انتقاد به تعطیلی مدارس
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ جناب آقای دکتر امیری استاندار محترم و رییس شورای آموزش و پرورش استان فارس با سلام و احترام همانگونه که مستحضرید، در اندیشه حکمرانی خردمندانه و صالح، «مدرسه» تنها یک بنای فیزیکی نیست؛ بلکه ساحت قدسی تعلیم و تهذیب انسان و زیرساخت اصلی توسعه پایدار است. مدرسه در تجربههای سخت تاریخی، آخرین جایی است که در اوج بحرانها بسته و نخستین جایی است که پس از هر طوفان، چراغش روشن میشود؛ چرا که خاموشی این چراغ به منزله توقف فرآیند «ساختن انسان» و تعلیق حرکت آتی جامعهای پویا و امیدوار است. متأسفانه در سالهای اخیر، در فضای مدیریتی کشور شاهد وارونگی این منطق هستیم. در این فضا، مدرسه نه سنگر اول، که قربانی اول محسوب میشود. با کمترین تغییرات جوی – اعم از برودت هوا، بارندگی یا افزایش غلظت آلایندهها – و نیز ناترازیهای انرژی، سادهترین و به ظاهر کمهزینهترین تصمیم، تعطیلی مدارس است. این رویکرد که نشان از نگاهی غیرراهبردی و حاشیهای به مقوله فرهنگ و آموزش دارد، مدرسه و دانشآموز را باری بر دوش جامعه انگاشته و شرط مدیریت ناترازیها را در تعطیلی زودهنگام فرآیند تعلیم و تربیت میداند. آنچه امروز شاهد آنیم، تنها تعطیلی چند کلاس درس نیست؛ بلکه تربیت نسلی است که میبیند به محض مواجهه با هر مشکل مدیریتی، کتاب و دفترش به کناری گذاشته میشود. چنین نسلی چگونه میتواند به اهمیت دانشافزایی و نقش خردجمعی در حل مسائل باور داشته باشد؟ جامعهای که مدرسه را جدی نگیرد، نسلی را پرورش میدهد که هیچ امر خطیری را جدی نخواهد گرفت و در برابر دشواریهای فردی و اجتماعی، به جای تفکر و تدبیر، بیمسئولیت اما حقبهجانب، «صورت مسئله را پاک خواهد کرد». از سوی دیگر، این تعطیلیهای مکرر و غالباً بدون برنامه جایگزین، باعث سردرگمی خانوادهها و دلسردی معلمان شده و توجه آنان را از امر اصلی آموزش به مسائل حاشیهای معطوف میکند. با توجه به این دغدغه عمیق تربیتی و ملی، و در راستای تأکیدات ریاست محترم جمهور بر تحقق عدالت آموزشی، به عنوان پیشنهادی سازنده و عملیاتی، تقاضا داریم دستور فرمایید: ۱. کارگروهی تخصصی و اندیشهورز با مشارکت مدیران مدارس، نمایندگان آموزش و پرورش، متخصصان حوزه سلامت، محیط زیست، روانشناسی، رسانه و مدیریت بحران استان تشکیل گردد. ۲. این کارگروه با در نظر گرفتن اصل عدالت آموزشی و با توجه به این واقعیت که بسیاری از دانشآموزان، به ویژه در خانوادههای چندفرزندی یا دارای والدین شاغل در آموزش، فاقد دسترسی شخصی و مناسب به ابزارهای آموزش مجازی هستند، مأموریت یابد تا الگویی شفاف، ضابطهمند و عادلانه برای مواجهه با مواردی چون افزایش آلودگی هوا، برودت شدید و سایر مخاطرات، طراحی کند. ۳. در این الگو، پرهیز از تعطیلی به عنوان اولین گزینه، و در صورت اجبار، طراحی برنامههای آموزشی جایگزینِ کمنیاز به ابزار پیچیده یا همراه با پشتیبانی ابزاری از دانشآموزان محروم، در اولویت قرار گیرد. ۴. همچنین، با توجه به آسیبهای ماندگار و خطرات دسترسی بیسامان دانشآموزان به فضای مجازی، سازوکارهای جایگزین، به گونهای طراحی شود که ضمن تداوم آموزش، کمترین مواجهه غیرضروری و بدون نظارت با فضای مجازی گسترده را برای آیندهسازان کشور به همراه داشته باشد. ۵. تاکید میشود که حکمرانی خردمندانه در حوزه آموزش، فراتر از صدور بخشنامه تعطیلی است. این حکمرانی مستلزم رصد دائمی، ارزیابی اثربخشی و توسعه امکانات موجود است. تجربه شبکه آموزشی دانشآموز (شاد) نشان داد که بدون پشتیبانی همهجانبه، ارزیابی دقیق و رفع موانع دسترسی، نمیتوان به ابزارهای مجازی به عنوان جایگزین کامل و عادلانه اتکا کرد. «مجازی کردن مدارس» بدون زیرساخت، پشتیبانی و نظارت، در عمل به منزله «پاک کردن صورت مسئله تعلیم و تربیت» است. انتظار میرود کارگروه پیشنهادی، با نگاهی واقعبینانه و آیندهنگر، به ارزیابی امکانات موجود و طراحی راهحلهای عملی و کمآسیب بپردازد. امیدواریم با رهنمودها و مدیریت مدبرانه جنابعالی، چراغ مدرسه ــ این کانون مقدس علم و اخلاق ــ در هر شرایطی روشن بماند و دانشآموزان این استان، باورمند به اهمیت علم و تربیت، فردایی درخشان برای ایران عزیز بسازند. با تقدیم احترام جمعی از والدین
استانداری فارس