اولین مطلبی توی فارسنیوز که کامل خوندمش
اینترنت؛ گره کور زندگی این روزهای مردم
قطعی اینترنت وارد ۷۸ امین روز شد بدون آنکه تاریخ دقیقی برای اتصال آن مشخص باشد. این در حالی است که نبض بسیاری از کسب و کارهای وابسته به این شاهراه حیاتی، به طور کامل قطع شده یا در حال قطع شدن است.
اینترنت در دنیای امروز، یک ابزار حیاتی است؛ ابزاری که از پل های ارتباطی کاربران مانند شبکه های اجتماعی و ایمیل گرفته تا میلیون ها سایت و منبع موردنیاز برای پژوهشگران، مهندسان، پزشکان، برنامه نویسان و... را شامل می شود. شما دیگر مانند سالها قبل، برای دسترسی به این شاهراه ارتباطی، نیازی به کامپیوتر ندارید و با یک گوشی هوشمند نیز می توانید به دنیای بی انتهای اینترنت متصل شوید. همین سهولت در دسترسی به اینترنت، بهانه ای شده است که کسب و کارهای زیادی، تمام یا بخشی از فعالیت های خود را به این فضا منتقل کنند؛ فضایی که ۷۸ روز است بخش عمده ای از کسب و کارهای ایرانی، خود یا مشتریانشان از آن محروم هستند. مسئولان صادر کننده دستور قطع اینترنت، دلایل متعددی را برای اجرای این سیاست عنوان کردند؛ دلایلی که به ادعای کارشناسان حوزه امنیت سایبری، قابل قبول نیستند.کارشناسان امنیت سایبری با استناد به اتفاقات رخ داده در زمان قطعی اینترنت در دو بازه جنگ های ۱۲ و ۴۰ روزه، بیان می کنند که ادامه این روند با توجه به این اتفاقات و همچنین سهولت در دسترسی به اینترنت بینالملل از طریق سیم کارت های سفید و پرو یا کانفیگهای VPN که به راحتی در بازار سیاه خرید و فروش می شوند، توجیهی ندارد.علاوه بر نظر کارشناسان امنیت سایبری، تعدادی از فعالان رسانه، کارشناسان اقصاد، جامعه شناسان و اساتید دانشگاه نیز ابعاد دیگری از این قطعی را به مسئولان ذیربط گوشزد می کنند؛ افزایش ناامیدی و خشم عمومی، بالا رفتن مهاجرت نیروی متخصص و خارج شدن بسیاری از کسب و کارها از زنجیره اقتصاد و سوق داده شدن سرمایه آنها به سمت بازارهای کم ریسک و زود بازده مانند ارز و طلا که خود باعث افزایش تورم می شود، بخشی از این ابعاد هستند.
با در نظر گرفتن این تبعات، می توان افراد متضرر از این خاموشی ۷۸ روزه را در چند گروه جای داد؛ دسته بندی هایی که شاید به مسئولان این نکته را یادآور کنند که اینترنت فقط محدود به شبکه های اجتماعی نمی شود که با قطع کردن آن به بهانه وجود پلتفرم های داخلی که اکثر آن ها برای هجوم یک باره این تعداد کاربر آمادگی نداشته و ندارند، بحرانی در جامعه ایجاد نشود.۱- پژوهشگرانجایگاه علمی ایران در میان دانشگاه های جهان، به ارائه منظم مقالات از سوی اساتید و پژوهشگران بستگی دارد؛ جایگاهی که حالا با این وقفه ۷۸ روزه که مدت کوتاهی است به صورت محدود آن هم بیشتر در دانشگاه های مطرح در حال کاهش است، افت خواهد کرد.۲- پزشکان، مهندسان، برنامه نویسان و سایر نیروهای متخصص فعال در مشاغل مختلفواقعیتی که از سوی مسئولان ذیربط نادیده گرفته شده این است که نیروهای متخصص برای ۲ هدفِ به روز نگه داشتن اطلاعات خود و حل چالش های روزانه، نیاز به منابعی دارند که در هیچ یک از پایگاه های فارسی زبان که با اینترنت داخلی می توان به آنها دسترسی پیدا کرد، یافت نمی شوند. عدم دسترسی طولانی مدت این گروه به اینترنت بین الملل یا ناچار بودن آنها به انتخاب گزینه اینترنت پرو آن هم با هزینه ای نزدیک به ۸ برابر هزینه ای که تا پیش از این قطعی برای اینترنت بین الملل پرداخت می کردند، به طور حتم نتایج فاجعه باری را در بلند مدت به دنبال خواهد داشت. نتایجی مانند عدم امکان ارائه خروجی قابل قبول، افت کیفیت کار و تصمیم به مهاجرت همیشگی از ایران.
۳- کسب و کارهای کوچک و بزرگدولت در طول ۲ جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه، بسته های حمایتی را برای کسب و کارهای بزرگ دیجیتال که از قطعی اینترنت آسیب دیدند، تصویب کرده است، اما در میان این حمایت، نزدیک به صدها هزار کسب و کار خرد نادیده گرفته شدند؛ از فروشگاه های اینستاگرامی و تلگرامی گرفته تا هزاران سایت مختلف که با صرف میلیون ها تومان هزینه برای سئو و مارکتینگ، به جایگاه قابل قبولی در موتور جستجوی گوگل رسیده بودند و الان با این خاموشیِ در آستانه ۳ ماه شدن، دیگر در گردونه رقابت ها نیستند. تاثیر خاموشی روی این گروه از کسب و کارها، بر اساس ابعادِ کار، نیروی انسانی و سرمایه آن کسب و کار بسیار متنوع و البته مخرب است؛ از تعدیل های فله ای و اجباری گرفته تا سوق دادن صاحبان این کسب و کارها به سمت مشاغل سیاه برای جبران درآمد از دست رفته، ورود سرمایه هر دو گروهِ کسب و کارهای خرد و بزرگ به بازارهای زود بازده و مولد تورم مانند ارز و طلا و در نهایت، مهاجرت آن کسب و کار به خارج از مرزهای ایران.این تاثیرات مخرب آن هم در شرایط اقتصادی شکننده داخلی، تحریم های خارجی و کاهش جذب سرمایه های بین المللی، نباید چیزهایی باشند که مسئولان صادر کننده دستور قطعی اینترنت از آن ساده عبور کنند.
۴- عموم مردمسالهاست که شبکه های اجتماعی به بستری سریع، کم هزینه و بسیار کارآمد برای ارتباط میان مردم تبدیل شده اند. در این خاموشی ۷۸ روزه و علیرغم وجود نمونه های داخلی و مشابه با پلتفرم های خارجی، این بسترِ ایجاد شده نه از لحاظ کارایی و نه محتوا، کاربرِ ایرانی را راضی نمی کند. این عدم رضایت در قدم اول به نبود آمادگی در سکوهای داخلی برای پذیرش یکباره این تعداد کاربر مربوط می شود؛ مشکلی که اغلب خود را به صورت هنگ کردن های مداوم اپلیکیشن های مذکور و بعضا قطع خدمات آنها در ساعاتی از شبانه روز نشان می دهد.دلیل بعدی برای این نارضایتی، نبود سرویس های متنوع اپ های خارجی در این سکوها و همچنین اعمال سیاست های محدود کننده کاربر (مانند محدودیت حجم محتوای ارسالی در برنامه ایتا) است. این موضوع برای کاربران ایرانی که تا پیش از این از اپ های خارجی برای ارتباطات مختلف از کاری تا درسی و شخصی استفاده می کردند، بسیار آزاردهنده است و آنها را نسبت به اپ های داخلی، در یک وضعیت تدافعی قرار داده است.جدا از نیاز ارتباطی مردم با یکدیگر، اینترنت بین الملل برای کاربران ایرانی مانند سایر کاربران دنیا، ابزاری بسیار کارآمد برای دسترسی به محتوای رایگان در حوزه های مختلف است. از یادگیری یک دستور آشپزی و پیدا کردن راه حل یک مشکل در خانه یا محل کار گرفته تا یادگیری یک شغل جدید یا مطلبی مناسب دانشگاه که در فضای واقعی باید هزینه گزافی بابت آن پرداخت شود، همگی چیزهایی هستند که میلیون ها کاربر ایرانی، ۷۸ روز است که از آن محروم شده اند.
این محرومیت ۷۸ روزه، مواردی مانند خشم اجتماعی، نارضایتی عمومی، ناامیدی و اضطراب جمعی را آن هم در زیر فشار شرایط جنگی و ترکیب شان با تورم، موج تعدیل نیروها و بیکاری، مشکلات بازار مسکن برای اجاره نشین ها و... به شدت افزایش می دهد و می تواند به نتایج مخربی ختم شود؛ نتایجی که به طور قطع خطرات آنها برای امنیت کشور، بسیار بیشتر و مخرب تر از تداوم قطعی اینترنت است.
اهمیت تمام این موارد ذکر شده تا به اینجا، تقریبا بر هیچکس پوشیده نیست، اما باز هم با توجه به مصاحبه های مختلف سخنگوی دولت، وزیر ارتباطات، نمایندگان مجلس و سایر مسئولان ذیربط به نظر نمی رسد که چندان تمایلی برای ارائه تاریخ دقیق رهایی مردم از این گره کور و برقراری اتصال عموم مردم و نه گروه های انتخابی به اینترنت بین الملل وجود داشته باشد. با توجه به شواهد موجود در سطح جامعه، قطعی اینترنت روزهاست که از سطح تاب آوری مردم عبور کرده است و بهتر است تا قبل از بروز نتایج مخرب تر، چاره ای سریع و کارآمد برای آن ارائه شود.
10:51 - 26 اردیبهشت 1405
3 پاسخ