۵ راهکار برای جلوگیری از سلطه مدارس سمپاد بر برترینهای کنکور
کارشناس آموزشوپرورش با تأکید بر اینکه نگاهی به کارنامه کنکور نشان میدهد که تقریباً همه رتبههای برتر از مدارس خاص بیرون آمدهاند، گفت: این آمار بهوضوح بیانگر نابرابری فرصتهای یادگیری در کشور است.
امیرحسین پوربخشی کارشناس آموزشوپرورش در گفتوگو با خبرنگار آموزشوپرورش خبرگزاری فارس اظهار کرد: بر اساس گزارشها، در گروه آزمایشی علومتجربی، حدود ۷۰ درصد رتبههای برتر از مدارس سمپاد و ۲۰ درصد از مدارس غیرانتفاعی هستند. در گروه ریاضی، تقریباً ۸۰ درصد نفرات برتر از سمپاد و ۱۵ درصد از غیرانتفاعیها هستند. در گروه انسانی، سهم سمپاد حدود ۶۰ درصد و غیرانتفاعی حدود ۲۵ درصد است.وی ادامه داد: این آمار نشاندهنده مزیت آشکار مدارس سمپاد و غیرانتفاعی در رقابتهای علمی و تأثیر توان مالی خانوادهها بر موفقیت تحصیلی است. در مقابل، سهم مدارس دولتی عادی در بالاترین رتبهها بسیار ناچیز است و این شکاف آموزشی را با وضوح بیشتری نشان میدهد.*استدلال مسئولان آموزشوپرورش: «سمپاد هم دولتی است»پوربخشی با بیان اینکه مسئولان آموزشوپرورش در واکنش به انتقادها همواره تأکید کردهاند که سمپاد نیز در زمره مدارس دولتی محسوب میشود، اضافه کرد: این استدلال تلاش دارد نشان دهد عدالت آموزشی به طور کامل زیر سؤال نرفته است.وی افزود: آموزشوپرورش با این نگاه میخواهد تفاوت میان مدارس سمپاد و مدارس عادی را کمتر جلوه دهد. در واقع، با اتکا به ساختار اداری، شباهتی میان این مدارس ترسیم میشود. اما آیا برچسب دولتی بودن بهتنهایی میتواند بر واقعیت تفاوتها سرپوش بگذارد؟
* نقد استدلال مسئولان آموزشوپرورشاین معلم اظهار کرد: واقعیت این است که «دولتی بودن» سمپاد بیشتر جنبه حقوقی دارد تا آموزشی. این مدارس با آزمون ورودی و غربالگری خاص دانشآموزان خود را انتخاب میکنند و در عمل به نهادی انحصاری بدل شدهاند.وی اضافه کرد: بسیاری از خانوادهها برای ورود فرزندانشان به سمپاد ناچار بهصرف هزینههای گزاف در کلاسهای تقویتی هستند. علاوه بر این، سمپاد از بودجه، معلمان و امکانات ویژه برخوردار است که دسترسپذیری آنها برای مدارس عادی غیرممکن است. بنابراین قیاس سمپاد با مدارس دولتی عادی بیشتر یک توجیه اداری است تا یک مقایسه واقعی. * واقعیت نتایج کنکورپوربخشی با تأکید بر اینکه نگاهی به کارنامه کنکور نشان میدهد که تقریباً همه رتبههای برتر از مدارس خاص بیرون آمدهاند، افزود: این آمار بهوضوح بیانگر نابرابری فرصتهای یادگیری در کشور است. اگر سمپاد واقعاً «مدرسهای مثل بقیه» بود، دستکم بخشی از رتبههای ممتاز از مدارس عادی نیز انتظار میرفت. در عمل اما سهم مدارس دولتی در بالاترین سطوح علمی ناچیز و نزدیک به صفر است. این امر نشان میدهد شکاف آموزشی نه یک تصور، بلکه یک واقعیت آماری است.
* پیامدهای اجتماعی و آموزشیاین کارشناس آموزشوپرورش با تأکید بر اینکه تداوم این روند به طبقاتی شدن آموزش منجر خواهد شد، گفت: دانشآموزان مدارس عادی با مشاهده نتایج کنکور انگیزه خود را برای رقابت از دست میدهند. جامعه نیز بهتدریج دچار احساس تبعیض و بیاعتمادی به نظام آموزشی میشود. وی تصریح کرد: این شکاف آموزشی میتواند بر آینده اشتغال و عدالت اجتماعی کشور اثرات منفی بگذارد. در بلندمدت، چنین روندی انسجام اجتماعی را نیز تهدید خواهد کرد. * راهکارهای عملی برای عدالت در کنکور و پذیرش دانشگاه پوربخشی ۵ راهکار ارائه کرد و ادامه داد: اولین راهکار، برنامهریزی سرزمینی بلندمدت بر اساس نیاز کشور است. قبل از طراحی نظامپذیرش باید نیازهای کشور اعم از رشتهها، مهارتها و ظرفیتهای علمی و صنعتی در ۱۵–۲۰ سال آینده مشخص شود. این برنامهریزی به ایجاد تعادل بین تعداد فارغالتحصیلان و نیاز بازار کار کمک میکند. در نتیجه، رشتهها و دانشگاهها بر اساس اولویتهای جامعه و اقتصاد کشور مدیریت میشوند.وی، راهکار دوم را شناسایی استعداد و توانمندی دانشآموزان در کل نظام آموزشی ذکر کرد و گفت: دانشآموزان از سالهای ابتدایی تا متوسطه بر اساس استعداد و توانایی فردی ارزیابی شوند. استفاده از آزمونهای استاندارد برای سنجش دانش، مهارت حل مسئله، تفکر انتقادی و خلاقیت، بدون تمرکز صرف بر حفظیات اهمیت ویژه دارد. این شیوه به هر دانشآموز امکان میدهد مسیر تحصیلی متناسب با توانایی و علاقه خود را طی کند.
این کارشناس آموزشوپرورش، سومین راهکار را آزمونهای استاندارد و عادلانه در نظام آموزشی عنوان کرد و ادامه داد: آزمونها باید عادلانه و مهارت محور طراحی شوند. هدف، شناسایی واقعی توانمندی و علاقه دانشآموز است، نه صرفاً رتبهآوری.وی با بیان اینکه چهارمین راهکار، هدایت تحصیلی و پذیرش دانشگاه بر اساس استعداد و علاقه است، اضافه کرد: پس از شناسایی تواناییها، هر دانشآموز وارد رشته و دانشگاه متناسب با استعداد و علاقه خود میشود، نه صرفاً بر اساس رقابت در کنکور. این روشها باعث کاهش فشار روانی، افزایش انگیزه و بهرهوری تحصیلی و کاهش تبعیض میشود.پوربخشی پنجمین راهکار را پایش و بازخورد مستمر سیستم عنوان کرد و افزود: نتایج نظام آموزشی و مسیرهای پذیرش دانشگاه باید هر ۳–۵ سال بررسی و اصلاح شود. بازخورد شامل عملکرد دانشآموزان، رضایت جامعه، عدالت آموزشی و تأثیر بر بازار کار است. این چرخه باعث بهبود مستمر و عدالت بیشتر در کل نظام آموزشی میشود.پایان پیام/#امیرحسین_پوربخشی#کارشناس_آموزش_و_پرورش#کنکور#سمپاد#مدارس_دولتی#پذیرش_دانشگاه 15:19 - 20 شهریور 1404