دو سیگنال مثبت در یک روز؛ تحلیل نبرد حقوقی ایران در سازمان ملل و FATF و تأثیر آن بر بازار ارز
بررسی تناقض بین اخبار مثبت اخیر (پایان رسمی قطعنامه ۲۲۳۱ سازمان ملل و پذیرش مشروط CFT) و عدم تغییر واقعی در وضعیت تحریمهای اصلی آمریکا. چرا با وجود این تحولات حقوقی و دیپلماتیک، گشایش اقتصادی ملموسی رخ نمیدهد و تأثیر آن بر بازار ارز موقتی است؟
پایان «ماشه» و پذیرش «CFT»؛ چرا با وجود پیروزیهای دیپلماتیک، سد تحریمهای آمریکا پابرجاست؟
این موضوع مستقیماً بر انتظارات اقتصادی مردم و فعالان بازار تأثیر میگذارد (مانند کاهش موقت قیمت دلار). درک صحیح تفاوت بین تحریمهای سازمان ملل و تحریمهای یکجانبه آمریکا، و همچنین پیامدهای واقعی پیوستن به CFT، برای جلوگیری از امیدواری کاذب یا ناامیدی بیش از حد ضروری است. این تحلیل به روشن شدن تصویر واقعی اقتصاد ایران در مواجهه با فشارهای بینالمللی و نقش قدرتهای جهانی در برابر قوانین بینالمللی کمک میکند.
پایان قطعنامه ۲۲۳۱ و CFT کافی نیست؛ سد اصلی، تحریمهای یکجانبه آمریکاست
۱. پایان قطعنامه ۲۲۳۱ و «مکانیسم ماشه»:امروز، ۲۶ مهر ۱۴۰۴، بر اساس متن قطعنامه ۲۲۳۱، مهلت ۱۰ ساله آن به پایان رسید و طبق نظر ایران، روسیه و چین، پرونده هستهای ایران باید از دستور کار شورای امنیت خارج شود و مکانیسم ماشه نیز منقضی گردد. این یک پیروزی حقوقی مهم است. اما آمریکا و اروپا با استناد به فعالسازی پیشین مکانیسم ماشه (که از نظر ایران غیرقانونی بود)، این پایان را به رسمیت نمیشناسند. شورای امنیت نیز به دلیل اختلاف بین اعضای دائم (وتوی روسیه و چین علیه غرب) در این مورد فلج شده و عملاً دو تفسیر متضاد در جهان وجود دارد.۲. پذیرش مشروط CFT:اخیراً مجمع تشخیص مصلحت نظام با پیوستن ایران به کنوانسیون CFT (مقابله با تأمین مالی تروریسم) به صورت مشروط موافقت کرد. این اقدام، پیشنیاز اصلی FATF برای خروج ایران از «لیست سیاه» و انتقال به «لیست خاکستری» است. هدف از این کار، کاهش بهانههای بانکی کشورهای دوست (مانند چین و روسیه) برای همکاری مالی با ایران و کاهش هزینههای مبادلات تجاری است. این اقدام مستقیماً تحریمهای آمریکا را لغو نمیکند اما میتواند انزوای بانکی ایران را تا حدی کاهش دهد.۳. مشکل اصلی؛ تحریمهای یکجانبه آمریکا:نکته کلیدی اینجاست که هیچکدام از این دو تحول، تأثیری بر تحریمهای اصلی و فلجکننده یکجانبه آمریکا ندارد. این تحریمها که پس از خروج ترامپ از برجام بازگشتند، بسیار گستردهتر از تحریمهای سازمان ملل هستند و شامل موارد زیر میشوند:* تحریمهای مالی و بانکی: تحریم بانک مرکزی و قطع دسترسی به سوئیفت.* تحریمهای انرژی: تحریم کامل فروش نفت و پتروشیمی با اعمال تحریم ثانویه بر خریداران.* تحریمهای حمل و نقل: تحریم کشتیرانی، نفتکشها و بیمهها.
* تحریمهای تکنولوژیکی: محدودیت دسترسی به نرمافزارها و خدمات شرکتهای آمریکایی.* تحریمهای مبتنی بر برچسب: تحریم نهادهای مهم تحت عناوین غیرهستهای مانند «تروریسم».این تحریمهای آمریکا به دلیل «سلطه دلار» بر سیستم مالی جهان، قدرت اجرایی بسیار بالایی دارند و کشورها و شرکتها از ترس قطع دسترسی به بازار آمریکا، مجبور به تبعیت از آنها هستند.برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ (۱۳۹۴/۲۰۱۵): توافق هستهای ایران با ۱+۵ که منجر به صدور قطعنامه ۲۲۳۱ و لغو تحریمهای قبلی سازمان ملل شد. این قطعنامه شامل یک زمانبندی ۱۰ ساله برای عادیسازی پرونده ایران و مکانیسم ماشه بود.خروج آمریکا از برجام (۱۳۹۷/۲۰۱۸): دونالد ترامپ آمریکا را از برجام خارج و تمام تحریمهای یکجانبه آمریکا را بازگرداند.اقدامات جبرانی ایران: ایران در پاسخ به بیعملی اروپا، تعهدات هستهای خود ذیل برجام را کاهش داد.مناقشه FATF: همزمان، بحث پیوستن به دو کنوانسیون FATF (پالرمو و CFT) در داخل کشور سالها به طول انجامید و ایران در لیست سیاه قرار گرفت.ادعای فعالسازی ماشه (۱۴۰۴/۲۰۲۵): آمریکا و اروپا مدعی شدند به دلیل کاهش تعهدات ایران، مکانیسم ماشه را فعال کردهاند (اقدامی که با مخالفت روسیه، چین و بسیاری کشورها روبرو شد).روز خاتمه و پذیرش CFT (امروز، ۲۶ مهر ۱۴۰۴): رسیدن به تاریخ پایان قطعنامه ۲۲۳۱ و همزمان، موافقت مشروط با CFT.
16:43 - 26 مهر 1404
1 واکنش
641 بازدید