سیاست گزار چند سال از خواب دیر پاشدهاقتصاد کشور کلا نابود شدهسری به مدارس دخترانه بزنید و مصرف گل و مواد رو ببینید و آموزش و پرورشی که وقتی اولیا را احضار میکند میفهمد یا طلاق گرفته اند یا پدر و مادر به دلیل مشکلات اقتصادی برای تامین معاش هر دو کار میکنند و دیگر برای آموزش و تربیت بچه وقت ندارند
عملیات بی‌سروصدای بانک‌مرکزی که مسیر دلار را عوض کرد
بانک مرکزی با جذب ۲,۳۰۰ هزار میلیارد ریال نقدینگی در یک مرحله از عملیات بازار باز، یکی از انقباضی‌ترین مداخلات سال را رقم زد؛ اقدامی که به گفته تحلیلگران، پشت‌پرده آرامش شکننده دلار و کنترل انتظارات تورمی است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ عملیات بازار باز طی ماه‌های اخیر به ابزار اصلی سیاست‌گذار برای مدیریت نقدینگی تبدیل شده است؛ اما حجم ۲۳۰ هزار میلیارد تومانی این هفته، وزنی متفاوت دارد و نشان می‌دهد بانک مرکزی میخواهد قبل از آن‌که جریان نقدینگی وارد بازار دارایی‌ها شود، آن را قفل کند.این عملیات دقیقاً در زمانی انجام شد که بازار ارز نوسانات رفت‌وبرگشتی میان دو سطح ۱۰۷ و ۱۰۸ هزار تومان را تجربه می‌کرد. بسیاری از فعالان بازار ارز تصور می‌کردند دلار در آستانه عبور از مقاومت ۱۰۸٬۵۰۰ است؛ اما انقباض نقدینگی مسیر را تغییر داد و مانع از شکل‌گیری تقاضای سفته‌بازانه شد.هم‌زمان، بازار حواله، به‌ویژه درهم، به‌طرز محسوسی آرام شد. حجم عرضه در مرکز مبادله بالا رفت، نرخ‌های رسمی اندکی تعدیل شدند و فعالان تجاری با سهولت بیشتری به ارز وارداتی دسترسی پیدا کردند. مجموعه این عوامل نشان داد ریپو این هفته تنها یک عملیات نقدینگی نیست؛ یک سیگنال سیاستی است.
چرا ریپو ۲۳۰ همتی اهمیت دارد؟
کارشناسان اقتصادی ۴ دلیل را برای اهمیت این انقباض مطرح میکنند: ۱- بزرگ‌ترین جذب نقدینگی ماه‌های اخیربانک مرکزی در ماه‌های گذشته به‌طور میانگین بین ۱ تا ۱.۴ کوادریلیون ریال در هفته جذب می‌کرد.اما حجم ۲۳۰ همتی، به معنای دو برابر شدن شدت انقباض است.این سطح جذب زمانی رخ می‌دهد که:اولا، بانک‌ها مازاد نقدینگی کوتاه‌مدت دارند؛ثانیا، سیاست‌گذار نمی‌خواهد این نقدینگی وارد بازار ارز شود؛ثالثا، و فعالیت بازار حواله نیازمند ثبات است.۲- پیام به بازارها: «بزرگ شدن پایه پولی متوقف!»عملیات ریپو نشان می‌دهد سیاست‌گذار قصد ندارد اجازه دهد ذخایر مازاد نظام بانکی به رشد پایه پولی منجر شود.این پیام برای بازارها یعنی جهش ناگهانی نقدینگی در کوتاه‌مدت اتفاق نمی‌افتد.۳- اثر فوری بر نرخ سود بین‌بانکیافزایش جذب باعث شد نرخ سود بین‌بانکی در محدوده ۲۲–۲۳٪ تثبیت شود.ثبات این نرخ به‌طور مستقیم بر هزینه تأمین نقدینگی بانک‌ها اثر می‌گذارد و مانع رشد ضریب فزاینده پولی میشود.۴- چرا بانک‌ها ناگهان چنین مازادی داشتند؟چند دلیل مطرح است:تسویه‌های پایان ماه شرکت‌هاکاهش تقاضای تسهیلات در ماه‌های اخیرافزایش ورودی ارز صادراتی به مرکز مبادلهحاصل این وضعیت، انباشت کوتاه‌مدت ریال در حساب بانک‌ها بود؛ انباشتِ خطرناک از نگاه بازار ارز.
ردّ پای ریپو در ثبات دلار
۱- کاهش فشار تقاضای سفته‌بازانههر بار که بانک مرکزی نقدینگی را جمع میکند، بخش قابل توجهی از تقاضای روزانه دلار کاهش می‌یابد.در این هفته، بخش زیادی از معامله‌گران کوتاه‌مدت عملاً از بازار خارج شدند.۲- مهار انتظارات از مسیر نقدینگیثبات نقدینگی یعنی کانال انتقال انتظارات تورمی ضعیف‌تر میشود.این دقیقاً همان وضعیتی است که دلار را در بازه ۱۰۷–۱۰۸ هزار تومان «قفل» کرده است.۳- تقویت عملکرد بازار حوالهحجم عملیات حواله در مرکز مبادله این هفته بالا بود.وقتی نقدینگی مهار میشود که واردکنندگان با سهولت بیشتری حواله می‌خرند و بازار آزاد به‌جای رشد، دچار کاهش تهییج میشود۴- جلوگیری از جهش دلار هراتتحلیلگران منطقه‌ای معتقدند که اگر این حجم جذب انجام نمی‌شد، دلار هرات احتمالاً مقاومت ۱۰۸ هزار را می‌شکست و دلار تهران را بالاتر می‌برد.اما ریپو مسیر را تغییر داد.
اثرات عملیات انقباضی بر بازار پول و سرمایه
۱- تداوم فشار بر رشد اعتبارات بانکیوقتی ریپو بزرگ انجام میشود، بانک‌ها برای پرداخت تسهیلات مجبورند اوراق بیشتری وثیقه کنند.این یعنی سه اتفاق کاهش سرعت خلق پول، کند شدن رشد نقدینگی و کنترل تورم آتی رخ می‌دهد۲- بازگشت تقاضا به صندوق‌های با درآمد ثابتسرمایه‌گذاران به دلیل نرخ سود جذاب‌تر، بار دیگر وارد صندوق‌های کم‌ریسک شده‌اند.این مهاجرت، بخشی از جریان نقدینگی سفته‌بازانه را از بازار ارز منحرف کرد.۳- فشار کوتاه‌مدت بر بازار سهاماما برای بورس، پیام متفاوت است؛ عوامل رشد نرخ سود، انقباض نقدینگی و کاهش تقاضای اعتباری کارگزاری‌ها، باعث شده سهام بانکی و خودرویی کم‌رمق‌تر شوند.۴- تقویت سهم بازار رسمی ارزاین عملیات موجب شد سهم معاملات ارز در مرکز مبادله افزایش یابد و معامله‌گران کمتر به بازار آزاد تکیه کنند.
سناریوهای پیش‌رو برای دلار
سناریو اول: ثبات در بازه ۱۰۷–۱۰۸٬۵۰۰ تومانسناریوی پایه اغلب تحلیلگران همین است.تا زمانی که بانک مرکزی، نرخ بهره بین‌بانکی را تثبیت کند و ریپوهای هفتگی بزرگ انجام دهد، بازار نوسان محدود خواهد داشت.سناریو دوم: رشد به سمت ۱۱۰ هزار تومان در صورت شوک سیاسیسناریو سوم: عقب‌نشینی تا ۱۰۴٬۲۰۰اگر حمایت ۱۰۷ هزار از دست برود، بازار وارد فاز اصلاحی میشود. این اتفاق معمولاً زمانی رخ می‌دهد که عرضه درهم زیاد شود و اخبار سیاسی مثبت منتشر شود.سناریو چهارم: خنثی ماندن بازار تا مشخص شدن تکلیف بودجه ۱۴۰۵بسیاری معتقدند تعیین سقف پایه پولی در بودجه آینده، مسیر دلار را مشخص خواهد کرد.
پیامدهای ریپو برای بازار حواله
افزایش توان عرضه در مرکز مبادلهانقباض ریالی باعث شد خریداران واقعی حواله با سهولت بیشتری وارد بازار رسمی شوند.افت تدریجی نرخ درهمبازار درهم به کانال ۲۹.۵۰۰ برگشت و این موضوع فشار رشد بر دلار آزاد را کم کرد.همسویی دوباره نرخ آزاد و نرخ حواله‌ایفاصله دلار هرات با تهران کاهش یافت؛ نکته‌ای که تحلیلگران آن را نتیجه مستقیم سیاست پولی می‌دانند.نشانه‌ای از پیش‌دستی بانک مرکزیاثرگذاری بر بخش «حواله» یکی از هدفمندترین اقدامات سیاست‌گذار برای کنترل بازار ارز است. ریپو این هفته دقیقاً همین مسیر را تقویت کرد.
این عملیات فقط ریپو نبود
محمد بیات، تحلیل‌گر اقتصادی، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: عملیات این هفته بانک مرکزی، فقط یک جذب ساده نقدینگی نبود؛ نوعی پیام‌گذاری سیاستی بود. این کارشناس اقتصادی ادامه داد: بانک مرکزی نشان داد حتی اگر نوسان دلار محدود باشد، حاضر نیست اجازه دهد نقدینگی سرگردان وارد بازار شود.وی افزود: در شرایط فعلی، بازار ارز بیش از هر زمان دیگری به حجم نقدینگی حساس است. هر یک درصد رشد پایه پولی می‌تواند اثر جهشی در بازار ایجاد کند. سیاست‌گذار با این ریپو نشان داد که مسیر کنترل را رها نمی‌کند.بیات تاکید کرد: اگرچه این انقباض برای ثبات کوتاه‌مدت مفید است، اما نمی‌تواند جایگزین اصلاحات ساختاری در بازار حواله و بودجه شود. اگر این دو بخش اصلاح نشوند، هر موجی در آینده می‌تواند دوباره بازار ارز را بی‌ثبات کند.
پایداری اقدام بانک مرکزی مشخص نیست
ریپو ۲۳۰ همتی، از نظر اندازه و زمان‌بندی، یکی از مهم‌ترین مداخلات پولی سال بود.این عملیات نه‌فقط نقدینگی را قفل کرد، بلکه مسیر انتظارات در بازار ارز را نیز تغییر داد و ثبات شکننده دلار در کانال ۱۰۷–۱۰۸ هزار را توضیح می‌دهد.در شرایطی که بازار ارز میان سیگنال‌های سیاسی و نقدینگی سرگردان در نوسان است، این عملیات نشان می‌دهد ثبات این روزهای دلار از مسیر انقباض نقدینگی گذشته است، اما پایداری آن، هنوز تضمین‌شده نیست.با دنبال‌کردن صفحه اقتصادی خبرگزاری فارس در جریان آخرین تحولات اقتصادی ایران و جهان قرار بگیرید.#بانک_مرکزی#ریپو#نرخ_ریپو#نقدینگی
08:35 - 7 نوامبر 2025
14 پاسخ
@Alirezapor7 نوامبر 2025در پاسخ به @Ain110بانک مرکزی در اقتصاد متاسفانه دلاریزه ایران اگر نرخ ارز را نظارت و کنترل نکند با گرانی ارز در اقتصاد دلاریزه ایران قیمت همه چیز بالا می رود و باعث فشار معیشتی بر مردم می شود
@omidezanlo7 نوامبر 2025نگران نباش دوباره ارز ۲۸۵۰۰ را حذف میکنند ، نرخ دلار میرسه به ۱۵۰ هزار و دویاره تورم افسار گسیخته و این اقایون هنوز هم دنبال کنترل نقدینگی هستن
@Alirezapor7 نوامبر 2025در پاسخ به @Ain110خواهشا مسئولان به قیمت دلار دست نزنند به تازگی قیمت دلار آرام گرفته است دوباره با دستکاری ارز ترجیحی باعث جهش قیمت دلار و گرانی و فشار بر مردم نشوید چندین سال هست که با دولت با گران کردن ارز رسمی باعث بالا رفتن قیمت ارز آزاد و فشار بر مردم بیچاره می شود
@Mypersian7 نوامبر 2025در پاسخ به @Ain110از وقتی زمزمه تغییر فرزین اومد ، ایشان قیمت ها رو به روال روسای قبلی داره کنترل میکنه و پایین میاره تا اصطلاحا زمین سوخته تحویل بعدی بده و بعدی که ناچارا بالا برد بگه من کارم درست بود!ولی آقای فرزین دلار چند تحویل گرفتن و چند شده الان؟دلار باید با جمع کردن دلال های فردوسی اوضاع درست بشه نه با ارزپ…نمایش بیشتر
@user17091013659605438837 نوامبر 2025در پاسخ به @Ain110بانک مرکزی فهمیده که علت تورم نرخ ارز است اما وزارت اقتصاد و شرکت های پتروشیمی وفولادی واتاق بازرگانی میخواهند این سیاست روشکست بدهند ودارند فشار بسیاری به بانک مرکزی برای گران سازی می آورند امیدوارم بانک مرکزی بتواند حریف این اژدهای هفت سر بشود
@user17091013659605438837 نوامبر 2025در پاسخ به @Ain110ما سال 74 در کنترل بازار موفق بودیم چرا دوباره اون سیاست ها رو پیاده سازی نمی کنید ولی سیاست گران سازی دوازده بار شکست خورد هر بار دوباره اجرا میشود این بار بانک مرکزی میخواهد کاری بکند اما وزیر اقتصاد ورئیس کمیسون اقتصاد و اتاق بازرگانی وشرکتهای فولادی و پتروشیمی مانع هستند
@user17091000488765888027 نوامبر 2025در پاسخ به @Ain110تا اصلاحات ساختاری اصلی انجام نشه همه ی این کارا مقطعی و مسکن است، دلار بالا خواهد رفت.متاسفانه
@user17090999937018303367 نوامبر 2025در پاسخ به @Ain110یعنی الان دلار ۱۰۸ هزار تومانی و تورم سنگین ۳۰۰ درصدی در طول یکسال عمر دولت، یک پیروزی برای بانک مرکزی محاسبه میشود. واقعاً باید به حال این سیستم اقتصادی که وابسته به دلار است و چرخه اقتصادی مردم را قفل نمود تاسف خورد. چگونه می‌توان تورم ۳۰۰ درصدی در بازار خوراک را توجیه نمود؟ چگونه می‌توان کاهش ار…نمایش بیشتر
@user1759364708337 نوامبر 2025در پاسخ به @Ain110دیگه ۳۰ رفت بالا فریض شد خوشحالین . نکنه انتظار داری یه شبه ۱۰۰ بره روش .