فروش دلار فقط برای مقابله با جو روانی و افزایش نرخ دلاره. ۱-نرخ تعیین شده برای فروش ۱۰،۰0۰ دلار خیلی تفاوتی با بازار آزاد ندارد و جذابیتی برای سودطلبی ندارد. ۲-همه افراد بالای ۱۸ سال (حدود ۷۰ میلیون نفر) امکان خرید ندارند و در کل مقدار محدودی فروخته میشود. ولی بازار باهوشتر از این حرفهاست!
بانک مرکزی در خط مقدم جنگ اقتصادی؛ آیا عملکرد همتی به نفع مردم بود؟
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در گفت‌وگویی تلویزیونی تأکید کرد: «ارز داریم و می‌فروشیم. اگر ارز نداشتیم، نمی‌فروختیم.» او همچنین از فروش ۱۰ هزار دلار به هر کد ملی بالای ۱۸ سال خبر داد تا به گفته خودش «به ترامپ و بسنت بفهماند ارزمان تمام نشده است.» اما او در گفتگوی قبلی خبری گفت که «ما دیگر نفت صادر نمی‌کنیم» و «درآمد ما از فروش نفت صفر شده است.» این تناقض آشکار، پرسش اصلی را بی‌پاسخ می‌گذارد که اگر درآمد نفتی صفر است، منبع ارز برای فروش ۱۰ هزار دلاری به هر کد ملی چیست؟ و چرا باید آن را به این صورت تلف کرد. به نظر می رسد مشاهدات اقتصادی و سیاسی نشان می‌دهد که توجیهات همتی نه جامع است، نه شفاف، و نه با واقعیت‌های اقتصادی همخوانی دارد. «در شرایط جنگی هستیم» توصیفی از واقعیت است، نه توضیحی کامل برای همه مشکلات. جنگ کنترل تورم را سخت‌تر می‌کند، اما آن را «اجتناب‌ناپذیر» نمی‌کند. تفاوت مهمی میان «تشدید فشار» و «رها کردن سیاست‌ها» وجود دارد.عملکرد او به نفع اقتصاد کشور و معیشت مردم نبوده است.
در میانه جنگ اقتصادی دشمن در روزهای اخیر، بررسی دقیق و علمی توجیهات عبدالناصر همتی، درباره وضعیت ارز، تورم و معیشت مردم بسیار مهم است. همتی در گفت‌وگوی ویژه خبری مدعی شد که بانک مرکزی ارز کافی برای فروش دارد، تورم کنترل شده، و برنامه‌های حمایتی مانند کالابرگ در حال اجراست. اما اسناد متعدد نشان می‌دهند که این ادعاها با واقعیت‌های موجود فاصله زیادی دارند.این موضوع از چند جهت حیاتی است. نخست، سیاست‌های بانک مرکزی مستقیماً بر سفره مردم اثر می‌گذارد. وقتی نرخ ارز بالا می‌رود، قیمت کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه کارخانه‌ها افزایش می‌یابد و قدرت خرید خانوارها کاهش پیدا می‌کند. دوم، تناقض‌گویی مسئولان اعتماد عمومی را تضعیف می‌کند. وقتی رئیس کل بانک مرکزی در یک مصاحبه می‌گوید «ارز داریم» و در مصاحبه‌ای دیگر می‌گوید «نفت نمی‌فروشیم»، مردم نمی‌دانند کدام حرف درست است. سوم، این موضوع به جنگ اقتصادی دشمن گره خورده است. اگر مسئولان داخلی نتوانند روایت واحد و شفافی از وضعیت ارز ارائه دهند، دشمن از این شکاف برای عملیات روانی و افزایش انتظارات تورمی استفاده می‌کند.
بانک مرکزی در دولت چهاردهم از ابتدا شعار «تک‌نرخی کردن ارز و ثبات ارزی» را مطرح کرد. همتی می‌گوید: «کنترل تورم مهم‌ترین وظیفه بانک مرکزی است» و از کاهش رشد نقدینگی به ۱.۳ درصد در شهریور خبر می‌دهد. اما گزارش کارشناسان نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه در دوره مسئولیت دولت چهاردهم از ۳۴.۵ درصد به ۸۷.۹ درصد رسیده و قیمت دلار نیز همزمان افزایش یافته است. دکتر صمصامی نماینده مجلس و اقتصاد دان نیز تأکید می‌کند که «قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز اجرا نشده» و «۸۱ میلیارد دلار ارز صادراتی بازنگشته است.» گزارش تراستی‌ها از خروج ۳۰ میلیارد دلار توسط کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای پرده برمی‌دارند. همتی تنها به «۲۱ میلیارد دلار ارز بازنگشته» اشاره می‌کند و این ابعاد بزرگ را نادیده می‌گیرد.
تورم سالانه در شهریور ۱۴۰۵ به ۷۳.۶ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه به ۸۹.۸ درصد رسیده است. تورم مواد غذایی به ۱۲۸ درصد رسیده است . قیمت دلار از ۷۶,۲۰۰ تومان در دی ۱۴۰۳ به حدود 180,0۰۰ تومان در تیر ۱۴۰۵ رسیده است . ۱۶ میلیون نفر طی ۶ سال به زیر خط فقر سقوط کرده‌اند. مردم عادی حتی نمی‌توانند برای هزینه‌های ماهانه خود برنامه‌ریزی کنند. ارز بازنگشته صادراتی ۸۱ میلیارد دلار است . کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای ۳۰ میلیارد دلار خروج سرمایه را رقم زده‌اند. همتی در گفتگوی خبری از فروش ۱۰ هزار دلار به هر کد ملی خبر می‌دهد، اما گزارش ها از کف بازار نشان می‌دهد این طرح به «صف‌های طولانی»، «اجاره کارت ملی» و «بازار سیاه» منجر شده است. فروشندگان می‌گفتند: «دلار بانک مرکزی را ارزان‌تر می‌خریدند چون کد ملی ثبت شده و ریسک شناسایی دارد.»
به هر حال به نظر می رسد همتی به همه سوالات پاسخ نداده است. او به تناقض خود درباره صادرات نفت پاسخ نمی‌دهد. به ابعاد واقعی ارز بازنگشته (۸۱ میلیارد دلار) اشاره‌ای نمی‌کند. به نقش تراستی‌ها و کارت‌های اجاره‌ای در خروج ۳۰ میلیارد دلار نمی‌پردازد. تورم از ۳۴.۵ به ۸۹.۸ درصد رسیده، دلار ۲.۵ برابر شده، و ۱۶ میلیون نفر به زیر خط فقر سقوط کرده‌اند. سیاست ارز چندنرخی که همتی از آن دفاع می‌کند، در فایل ۲۹ «بلای جان و مال ایران» و در فایل ۳۷ کانون «رانت و فساد» معرفی شده است. عملکرد او به نفع اقتصاد کشور و معیشت مردم نبوده است. طرح کالابرگ در برابر موج تورمی ناچیز است. یک برآورد کارشناسی مهم می‌گوید تورم ایران یک «هسته مرکزی» حدود ۲۵ درصدی دارد که ریشه در ساختارهای داخلی اقتصاد دارد — کسری بودجه مزمن، ناترازی بانکی، رشد نقدینگی و انتظارات تورمی . بخش بالاتر از این هسته، ناشی از شوک‌های بیرونی است. یعنی حتی اگر جنگ و تحریم کاملاً حذف شوند، تورم تا محدوده ۲۵ درصد کاهش می‌یابد، اما پایین‌تر نمی‌آید .با این حال، هنوز دیر نشده و به کنترل اوضاع اقتصادی کشور امید هست. تجربه نشان داده که ملت ایران بارها از مشکلات، پلی به سوی آینده ساخته است. اگر مسئولان با شفافیت، پاسخ‌گویی و عزم جدی و مردم با مطالبه‌گری آگاهانه و وحدت وارد میدان شوند، از این بحران عبور خواهیم کرد. «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا.» پیروزی نهایی از آنِ ملتی است که با تکیه بر ایمان و وحدت، از هر بحرانی فرصتی برای صعود می‌سازد.
07:51 - 15 مهر 1405
1 واکنش
156 بازدید