عدد رُند ( ۱ میلیون) حکایت از عدم کارشناسی دارد. سبد مشخصی از اقلام را باید تعریف،و مبلغ دقیق آن را به نرخ روز واریز کنند.هرچند این فرایند اساسا تکرار روشهای آزموده گذشته است.
ارز ۲۸۵۰۰ در ایستگاه آخر
تجربه سالهای اخیر نشان داده ارز ترجیحی نهتنها به کنترل قیمتها کمک نکرده، بلکه با ایجاد رانت، فساد و اتلاف منابع ارزی، فشار مضاعفی بر بودجه دولت و معیشت مردم وارد کرده است؛ حالا حذف این سیاست، بیش از یک انتخاب، به یک ضرورت اقتصادی تبدیل شده است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ ارز ترجیحی با این وعده متولد شد که کالاهای اساسی را ارزان به دست مردم برساند و تورم را مهار کند. اما آنچه در عمل اتفاق افتاد، فاصلهای عمیق میان هدف و نتیجه بود. قیمتها افزایش یافتند، منابع ارزی تحلیل رفتند و بخش بزرگی از یارانه ارزی هرگز به مصرفکننده نهایی نرسید.در سالهای گذشته، بارها گزارشهای رسمی از انحراف گسترده ارز ترجیحی منتشر شد؛ از واردات صوری گرفته تا فروش کالا با نرخ آزاد. با این حال، سیاست همچنان ادامه یافت و هزینه آن هر سال سنگینتر شد؛ هم برای دولت و هم برای اقتصاد.اکنون در شرایطی که کسری بودجه مزمن شده، ذخایر ارزی محدود است و فشار تورمی بالا رفته، ادامه ارز ترجیحی عملاً به معنای تداوم یک خطای پرهزینه است.
ارز ترجیحی قیمتها را کنترل نکرد
واقعیت ساده است؛ با وجود تخصیص میلیاردها دلار ارز ترجیحی، قیمت کالاهای اساسی در بازار آزاد چندین برابر شد. این یعنی یارانه ارزی نتوانست نقش سپر تورمی را ایفا کند و اثر آن در زنجیره توزیع از بین رفت.بازار نشان داد قیمتها بیشتر از آنکه به نرخ ارز واردات وابسته باشند، به انتظارات تورمی، نقدینگی و ساختار توزیع واکنش نشان میدهند.
رانت و فساد، پیامد اجتنابناپذیر ارز چندنرخی
وجود فاصله معنادار بین ارز ترجیحی و ارز بازار آزاد، بهطور طبیعی انگیزه رانت ایجاد میکند. هر جا اختلاف قیمت باشد، مسیر دور زدن قانون هم شکل میگیرد.در سالهای اخیر، تمرکز بخش بزرگی از ارز ترجیحی در دست تعداد محدودی واردکننده، نشان داد این سیاست بیش از آنکه به نفع مصرفکننده باشد، به سود گروههای خاص تمام شده است.
فشار مستقیم بر بودجه دولت
ارز ترجیحی در عمل یک یارانه پنهان است که از جیب بودجه پرداخت میشود. با محدود شدن منابع ارزی و افزایش هزینههای دولت، ادامه این سیاست به معنای تعمیق کسری بودجه است.کسری بودجه نیز یا با استقراض جبران میشود یا با خلق پول؛ هر دو مسیر، در نهایت تورم را تشدید میکنند و اثر حمایتی ارز ترجیحی را خنثی میسازند.
یارانه باید به مردم برسد، نه به واردات
یکی از مهمترین ایرادات ارز ترجیحی این است که یارانه در نقطه اشتباه توزیع میشود. دولت به جای حمایت مستقیم از خانوار، ارز ارزان را به واردکننده میدهد و امیدوار است قیمت پایین بماند؛ امیدی که بارها خلاف آن ثابت شده است.انتقال یارانه از «کالا» به «مردم» شفافتر، هدفمندتر و قابلکنترلتر است و امکان نظارت دقیقتری فراهم میکند.
حذف تدریجی، نه شوکدرمانی
حذف ارز ترجیحی الزاماً به معنای رهاسازی ناگهانی قیمتها نیست. تجربه نشان میدهد اگر حذف با اطلاعرسانی، پرداخت یارانه جبرانی و سیاستهای مکمل انجام شود، اثر تورمی آن قابل مدیریت است.آنچه خطرناک است، ادامه سیاستی است که هر سال منابع بیشتری میبلعد و نتیجه کمتری میدهد.
توقف رشد تورم با حذف ارز ترجیحی
محمد بیات، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: ادامه پرداخت ارز ترجیحی توجیه اقتصادی ندارد. زیرا این مدل یارانه اصابت بسیار پایینی بر جامعه هدف داشته است.این کارشناس اقتصادی ادامه داد: ما سالها ارز ارزان دادیم، اما نه تورم مهار شد و نه معیشت مردم بهبود یافت. این یعنی ابزار اشتباه بوده است.وی افزود: حذف ارز ترجیحی اگر با پرداخت مستقیم و شفاف به دهکهای هدف همراه شود، در میانمدت حتی میتواند فشار تورمی را کمتر کند، چون رانت و اتلاف منابع حذف میشود.
اثرگذاری معکوس ارز ترجیحی
ارز ترجیحی بهجای آنکه حامی معیشت باشد، به یکی از عوامل تشدید نابرابری، رانت و کسری بودجه تبدیل شده است. تجربه، آمار و رفتار بازار همگی نشان میدهند ادامه این سیاست نه قابل دفاع است و نه پایدار.حذفد ارز ترجیحی، اگر درست و مرحلهبندیشده اجرا شود، میتواند مسیر سیاستگذاری اقتصادی را شفافتر کند؛ مسیری که در آن یارانه بهجای حلقههای مبهم زنجیره واردات، مستقیماً به مردم میرسد.با دنبالکردن صفحه اقتصادی خبرگزاری فارس در جریان آخرین تحولات اقتصادی ایران و جهان قرار بگیرید.#ارز_ترجیحی#یارانه#کالابرگ
07:40 - 16 دی 1404
50 پاسخ
@user17083157144216 دی 1404در پاسخ بهخوبه درمورد ارز ترجیحی و حذف آن نظر رهبر انقلاب را هم ببینیدhttps://snn.ir/004b3Iایشون می فرمایند حذف ارز ترجیحی کار لازمی بود...
@yawashyawash16 دی 1404در پاسخ بهاین نوشته ها در میدان اثر دارد ؟میشود سفره ما را رنگ و لعابی دهد؟کاش فرضیه ها و تئوری های اقتصادی جیب خالی ما را خلوت نکنند تا شرمنده زن و بچه هایمان نشویم.ما با امید بدنیا آمدیم و با امید سالهای سال زندگی کردیم ولی هیچوقت به امید دولت صبح وشب نکردیم و بجای یک شغل سه شغل در شبانه روز انجام میدهیم.…نمایش بیشتر
@Ghreza16 دی 1404دانشمند اگر تا الان به قیمت آزاد بدستشان میرسید که نباید در اثر حذف، تغییری ایجاد میشد!تناقض !همان کسانی که معتقدند ارز ترجیحی نه به مصرف کننده میرسه و نه به تولید کننده و در نهایت کالا با قیمت آزاد به دست تولیدکننده و مصرف کننده میرسید، امروز میگویند برای جبران این حذف باید به مردم یارانه بدهی…نمایش بیشتر
@user170910103356404240316 دی 1404در پاسخ بهفارس هزاران بار از این تحلیلهای آبکی کردی و درست نبوده، منبع آرشیو خبر خودت، اصلا چرا دلار از ۵۰ باید بشه ۱۵۰ بعد حذف بشه، شما دلار را همون ۵۰ کن، نه ارز ترجیحی بده نه ۱ میلیون ماهانه، فقط قیمت ارز را قابت نگه دار
@Terita16 دی 1404در پاسخ بهچه تضمینی هست که ارز ترجیحی دوباره به وجود نیاد ؟! چند ماه دیگه ارز در بازار آزاد میشه ۳۰۰ تومن دوباره ارز ترجیحی متولد میشه با قیمت ۲۰۰ تومن !!!و دوباره همون آش و همون کاسه !!اینم بنویسید که اینکار که این روزا داره انجام میشه قبلا ۱۲ بار انجام شده و شکست خورده !!!
@user170910158670562509116 دی 1404در پاسخ بهمواد اولیه روغنی که با ارز ترجیحی از قبل وارد شد و همچنین نهادههای مرغ گوشتی و تخم گذار .پس چرا از امروز که این ارز قطع شده باید قیمت روغن و مرغ و تخم مرغ چند برابر بشه، آقای رئیس جمهور آقای وزیر اقتصاد آقای جهاد آقای تعزیرات شما نتونستید از ۱۰ تا شرکت که این ارز رو گرفتن که کالای ارزون برسونند دس…نمایش بیشتر
@Shahrvand31316 دی 1404در پاسخ بهدولت نهاده برای تولید مرغ میدهد مرغدار را هم ملزم به فروش مرغ (با قیمت مدنظر دولت)به دولت می کند، نهاده با قیمت ارز ترجیحی به مرغدار را حذف کنی، یا مرغدار دیگر تولید نمی کند یا قیمت تولید شده مرغ بالاتر می رود و بالطبع قیمت مرغ در بازار بالا می رود
@Sports_military_analyst16 دی 1404در پاسخ بهبه یادگار داشته باشید:یک روزی خواهند گفت ارز ترجیحی 130 هزار تومانی نیز رانت است و باید حذف شود...!همانطور که درباره ارز 4200 تومانی گفتند...!!!این چرخه باطل تا چه زمانی ادامه خواهد داشت الله اعلم...!
@mnorouzi16 دی 1404در پاسخ بهتا حالا چندین دولت ارز ترجیحی رو به اسم رانت و فساد حذف کردن و بعدش منجر به انفجار قیمت ارز و بی ارزش شدن پول ملی شد. 4 تا احمق و بیسواد مثل همتی و مدنی زاده شدن کارشناس اقتصادی و دارن مملکت رو بدبخت میکنن. اقتصادانان شیکاگویی!!!! اگر کالایی قاچاق میشه جلوی قاچاق رو بگیرید چرا مردم رو نقره داغ میکنی…نمایش بیشتر
@Ghreza16 دی 1404در پاسخ بهاگر ارز ۲۸۵۰۰ اصابت نکرده و رانت و فساد بود، چرا حذف آن منجر به افزایش قیمت مرغ و کالاهای اساسی شد؟چرا نمیگویید به زودی قیمت تمام مواد پتروشیمی، فولادی، سیمانی، روغن موتور، رنگ ساختمان و ... و به تبع آن قیمت خودرو، مصالح ساختمان، لوازم خانگی و... بیش از ۳۰ درصد گران خواهد شد؟🔸دکتر حسین صمصامیپ.…نمایش بیشتر۹۹۵ KB