۶% از کل بودجه سالانه ایالات متحده باشد. این نسبت نشان میدهد که عربستان سعودی بهطور بالقوه در مقیاس بسیار بزرگی در اقتصاد آمریکا سرمایهگذاری خواهد کرد.بودجه سالانه روسیه حدود ۵۰۰ میلیارد دلار است. بنابراین، حجم سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد تا یک تریلیون دلاری عربستان میتواند معادل ۱۲۰% تا ۲۰۰% بودجه سالانه روسیه باشد. این مقایسه نشان میدهد که سرمایهگذاری عربستان سعودی در آمریکا بهراحتی از حجم کل بودجه برخی از کشورهای بزرگ مانند روسیه فراتر میرود.
مقایسه رقم ترامپ با سرمایهگذاریهای خارجی در دنیا
اگر بخواهیم این حجم از سرمایهگذاری را با سرمایهگذاریهای خارجی بزرگ مقایسه کنیم، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:سرمایهگذاری چین در کشورهای دیگر: چین بهعنوان یکی از بزرگترین سرمایهگذاران جهانی، طی سالهای اخیر بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار در پروژههای مختلف در کشورهای مختلف، از جمله پروژههای کمربند و جاده، سرمایهگذاری کرده است. بنابراین، سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد تا یک تریلیون دلاری عربستان در آمریکا میتواند معادل ۶ تا ۱۰ برابر حجم سرمایهگذاریهای چین در کشورهای مختلف باشد.سرمایهگذاریهای شرکتهای نفتی عربستان: صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان (PIF) که بهطور عمده در پروژههای بینالمللی و داخلی سرمایهگذاری میکند، در گذشته برای پروژههایی مانند "NEOM" و سایر سرمایهگذاریها، میلیاردها دلار اختصاص داده است. با این حال، حجم ۶۰۰ میلیارد تا یک تریلیون دلار سرمایهگذاری در آمریکا نشاندهنده یک گام بزرگ و بیسابقه در تاریخ سرمایهگذاریهای عربستان است.حجم ۶۰۰ میلیارد تا یک تریلیون دلار سرمایهگذاری که عربستان سعودی در چهار سال پیشرو در ایالات متحده انجام خواهد داد، معادل بودجه سالانه بسیاری از کشورهای بزرگ مانند روسیه، یا بهطور تقریبی معادل ۱۰% از بودجه ایالات متحده و چین است. این سرمایهگذاری نه تنها نشاندهنده اعتماد عربستان به اقتصاد ایالات متحده است، بلکه میتواند بهعنوان یک تغییر استراتژیک در روابط اقتصادی و سیاسی میان دو کشور نیز تلقی شود. از این رو، تاثیر این حجم از سرمایهگذاری میتواند در سطح جهانی و بهویژه در بازارهای مالی و اقتصادی ایالات متحده احساس شود.
اما واقعیت این است که ترامپ در تلاش است تا از این همکاری اقتصادی بهعنوان ابزاری برای فشار به عربستان سعودی و «باجگیری» از این کشور استفاده کند. بهویژه در دوره دوم ریاستجمهوری خود، ترامپ به دنبال تقویت روابط اقتصادی با عربستان است تا از آن برای تضمین حمایتهای نظامی و سیاسی از رژیم سعودی استفاده کند.بنابراین سرمایه گذاری در اقتصاد آمریکا تنها راهی است که محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، و رژیم سعودی در ازای آن می تواند از حمایت آمریکا برا بقای خود برخوردار شود. در حقیقت، ترامپ با تاکید بر اهمیت خرید تسلیحات آمریکایی و سرمایهگذاریهای کلان از سوی عربستان در آمریکا، بهطور غیرمستقیم بر سعودیها فشار میآورد تا برای تضمین حمایت سیاسی و نظامی واشنگتن از رژیم سعودی، این اقدامات را انجام دهند.
منافع اقتصادی اول آمریکا ترامپ:این رویکرد ترامپ نمایانگر یک سیاست «باجگیری اقتصادی» است . این سیاست بهویژه در شرایطی که آمریکا بهدنبال تقویت موقعیت خود در رقابتهای جهانی و مقابله با تهدیدات جدید از سوی کشورهای رقیب است، بهعنوان یک اقدام استراتژیک دیده میشود.دوران ترامپ، بازگشت به سیاستهای نفعمحور:ترامپ همواره در دوره نخست ریاستجمهوری خود نیز نشان داد که رویکردش نسبت به مسائل بینالمللی مبتنی بر منافع اقتصادی و تجاری است و این رویکرد بهطور آشکاری در سیاستهای او نسبت به عربستان سعودی دیده میشد. او در آن زمان نیز به عربستان سعودی فشار آورد که برای حمایتهای نظامی و سیاسی از واشنگتن، قراردادهای تسلیحاتی هنگفتی با آمریکا امضا کند.رئیس جمهور آمریکا در ماه مه ۲۰۱۷ به ریاض سفر کرد و بعد از آن از محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان در کاخ سفید استقبال کرده و از انعقاد قرارداد تسلیحاتی دم زد که ارزشش به ۴۶۰ میلیارد دلار میرسید؛ قراردادی که چشم جهانیان را خیره کرد چرا که بزرگترین قرارداد در طول تاریخ بود اگرچه بخش بزرگی از این قرارداد در دوره اول ریاست جمهروی ترامپ عملی نشد.اکنون که ترامپ بهدنبال بازگشت به کاخ سفید است، این سیاستها به نظر میرسد همچنان در دستور کار او قرار داشته باشد.
توجه ترامپ به منافع استراتژیک و اقتصادی آمریکا:ترامپ در این شرایط بهدنبال استفاده از عربستان سعودی بهعنوان یک شریک اقتصادی بزرگ است تا منافع آمریکا را در عرصه جهانی تقویت کند. از این رو، او در تلاش است تا از طریق جذب سرمایهگذاریهای کلان و خرید تسلیحات از سوی عربستان، اقتصاد ایالات متحده را تقویت کرده و موقعیت استراتژیک کشورش را در مقابل قدرتهای رقیب، نظیر چین و روسیه، بهبود بخشد.در نهایت به نظر میرسد ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوری خود، تلاش دارد تا از عربستان سعودی بهرهبرداری اقتصادی کند و از آن برای تقویت موقعیت خود در عرصه داخلی و بینالمللی استفاده نماید. این رویکرد، که بهطور غیرمستقیم به باجگیری اقتصادی از عربستان اشاره دارد، نشان میدهد که ترامپ به دنبال ایجاد یک نوع معامله دوطرفه است که در آن منافع آمریکا در اولویت قرار دارد و حمایت از بن سلمان و رژیم سعودی بهعنوان نتیجهای از این منافع بهدست خواهد آمد.
انواع سرمایهگذاریهای عربستان در آمریکا
عربستان سعودی در گذشته نیز همواره در پروژههای مختلف سرمایهگذاری در ایالات متحده حضور داشته است. این سرمایهگذاریها معمولاً در زمینههایی چون بخشهای انرژی، فناوری، زیرساختها و املاک و مستغلات بوده است.برخی از مهمترین زمینههای سرمایهگذاری عربستان در آمریکا شامل:صنعت نفت و انرژی: عربستان بهعنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت در جهان، همکاریهای گستردهای با شرکتهای نفتی آمریکایی داشته است. این همکاریها در راستای انتقال تکنولوژیهای جدید و همچنین خرید تجهیزات نفتی بوده است.فناوری و استارتاپها: در سالهای اخیر، سعودیها به سرمایهگذاری در استارتاپهای فناوری و شرکتهای نوپا در سیلیکون ولی و دیگر بخشهای فناوری ایالات متحده پرداختهاند.املاک و مستغلات: سعودیها در بازار املاک و مستغلات ایالات متحده بهویژه در نیویورک و سایر شهرهای بزرگ، سرمایهگذاریهای کلانی انجام دادهاند.
فروش سلاحهای تولیدی آمریکا به عربستان
اما مهم ترین محور در روابط اقتصادی و تجاری میان دو کشور، قراردادهای تسلیحاتی است. در سالهای اخیر، آمریکا فروش سلاح به عربستان سعودی را بهعنوان یک منبع درآمد مهم به بهانه مبارزه با تروریسم در نظر گرفته است. این قراردادهای تسلیحاتی شامل فروش جنگندهها، هلیکوپترها، سامانههای دفاعی و دیگر تجهیزات نظامی پیشرفته به عربستان بوده است. عربستان سعودی بهعنوان یکی از بزرگترین خریداران تسلیحات آمریکایی شناخته میشود، که در راستای تقویت توان دفاعی خود از آنها استفاده میکند.در مجموع، درخواست ترامپ از بن سلمان برای افزایش سرمایهگذاری عربستان در آمریکا به میزان یک تریلیون دلار، میتواند در چارچوب تلاشهای ترامپ برای جذب منابع مالی و اقتصادی از عربستان در راستای تقویت اقتصاد داخلی آمریکا و بهویژه جذب دلارهای نفتی این کشور قرار گیرد. همچنین، در این فرآیند، قراردادهای تسلیحاتی و سایر همکاریهای اقتصادی میان دو کشور بهعنوان ابزارهایی برای ایجاد روابط متقابل و تقویت منافع آمریکا در منطقه خاورمیانه و جهانی شدن صنایع آمریکایی مورد استفاده قرار میگرفت. این توافقات از طرف بن سلمان، بهویژه برای دریافت حمایتهای ترامپ و حفاظت از منافع عربستان در صحنه جهانی و منطقهای، پذیرفته میشد.
یکی از بزرگترین مزایای این سرمایهگذاریهای عربستان برای ایالات متحده، تقویت رشد اقتصادی است. سرمایهگذاری عربستان سعودی در آمریکا میتواند در بسیاری از بخشهای اقتصادی مانند فناوری، انرژی، زیرساختها و حتی بازار مسکن تاثیرگذار باشد.این سرمایهگذاریها همچنین میتواند به ایجاد اشتغال، افزایش تولید ناخالص داخلی (GDP)، و تقویت نوآوریهای تکنولوژیک در ایالات متحده کمک کند. در حقیقت، چنین حجم بالای سرمایهگذاری میتواند بهعنوان یک محرک برای رشد اقتصادی در سالهای آینده عمل کند.در حالی که معلوم نیست که عربستان سعودی با سرمایهگذاریهای کلان خود در آمریکا، آیا خواهد توانست به تسلیحات پیشرفته و فناوریهای روز جهان دسترسی پیدا کند( نظیر دور اول ریاست جمهوری ترامپ که آمریکا از اعطای تسلیحات پیشرفته به عربستان خودداری کرد) در عوض، ایالات متحده میتواند با تضمین خرید تسلیحات و تجهیزات نظامی از این کشور، همزمان از منافع مالی و اقتصادی بهرهبرداری کند بنابراین این روابط اقتصادی نه تنها به سود عربستان نیست، بلکه بهطور واضح برای آمریکا منافع استراتژیک و نظامی نیز دارد. همچنین سرمایهگذاری عربستان سعودی در ایالات متحده موجب میشود که این کشور بهطور فزایندهای به اقتصاد آمریکا وابسته شود. در واقع، با قرار گرفتن سرمایهگذاریهای سعودی در بازارهای مالی ایالات متحده، عربستان بهطور بیشتری تحت تاثیر نوسانات اقتصادی آمریکا قرار خواهد گرفت. این وابستگی میتواند در بلندمدت برای عربستان آسیبپذیر باشد، بهویژه اگر سیاستهای اقتصادی ایالات متحده در آینده تغییر کنند یا بازارهای مالی با مشکلاتی مواجه شوند.
عربستان در دام وابستگی به آمریکا
سرمایهگذاریهای خارجی همواره برای کشور میزبان، به ویژه کشورهایی همچون ایالات متحده، فرصتی برای مدیریت ریسک و تنوع اقتصادی فراهم میآورد. ایالات متحده با جذب این سرمایهگذاریها میتواند بهطور مؤثر از منابع مالی خارجی بهرهبرداری کرده و ریسکهای داخلی خود را کاهش دهد.این سرمایهگذاریها علاوه بر مزایای اقتصادی، به نفع آمریکا در حوزه سیاست خارجی نیز خواهد بود. آمریکا با جذب چنین سرمایهگذاریهای کلانی از سوی عربستان سعودی، میتواند موقعیت خود را در خاورمیانه تقویت کرده و روابط خود با سعودیها را مستحکمتر کند. در واقع، این امر باعث میشود که ایالات متحده در شرایطی که رقابتهای بینالمللی در حال افزایش است، بتواند نفوذ بیشتری در منطقه داشته باشد.بنابراین با وجود آن که عربستان سعودی با سرمایهگذاریهای کلانی در ایالات متحده درصدد تقویت روابط اقتصادی خود با این کشور و توسعه پروژههای داخلی است، به نظر میرسد که این سرمایهگذاریها بیشتر به نفع ایالات متحده است. این سرمایهگذاریها نه تنها به تقویت اقتصاد ایالات متحده و تنوع منابع مالی آن کمک میکنند، بلکه ایالات متحده را در موقعیت بهتری برای بهرهبرداری از این روابط استراتژیک و اقتصادی قرار میدهد. در نتیجه، بهنظر میرسد که عربستان سعودی بیش از آن که از این سرمایهگذاریها منتفع شود، بهطور غیرمستقیم در دام وابستگی بیشتر به اقتصاد ایالات متحده و شرایط سیاسی آن خواهد افتاد.#وابستگی__عربستان_اقتصاد_آمریکا#تریلیون_دلار_ترامپ_عربستان 19:33 - 24 ژانویه 2025